Category: Gündəm

Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Ermənistana gözlənilən səfəri gündəmdədir. Bu səfər çərçivəsində ölkənin ikinci böyük şəhəri Gümrüdə xüsusi bir tədbirin təşkil olunacağı bildirilir.

Məlumata görə, Gümrüdə təşkil olunacaq konsertin büdcəsi olduqca böyükdür və təxminən 1 milyon dollar təşkil edəcək. Bu məbləğin tədbirin miqyasını və əhəmiyyətini göstərdiyi vurğulanır.

Emmanuel Makronun Ermənistana səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin daha da dərinləşməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Fransa son illərdə Ermənistanın əsas tərəfdaşlarından biri kimi çıxış edir.

Səfər zamanı siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərinin, eləcə də regional təhlükəsizlik mövzularının müzakirə olunması gözlənilir. Bu cür yüksək səviyyəli səfərlər adətən bir sıra strateji qərarların qəbulu ilə nəticələnir.

Gümrüdəki konsert isə səfərin mədəni proqramının əsas hissələrindən biri olacaq. Bu tədbir həm də Fransa-Ermənistan dostluğunun simvolik bir ifadəsi kimi qiymətləndirilir və geniş ictimaiyyətin diqqətini cəlb edəcəyi gözlənilir.

Konsertin təşkili ilə bağlı detallar hələlik tam açıqlanmasa da, onun yüksək səviyyədə keçiriləcəyi və beynəlxalq auditoriyanı maraqlandıracağı ehtimal olunur. Bu, həm də Gümrü şəhərinin beynəlxalq arenada tanıdılmasına töhfə verə bilər.

Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedev növbəti dəfə beynəlxalq ictimaiyyəti təəccübləndirən sərt bəyanatla çıxış edib. Onun sözlərinə görə, Rusiyanın cəmi iki etibarlı müttəfiqi var: ordusu və donanması. Bu ifadə, Rusiya rəsmilərinin son dövrlər getdikcə aqressivləşən ritorikasının bariz nümunəsidir.

Medvedevin bu bəyanatı, Rusiyanın Qərblə münasibətlərinin ən gərgin dövrünə təsadüf edir. Ukraynadakı müharibə və tətbiq olunan sanksiyalar fonunda Moskva özünü beynəlxalq arenada təcrid olunmuş hiss edir və bu cür çıxışlar daxili auditoriyaya, eləcə də xarici rəqiblərə güc nümayişi kimi qəbul edilir.

“Rusiyanın yalnız iki müttəfiqi var – ordusu və donanması” ifadəsi, əslində, rus siyasi düşüncəsində dərin köklərə malikdir. Bu sözlər tez-tez imperator III Aleksandrın adıyla bağlı olsa da, əsasən Rusiyanın öz gücünə və özünə etimadına vurğu edir.

Dmitri Medvedev, bir vaxtlar daha liberal mövqeyi ilə tanınsa da, son illərdə, xüsusilə Ukrayna müharibəsi başladıqdan sonra, ən sərt və radikal çıxışları ilə diqqət çəkir. Onun bəyanatları çox vaxt Kremlin ümumi xəttini əks etdirsə də, bəzən daha kəskin tonu ilə seçilir.

Bu cür ritorika, Rusiyanın öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yalnız hərbi gücünə arxalandığını, beynəlxalq müttəfiqliklərin və diplomatik həllərin ikinci planda qaldığını göstərir. Bu, həm də Qərbə Rusiyanın öz maraqlarından geri çəkilməyəcəyi barədə açıq bir mesajdır.

Medvedevin sözləri, beynəlxalq münasibətlərdə gərginliyi daha da artırır və Rusiya-Qərb qarşıdurmasının dərinləşdiyini bir daha nümayiş etdirir. Bu cür bəyanatlar regionda sülh və sabitlik perspektivlərini daha da mürəkkəbləşdirir.

Nəticə etibarilə, Medvedevin bu çıxışı Rusiyanın hazırkı geosiyasi mövqeyini və gələcək xarici siyasət kursunu əks etdirən mühüm bir siqnaldır. Bu, Moskvanın özünü bir qala kimi gördüyünü və yalnız öz daxili resurslarına güvəndiyini göstərir.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin 9 may Qələbə Günü münasibətilə atəşkəs elan etmək təklifinə sərt reaksiya verib. Zelenski bu təklifi Moskva tərəfindən irəli sürülən yeni bir hiylə və ya tələ kimi qiymətləndirib.

