Category: Gündəm

Azərbaycanın bank sektorunda əmanətçilər üçün sevindirici xəbər var. Bu ilin birinci rübü ərzində banklarda yerləşdirilən depozitlər üzrə əmanətçilərin əldə etdiyi gəlirlər 350 milyon manatı ötüb ki, bu da ölkə iqtisadiyyatında müsbət dinamikadan xəbər verir.

Maliyyə bazarlarında müşahidə olunan sabitlik və əmanətlər üzrə cəlbedici faiz dərəcələri bu artımda əsaslı rol oynayıb. Vətəndaşlar və hüquqi şəxslər arasında banklara etibarın artması, həmçinin yığımların qorunması və artırılması istəyi depozitlərin həcminin artmasına səbəb olub.

Bu göstərici bank sisteminin sağlamlığını və dayanıqlığını bir daha təsdiqləyir. Əmanətçilərin gəlirlərinin artması, həm fərdi maliyyə rifahının yüksəlməsinə, həm də bankların kredit portfellərinin genişlənməsi üçün əlavə resursların yaranmasına imkan yaradır.

İqtisadçılar hesab edirlər ki, depozit gəlirlərindəki bu artım ölkədə makroiqtisadi sabitliyin qorunması və iqtisadi fəallığın yüksəlməsi ilə birbaşa əlaqəlidir. İnflyasiyanın nəzarətdə saxlanılması və milli valyutanın məzənnəsinin sabitliyi əmanətçilərin gəlirlərinin real dəyərini qoruyur.

Gəlirlərin bu səviyyəyə çatması, həmçinin əhalinin maliyyə savadlılığının artması və yığım mədəniyyətinin güclənməsi kimi müsbət tendensiyaları da əks etdirir. İnsanlar gələcək üçün yığım etməyin və maliyyə resurslarını effektiv idarə etməyin vacibliyini daha yaxşı anlayırlar.

Bank sektorunun bu cür uğurlu nəticələri, ölkənin ümumi iqtisadi inkişafına müsbət töhfə verir. Yüksək depozit bazası banklara real sektora daha çox investisiya yönəltməyə və sahibkarlığın inkişafına dəstək verməyə imkan verir.

Gözlənilir ki, bu müsbət tendensiya ilin sonuna qədər davam edəcək və bank əmanətçilərinin gəlirləri daha da artacaq. Bu, Azərbaycanın maliyyə sektorunun dayanıqlı inkişaf yolunda olduğunu göstərən mühüm bir indikator hesab edilir.

Azərbaycanda birinci sinfə şagird qəbulu prosesinə start verildi. Bu il də minlərlə uşaq məktəb həyatına qədəm qoyacaq və təhsilin ilk pilləsinə başlayacaq. Bu proses valideynlər üçün həm həyəcanlı, həm də məsuliyyətli bir dövrdür.

Təhsil Nazirliyinin müəyyən etdiyi qaydalara əsasən, qəbul əsasən elektron sistem vasitəsilə həyata keçirilir. Valideynlər müvafiq portal üzərindən övladlarını qeydiyyatdan keçirməli və tələb olunan sənədləri təqdim etməlidirlər. Bu mərhələdə diqqətli olmaq və bütün təlimatlara əməl etmək vacibdir.

Qəbul prosesi bir neçə mərhələdən ibarət ola bilər. Elektron qeydiyyatdan sonra bəzi məktəblərdə uşaqların məktəbə hazırlıq səviyyəsini müəyyən etmək üçün müsahibələr təşkil oluna bilər. Bu müsahibələr əsasən uşağın ümumi inkişafını və məktəbə adaptasiya bacarıqlarını qiymətləndirmək məqsədi daşıyır.

Valideynlər qəbul prosesi ilə bağlı bütün yenilikləri və elanları Təhsil Nazirliyinin rəsmi internet səhifəsi və ya müvafiq təhsil portalları vasitəsilə izləməlidirlər. Son qəbul tarixləri və sənəd qəbulu üçün son müddətlər barədə məlumatlı olmaq gecikmələrin qarşısını alacaq.