Kreml rəhbərinin bu addımı beynəlxalq ictimaiyyətdə müxtəlif şərhlərə səbəb olsa da, Kiyev rəsmiləri Rusiya Federasiyasının sülh çağırışlarına inamsızlıqla yanaşır. Ukrayna tərəfi hesab edir ki, Rusiya belə bir atəşkəsdən öz mövqelərini gücləndirmək və yeni hücumlar üçün hazırlıq görmək məqsədilə istifadə edə bilər.

Prezident Zelenski çıxışında vurğulayıb ki, Ukrayna yalnız ərazilərinin tam azad edilməsini və işğalçı qüvvələrin geri çəkilməsini nəzərdə tutan əsl sülhə hazırdır. O, 9 mayın Rusiya üçün təbliğat məqsədləri daşıyan bir tarix olduğunu qeyd edərək, bu tarixdə elan ediləcək hər hansı bir atəşkəsin səmimiyyətinə şübhə ilə yanaşıb.

Əvvəllər də Rusiya və Ukrayna arasında müxtəlif atəşkəs cəhdləri olub, lakin onların əksəriyyəti pozulub və ya effektiv olmayıb. Bu, Kiyevin Moskvaya olan etimadsızlığını daha da artırır və hər hansı yeni təklifə ehtiyatla yanaşmağa vadar edir.

Ukrayna rəhbərliyi müharibənin başlanğıcından bəri Rusiyanın sülh təkliflərini adətən hərbi vəziyyətdə üstünlük əldə etmək üçün zaman qazanmaq cəhdi kimi qəbul edir. Bu səbəbdən, Zelenskinin bu son təklifə reaksiyası da gözlənilən idi və Ukraynanın prinsipial mövqeyini bir daha təsdiqlədi.

Beynəlxalq müşahidəçilər də Putinin 9 may təklifinin arxasında duran əsl niyyətlərin mübahisəli olduğunu bildirirlər. Bəziləri bunu Rusiyanın beynəlxalq imicini yaxşılaşdırmaq cəhdi, digərləri isə müharibə cəbhəsində taktiki üstünlük əldə etmək üçün bir manevr kimi görürlər.

ABŞ rəsmilərindən verilən son açıqlama regionda və beynəlxalq arenada ciddi müzakirələrə səbəb olub. Vaşinqtondan gələn məlumata görə, İranın iqtisadiyyatına dəyən zərər 6 milyard dolları keçib. Bu rəqəm, ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların və digər təzyiq mexanizmlərinin nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

Açıqlamada qeyd olunur ki, bu maliyyə itkiləri əsasən Tehranın nüvə proqramı, regional fəaliyyətləri və insan haqları pozuntuları ilə bağlı beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirməməsinin birbaşa nəticəsidir. ABŞ hökuməti, İranın destabilizasiyaedici davranışlarını dayandırmaq üçün təzyiqləri davam etdirəcəyini də vurğulayıb.

6 milyard dollarlıq zərər, İranın onsuz da gərgin olan iqtisadi vəziyyətini daha da ağırlaşdıra bilər. Ölkə daxilində inflyasiya, işsizlik və valyuta məzənnəsindəki dalğalanmalar vətəndaşların həyat səviyyəsinə mənfi təsir göstərməkdədir. Bu yeni rəqəm, Tehranın qarşılaşdığı iqtisadi çətinliklərin miqyasını bir daha ortaya qoyur.

ABŞ-ın bu cür açıqlamalarla çıxış etməsi, İranın regional siyasətinə və nüvə danışıqlarına təsir etmək məqsədi daşıyır. Vaşinqton, İranın regionda gərginliyi artıran fəaliyyətlərini dayandırması və beynəlxalq normalara əməl etməsi üçün iqtisadi rıçaqlardan istifadə etməkdə qərarlıdır.

Təhlilçilər, bu açıqlamanın İranın daxili siyasətində də müəyyən gərginliklərə səbəb ola biləcəyini qeyd edirlər. İqtisadi problemlər hökumətə qarşı etirazları artıra bilər və bu da Tehranı xarici siyasətdə daha sərt qərarlar qəbul etməyə vadar edə bilər.

Beynəlxalq ictimaiyyət, ABŞ-İran münasibətlərindəki bu son inkişafı yaxından izləyir. Regionda sülh və sabitliyin təmin edilməsi üçün dialoqun vacibliyi vurğulansa da, iki ölkə arasındakı gərginlik hələ də yüksək səviyyədə qalır.

Azərbaycanda ailə institutu ciddi sınaqlarla üzləşir. Son statistik göstəricilər ölkədə nikahların sayının tarixi minimuma endiyini, eyni zamanda boşanmaların sayının isə iki dəfə artdığını ortaya qoyur. Bu tendensiya cəmiyyətdə dərin narahatlıq doğurur və “ailə böhranı” adlandırıla biləcək bir vəziyyətin genişlənməsinə işarə edir.

Mütəxəssislər nikahların azalmasının bir sıra səbəbləri olduğunu qeyd edirlər. Gənclərin evlənmək üçün iqtisadi çətinliklərlə üzləşməsi, xüsusilə işsizlik və mənzil problemi, bu qərarı təxirə salmalarına və ya tamamilə imtina etmələrinə səbəb olur. Həmçinin, cəmiyyətdə dəyişən dəyərlər, təhsilə və karyeraya yönəlmənin artması da nikah yaşının yüksəlməsinə təsir edən amillərdəndir.

Boşanmaların sayının kəskin artması isə daha çox sosial və psixoloji amillərlə əlaqələndirilir. Qadınların iqtisadi müstəqilliyinin artması, boşanmaya qarşı sosial stiqmanın azalması, eləcə də ailədaxili münaqişələrin, uyğunsuzluğun və zorakılığın daha açıq şəkildə qəbul edilməsi bu artıma təkan verir. Bəzən cütlüklər arasında münasibətləri qorumaq üçün lazımi səy göstərilməməsi də boşanma qərarlarını sürətləndirir.

Bu tendensiyanın cəmiyyət üçün ciddi nəticələri var. Ailələrin dağılması uşaqların psixoloji və sosial inkişafına mənfi təsir göstərir, demoqrafik problemləri dərinləşdirir və ənənəvi ailə dəyərlərinin aşınmasına yol açır. Uzunmüddətdə bu, cəmiyyətin dayanıqlığına və inkişafına təhdid yarada bilər.

Vəziyyətin ciddiliyi dövlət və cəmiyyət səviyyəsində hərtərəfli təhlil və tədbirlər planının hazırlanmasını zəruri edir. Ailə dəyərlərinin təbliği, gənclərin sosial-iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, ailə psixoloqlarının xidmətlərinin genişləndirilməsi və boşanma proseslərində vasitəçilik mexanizmlərinin tətbiqi bu böhranın qarşısını almaq üçün vacib addımlar ola bilər.

Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) ölkədə ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi və cinayətkarlığa qarşı mübarizə çərçivəsində qanunsuz saxlanılan odlu silah, döyüş sursatı və partlayıcı maddələrin könüllü təhvil verilməsi ilə bağlı əhaliyə mühüm çağırış edib.

Nazirlikdən verilən məlumata görə, ölkə ərazisində qanunsuz dövriyyədə olan silah-sursatın aşkar edilərək götürülməsi istiqamətində müntəzəm tədbirlər həyata keçirilir. Bu çağırışın əsas məqsədi vətəndaşları bu prosesə cəlb etmək və təhlükəsizliyi daha da gücləndirməkdir.

DİN bildirir ki, qanunsuz saxlanılan odlu silahları, döyüş sursatını, partlayıcı maddələri və qurğuları könüllü olaraq təhvil verən şəxslər Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddəsinə əsasən cinayət məsuliyyətindən azad ediləcəklər. Bu güzəşt yalnız həmin əşyaların saxlanılması ilə bağlı cinayətlərə aid edilir və digər cinayətlərdə iştirak edənlərə şamil olunmur.

Qanunsuz silahların cəmiyyət üçün yaratdığı təhlükələr böyükdür. Onlar ağır cinayətlərin törədilməsində, o cümlədən terror aktlarında, qətllərdə və digər zorakılıq hallarında istifadə oluna bilər. Bu isə vətəndaşların həyatına, sağlamlığına və ümumi sabitliyə ciddi təhdiddir.

Nazirlik vətəndaşları qanunsuz silah-sursat aşkar etdikdə və ya belə əşyaların saxlanılması barədə məlumat əldə etdikdə dərhal polis orqanlarına məlumat verməyə çağırır. Məlumatın məxfiliyi təmin ediləcək və bu, ictimai asayişin qorunmasında böyük rol oynayacaq.