Unutmaq olmaz ki, birinci sinfə qəbul uşağın gələcək təhsil həyatının təməlini qoyur. Bu səbəbdən valideynlərin prosesə ciddi yanaşması, övladlarına dəstək olması və məktəbə adaptasiya dövründə onlara kömək etməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Bu ilki qəbul prosesində də şəffaflıq və bərabər imkanların təmin edilməsi əsas prinsiplərdən biridir. Hər bir uşağın layiqli təhsil almaq hüququ var və dövlət bu hüququn reallaşması üçün lazımi şəraiti yaradır.

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ölkənin “kasıb qohum” statusundan qurtulmasının vacibliyini vurğulayan sərt bəyanatla çıxış edib. Bu çağırış, Ermənistanın regional və beynəlxalq münasibətlərdə daha müstəqil və özünə yetərli bir mövqe tutması istiqamətində atılan addımların bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Paşinyan bildirib ki, Ermənistan uzun müddətdir ki, müxtəlif beynəlxalq platformalarda və ikitərəfli əlaqələrdə passiv mövqe nümayiş etdirir, bu isə ölkənin potensialını tam reallaşdırmasına əngəl törədir. Onun sözlərinə görə, bu “kasıb qohum” sindromu həm iqtisadi, həm də siyasi qərarların qəbulunda xarici amillərdən asılılığı artırır.

Baş nazir vurğulayıb ki, Ermənistanın gələcəyi öz iqtisadiyyatını gücləndirmək, innovasiyaları təşviq etmək və yeni bazarlara çıxmaqla bağlıdır. Bu kontekstdə, daxili resursların effektiv idarə edilməsi və xarici investisiyaların cəlb edilməsi prioritet məsələlər sırasındadır. Paşinyan, həmçinin, korrupsiyaya qarşı mübarizənin və şəffaf idarəetmənin əhəmiyyətini qeyd edib.

Bu bəyanat, Ermənistanın regiondakı geostrateji mövqeyi və qonşuları ilə münasibətləri fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ölkənin özünə yetərli olması, regional əməkdaşlıq perspektivlərini dəyişə bilər və Ermənistanın xarici siyasətində daha aktiv rol oynamasına şərait yarada bilər.

Paşinyanın bu çağırışı, Ermənistan cəmiyyətində müxtəlif reaksiyalara səbəb olub. Bəziləri bunu ölkənin suverenliyini möhkəmləndirmək üçün zəruri bir addım hesab edərkən, digərləri iqtisadi çətinliklər və regional gərginliklər fonunda bu hədəfə çatmağın çətinliklərini vurğulayır.

Hökumət başçısının bu açıqlamaları, Ermənistanın gələcək inkişaf strategiyasında ciddi dəyişikliklərin siqnalı ola bilər. Ölkənin “kasıb qohum” statusundan çıxması, təkcə iqtisadi deyil, həm də milli kimlik və özünəinam baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiyanın dərinliklərində yerləşən neft emalı zavoduna uğurlu zərbə endirib. Məlumata görə, hədəf təxminən 1500 kilometr məsafədə yerləşən kritik infrastruktur obyekti olub. Bu hücum Kiyevin uzaqmənzilli zərbə qabiliyyətlərini bir daha nümayiş etdirir və Rusiya ərazisindəki strateji obyektlərə çatmaq imkanını vurğulayır.

Həmin neft zavodunun vurulması Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksinə və yanacaq təchizatına ciddi təsir göstərə bilər. Neft emalı zavodları Rusiya iqtisadiyyatının və hərbi maşınının əsas damarlarından biridir, çünki onlar cəbhədə istifadə olunan yanacaq və digər neft məhsulları ilə təmin edir. Bu cür uzaq hədəflərin vurulması Moskvanın müharibəni davam etdirmək qabiliyyətinə birbaşa təhdiddir.

Analitiklər qeyd edirlər ki, Ukraynanın bu taktikasının əsas məqsədi Rusiyanın müharibə aparmaq imkanlarını zəiflətmək və onun neft gəlirlərini azaltmaqdır. Son aylarda Ukrayna pilotsuz təyyarələrinin Rusiyanın neft infrastrukturuna qarşı hücumları intensivləşib. Bu hücumlar Rusiyanın enerji sektoruna milyonlarla dollar ziyan vurub və beynəlxalq bazarlarda neft qiymətlərinə təsir edib.