Bu kampaniya ölkənin təhlükəsizlik mühitini daha da möhkəmləndirməyə, cinayətkarlığın azaldılmasına və hər bir vətəndaşın rahat yaşayışının təmin edilməsinə yönəlib. DİN hər kəsi bu mühüm missiyada fəal iştirak etməyə dəvət edir.

Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdış proqramı uğurla davam edir. Bu çərçivədə, Xocavənd rayonunun kəndlərinə daha bir köç karvanı yola salınıb. Bu hadisə, doğma yurdlarına qovuşmaq arzusunda olan yüzlərlə ailənin uzun illik həsrətinə son qoyur.

Otuz illik işğal dövründə xarabalığa çevrilmiş Xocavənd kəndləri, Azərbaycan dövlətinin gücü və iradəsi sayəsində yenidən qurulur və dirçəlir. Hər yeni köç karvanı, bölgənin həyata qayıtmasının, inkişafının və ərazi bütövlüyümüzün bərpasının əyani sübutudur.

Köçən ailələr, dövlətin yaratdığı müasir yaşayış şəraiti ilə təmin olunmuş evlərlə yanaşı, yeni məktəblər, tibb məntəqələri və digər sosial infrastruktur obyektlərindən də faydalanacaqlar. Bu, onların rahat və təhlükəsiz yaşayışını təmin etmək üçün atılan mühüm addımdır.

Qayıdan sakinlər, illərdir həsrətində olduqları torpaqlara qədəm qoyarkən böyük sevinclə qarşılanırlar. Onların gözlərində həm keçmişin ağrıları, həm də gələcəyə dair böyük ümidlər oxunur. Hər bir ailə, öz doğma ocağını yenidən qurmaq, kəndin iqtisadi və sosial həyatına töhfə vermək əzmindədir.

Bu köç prosesi, yalnız insanların fiziki olaraq qayıdışı deyil, həm də Qarabağın ruhunun, mədəniyyətinin və milli kimliyinin bərpası deməkdir. Xocavəndin dirçəlişi, Qarabağın bütün bölgələrində həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa işlərinin tərkib hissəsidir.

Azərbaycan Prezidentinin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən “Böyük Qayıdış” strategiyası, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dayanıqlı məskunlaşmanı və iqtisadi inkişafı təmin etməyi hədəfləyir. Bu proses, bölgədə sülhün və sabitliyin möhkəmlənməsinə də öz töhfəsini verir.

Xocavəndə qayıdan hər bir sakin, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasının canlı şahididir. Bu köç karvanı, həm də gələcək nəsillər üçün unudulmaz bir tarix yazır, Qarabağın yenidən çiçəklənməsi yolunda atılan növbəti qəti addımdır.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ senatoru J.D. Vensin Ukraynaya yardımla bağlı mövqeyini sərt şəkildə tənqid edərək, onu Rusiyaya kömək etməkdə ittiham edib. Zelenski, Qərbin Ukraynaya dəstəyinin zəifləməsinin Moskvanın əlinə oynadığını vurğulayıb.

Senator Vens daha əvvəl Ukraynaya ayrılan vəsaitlərin ABŞ-ın öz daxili problemlərinə yönəldilməsinin daha məqsədəuyğun olduğunu bildirmişdi. Onun bu cür açıqlamaları Vaşinqtonda Ukraynaya dəstəklə bağlı yaranan fikir ayrılıqlarının bariz nümunələrindən biridir.

Zelenski hesab edir ki, Vensin bu mövqeyi Rusiyanın Ukraynadakı işğalçı siyasətini gücləndirir və müharibənin daha da uzanmasına səbəb olur. O qeyd edib ki, Ukraynanın müdafiə qabiliyyətinin zəifləməsi yalnız Rusiyanın maraqlarına xidmət edir və regionda sabitliyi pozur.

Ukrayna lideri, ABŞ-ın Ukraynaya dəstəyinin təkcə Kiyev üçün deyil, həm də beynəlxalq təhlükəsizlik və demokratiya prinsiplərinin qorunması üçün vacib olduğunu vurğulayıb. O, Qərb müttəfiqlərini Ukraynaya yardımı dayandırmamağa çağırıb.

Bu sərt ittiham, ABŞ Konqresində Ukraynaya yeni yardım paketinin təsdiqlənməsi ilə bağlı davam edən gərgin müzakirələr fonunda səslənib. Zelenskinin sözləri, Ukraynanın müharibənin kritik mərhələsində Qərbdən aldığı dəstəyin əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirir.