1500 kilometrlik məsafədəki hədəfə zərbə endirmək üçün Ukrayna ordusunun xüsusi uzaqmənzilli pilotsuz təyyarələrdən istifadə etdiyi ehtimal olunur. Bu texnologiya Ukraynaya Rusiya hava hücumundan müdafiə sistemlərini aşaraq dərin arxa cəbhədəki hədəflərə çatmaq imkanı verir. Bu, həm də Rusiyanın öz ərazisində tam təhlükəsizliyini təmin edə bilmədiyini göstərir.

Kreml bu cür hücumları “terror aktları” adlandırsa da, Kiyev onları müdafiə müharibəsinin qanuni hissəsi hesab edir. Ukrayna rəsmiləri dəfələrlə bəyan ediblər ki, Rusiyanın işğalçı hərəkətləri davam etdikcə, onun hərbi-iqtisadi potensialına zərbələr endiriləcək. Bu son hücum da bu strategiyanın bariz nümunəsidir.

İsrail ordusu Livanın cənubuna hava zərbələri endirib. Bu zərbələr, bölgədə onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artırıb və beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurub.

Əməliyyatın dəqiq hədəfləri barədə rəsmi məlumat verilməsə də, ilkin xəbərlər İsrailin Livan ərazisindən edilən raket hücumlarına cavab olaraq hərəkətə keçdiyini göstərir. Regionda “Hizbullah” qruplaşmasının fəaliyyəti fonunda bu cür qarşılıqlı zərbələr adi hal alıb.

Yerli mənbələr və şahidlər cənubi Livanın müxtəlif bölgələrində güclü partlayış səsləri eşidildiyini və bəzi ərazilərdə tüstü buludlarının müşahidə edildiyini bildiriblər. Zərbələrin hədəfi kimi “Hizbullah”a aid mövqelər və infrastruktur göstərilir.

Bu hücumlar, İsrail-HƏMAS müharibəsinin başlamasından bəri Livan sərhədində müşahidə olunan gərginliyin yeni bir zirvəsidir. Bölgədəki vəziyyət onsuz da kövrək sülhün pozulması təhlükəsini daşıyır.

Livan tərəfi İsrailin hərəkətlərini ölkənin suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirərək sərt şəkildə qınayıb. “Hizbullah”dan hələ ki rəsmi cavab gəlməsə də, qruplaşmanın cavab tədbirləri görəcəyi ehtimal edilir.

Beynəlxalq təşkilatlar və bir sıra ölkələr tərəfləri təmkinli olmağa və gərginliyi azaltmağa çağırıb. BMT-nin bölgədəki sülhməramlı qüvvələri vəziyyəti yaxından izləyir.

Mütəxəssislər, bu cür qarşılıqlı zərbələrin genişmiqyaslı regional münaqişəyə çevrilmə riskinin yüksək olduğunu vurğulayırlar. Mülki əhali üçün təhlükəsizlik narahatlıqları artmaqdadır.

Yaxın Şərqdəki vəziyyət son dərəcə kövrək olaraq qalır və hər hansı bir yanlış addım və ya eskalasiya bütün regionu daha dərin böhrana sürükləyə bilər.

Avropa Birliyi institutları daxilində yaranmış iddia edilən korrupsiya qalmaqalları qitədə siyasi dairələri silkələməkdədir. Bu “korrupsiya zəlzələsi” Avropa dəyərlərinin və demokratik prinsiplərinin əsasını sarsıtmaqla yanaşı, Aİ-nin bəzi qurumlarının Rusiya və erməni lobbisinin təsir alətinə çevrildiyi barədə ciddi suallar doğurur.

Məlumatlara görə, Avropa Parlamentində və digər Aİ orqanlarında xarici maraqların, xüsusilə də Rusiyanın enerji və siyasi təsirinin gücləndiyi müşahidə olunur. Bu təsirlər, Avropanın enerji təhlükəsizliyinə dair qərarlardan tutmuş, beynəlxalq siyasətdə tutulan mövqelərə qədər geniş bir spektrdə özünü göstərir. Moskva, Avropadakı bəzi şəxslər və dairələr vasitəsilə öz maraqlarını irəli sürməyə çalışır.