Təhlilçilər Zelenskinin bu açıqlamasını, ABŞ-da Ukraynaya dəstəyin azalması riskinə qarşı bir xəbərdarlıq kimi qiymətləndirirlər. Onlar qeyd edirlər ki, belə bir vəziyyət Rusiyanın Ukraynada daha da irəliləməsinə şərait yarada bilər.

Rusiya Federasiya Şurasının sədri Valentina Matviyenkonun rusiyalı oliqarxlara ofşorlarda saxladıqları pulları ölkəyə qaytarmaq çağırışına cavab olaraq, ölkənin ən varlı iş adamlarından biri şok açıqlama verib. Adı açıqlanmayan oliqarx, iddiaların əksinə olaraq, ofşor hesablarda böyük məbləğdə pullarının olmadığını və hazırda ciddi böhran içində olduqlarını bildirib.

Bu açıqlama, Rusiyanın siyasi elitası tərəfindən oliqarxlara qarşı artan təzyiqlər fonunda verilib. Matviyenko daha əvvəl bildirmişdi ki, xaricdə pul saxlayan iş adamları sanksiyalar dövründə dövlətin köməyinə ümid etməməlidirlər. Onun sözlərinə görə, bu pullar Rusiyaya qaytarılmalı və ölkə iqtisadiyyatına yatırılmalıdır.

Lakin oliqarxın bəyanatı bu çağırışlara birbaşa etiraz kimi səslənib. O, “Bizim ofşorda pulumuz yoxdur, biz böhran içindəyik” deyərək, vəziyyətin ciddiliyini vurğulayıb. Bu sözlər, Qərb sanksiyalarının rusiyalı milyarderlərə vurduğu zərbənin miqyasını bir daha gözlər önünə sərir.

Qeyd edək ki, Rusiya hökuməti və parlament üzvləri uzun müddətdir ki, oliqarxları xaricdə saxladıqları sərvətləri ölkəyə qaytarmağa çağırır. Bu, həm kapitalların Rusiyada qalmasını təmin etmək, həm də Qərb sanksiyalarının təsirini azaltmaq məqsədi daşıyır. Lakin bir çox oliqarx üçün bu proses müxtəlif səbəblərdən çətin və ya mümkünsüz görünür.

Bu cür yüksək səviyyəli bir iş adamının ictimai şəkildə “pul yoxdur” deməsi, Rusiyada iqtisadi vəziyyətin ciddiliyini və oliqarxların üzləşdiyi maliyyə çətinliklərini göstərir. Bu bəyanat həm də Matviyenko kimi dövlət xadimlərinin çağırışlarının nə qədər real qarşılandığı barədə suallar doğurur.

Azərbaycanda məhkumlarla görüşlərin təşkili prosesində mühüm yenilik tətbiq olunub. Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidməti tərəfindən istifadəyə verilən onlayn qeydiyyat xidməti, məhkum yaxınları üçün görüşləri planlaşdırmağı xeyli asanlaşdıracaq.

Bu yeni sistem vətəndaşlara vaxt itkisinin qarşısını almaqla yanaşı, şəffaflığı artıracaq və uzun növbələrin yaranmasına son qoyacaq. Artıq məhkumlarla görüşmək istəyən şəxslər əvvəlcədən onlayn platforma vasitəsilə qeydiyyatdan keçərək, görüş vaxtını və yerini təyin edə biləcəklər.

Tətbiq edilən rəqəmsal həll, xüsusilə bölgələrdən gələn vətəndaşlar üçün böyük rahatlıq yaradacaq. Onlar artıq saatlarla yol qət edib, görüş üçün müraciət etmək məcburiyyətində qalmayacaqlar. Bütün proses internet üzərindən idarə olunacaq.

Xidmətin əsas məqsədi, məhkum ailələrinin üzləşdiyi çətinlikləri azaltmaq və onlara daha insani şərait yaratmaqdır. Bu addım, cəzaçəkmə müəssisələrində xidmətlərin müasirləşdirilməsi və vətəndaş məmnuniyyətinin artırılması istiqamətində atılan növbəti addımdır.

Ədliyyə Nazirliyinin bu təşəbbüsü, ölkədə dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması və əlçatanlığının artırılması siyasətinin davamıdır. Beləliklə, məhkumlarla görüş prosesi daha müasir, səmərəli və şəffaf bir formata keçir.