Eyni zamanda, erməni lobbisinin Avropa institutları üzərindəki təsiri də ciddi narahatlıq doğurur. Bu lobbi, xüsusilə Cənubi Qafqazdakı münaqişələrlə bağlı qərarların qəbul edilməsində, Azərbaycan əleyhinə qərəzli mövqelərin formalaşmasında və dezinformasiya kampaniyalarının yayılmasında aktiv rol oynayır. Ermənistanın maraqlarını müdafiə edən bəzi Avropa siyasətçilərinin fəaliyyəti də diqqət mərkəzindədir.

Bu cür xarici təsirlər, adətən, maliyyə dəstəyi, lobbiçilik fəaliyyətləri, müəyyən media qurumları vasitəsilə təbliğatın aparılması və siyasi rüşvət kimi müxtəlif yollarla həyata keçirilir. Nəticədə, Aİ-nin müstəqil qərar qəbuletmə mexanizmləri zəifləyir və qurumların nüfuzu ciddi şəkildə zədələnir.

Korrupsiya halları və xarici müdaxilələr Avropa Birliyinin etibarlılığını və beynəlxalq arenadakı mövqeyini sarsıdır. Bu vəziyyət, Aİ-nin öz vətəndaşları qarşısındakı məsuliyyətini şübhə altına alır və demokratik idarəetmə prinsiplərinə xələl gətirir. Şəffaflığın olmaması və hesabatlılığın zəifliyi bu cür halların yayılmasına şərait yaradır.

Aİ rəhbərliyi bu iddiaları ciddi şəkildə araşdırmalı, korrupsiyaya qarşı mübarizəni gücləndirməli və xarici təsirlərə qarşı daha dayanıqlı mexanizmlər yaratmalıdır. Şəffaflığın artırılması, lobbiçilik fəaliyyətlərinin tənzimlənməsi və siyasi etik normaların gücləndirilməsi vacib addımlardır.

Yalnız bu yolla Avropa Birliyi öz prinsiplərinə sadiq qala bilər və qlobal arenada etibarlı bir tərəfdaş kimi mövqeyini qoruya bilər. Əks halda, “korrupsiya zəlzələsi”nin nəticələri daha geniş və dağıdıcı ola bilər.

Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiyanın Perm vilayətində yerləşən neft infrastrukturuna növbəti dron hücumu həyata keçirib. Bu, Ukraynanın Rusiya ərazisindəki enerji obyektlərinə qarşı davamlı hücum strategiyasının bir hissəsi olaraq qiymətləndirilir.

Hücumun hədəfi Permdəki neftayırma zavodlarından biri olub. İlkin məlumatlara görə, dronlar hədəfə dəyib və infrastrukturda müəyyən ziyanlara səbəb olub. Rusiya tərəfi hadisə ilə bağlı açıqlama verərək, hücumun dəf edildiyini iddia etsə də, yerli mənbələr partlayış səsləri eşidildiyini bildirir.

Perm regionu Rusiyanın sənaye və enerji sektorunda mühüm rol oynayır. Burada yerləşən neftayırma zavodları ölkənin yanacaq təminatında əsas obyektlərdən sayılır. Bu cür hücumlar Rusiyanın hərbi və iqtisadi potensialına zərbə vurmaq məqsədi daşıyır.

Ukrayna son aylarda Rusiyanın dərinliklərində, xüsusilə də neft və qaz infrastrukturuna qarşı dron hücumlarını intensivləşdirib. Kiyev bu addımlarla Moskvaya təzyiq göstərmək və müharibənin Rusiyanın daxili regionlarına da təsir etdiyini göstərmək niyyətindədir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu hücumlar Rusiyanın neft emalı gücünü azalda və yanacaq qiymətlərinin artmasına səbəb ola bilər. Lakin Rusiyanın hava hücumundan müdafiə sistemləri də bu cür hücumlara qarşı mübarizəni gücləndirməyə çalışır.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Müdafiə naziri Sergey Şoyqunun təklifini nəzərə alaraq, pravoslav Milad bayramı ərəfəsində Ukraynada 36 saatlıq atəşkəs elan edilməsi barədə göstəriş verib. Bu təklif, 6 yanvar saat 12:00-dan 7 yanvar saat 24:00-dək qüvvədə olmalı idi və Rusiya tərəfi Ukraynanı da buna əməl etməyə çağırırdı.

Lakin Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiyanın bu təklifini kəskin şəkildə rədd edib. Zelenski, Putinin atəşkəs çağırışını “hiylə” adlandıraraq, Rusiyanın bu addımı cəbhə xəttindəki Ukrayna qoşunlarının irəliləyişini dayandırmaq və öz qüvvələrini yenidən qruplaşdırmaq üçün istifadə etmək niyyətində olduğunu bildirib.

Ukrayna lideri vurğulayıb ki, Rusiya qoşunlarını Donbasda dayandırmaq, texnika, sursat və səfərbər edilmiş əsgərləri ön cəbhəyə yaxınlaşdırmaq üçün bir fasiləyə ehtiyac duyur. Zelenski, Rusiyanın bu “atəşkəs” dövründə mövqelərini möhkəmləndirmək və sonrakı hücumlar üçün hazırlıq görmək məqsədi güddüyünə əmin olduğunu ifadə edib.

Prezident Zelenski qeyd edib ki, Ukrayna üçün əsl sülh, Rusiya qoşunlarının ölkə ərazisindən tamamilə çıxarılması ilə mümkün olacaq. O, işğalçı qüvvələr Ukrayna torpaqlarını tərk etməyincə heç bir “atəşkəs” və ya “sülh təklifi”nin qəbul edilməyəcəyini bəyan edib.

Bu hadisə, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin gərginliyini bir daha ortaya qoyur və tərəflər arasında etimadın tamamilə yox olduğunu göstərir. Beynəlxalq ictimaiyyət də vəziyyəti yaxından izləyir və hər iki tərəfin addımlarını diqqətlə dəyərləndirir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev beynəlxalq yarışlarda yüksək nailiyyətlər əldə etmiş çempion güləşçilərimizi qəbul edib. Bu görüş idmançılarımızın ölkəmizin şərəfini layiqincə qoruduğunu və dövlətin idmana olan dəstəyini bir daha nümayiş etdirib.

Prezident İlham Əliyev qəbul zamanı güləşçilərimizi təbrik edərək, onların əldə etdiyi uğurların Azərbaycanın beynəlxalq arenada nüfuzunun artmasında mühüm rol oynadığını vurğulayıb. Dövlət başçısı idmançılarımızın qələbələrinin gənc nəsil üçün ilham mənbəyi olduğunu qeyd edib.

Görüşdə idmançılarımız son beynəlxalq turnirlərdə qazandıqları medallar barədə məlumat veriblər. Onlar Prezidentə göstərilən diqqət və qayğıya görə minnətdarlıqlarını bildirərək, gələcək yarışlarda daha böyük uğurlar qazanmaq üçün əllərindən gələni edəcəklərini vəd ediblər.

Prezident Əliyev Azərbaycanın idman sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlərin dövlətin bu sahəyə ayırdığı xüsusi diqqətin nəticəsi olduğunu bildirib. O, ölkədə idman infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi və idmançılarımızın beynəlxalq standartlara uyğun şəkildə hazırlanması üçün davamlı işlərin aparıldığını qeyd edib.

Dövlət başçısı güləşçilərimizə gələcək yarışlarda yeni-yeni zəfərlər arzulayıb və onların Azərbaycan bayrağını yüksəklərə qaldırmaqda davam edəcəyinə əminliyini ifadə edib. Bu cür qəbullar idmançılarımızın motivasiyasını artıraraq, onları daha böyük nailiyyətlərə ruhlandırır.

Görüşdə həmçinin idmanın cəmiyyətdə sağlam həyat tərzinin təşviqindəki rolu və gənclərin fiziki inkişafına verdiyi töhfələr müzakirə olunub. Prezident idmançılarımızı Azərbaycanın fəxri adlandırıb.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın son mətbuat konfranslarından birində jurnalistlərdən birinə verdiyi qeyri-adi sual geniş müzakirələrə səbəb olub. Trampın bu hərəkəti ABŞ mediasında və ictimaiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb, müxtəlif fikirlərə yol açıb.

Hadisə zamanı jurnalist tərəfindən verilən suala cavab olaraq, Tramp ironik şəkildə “Bu sualı o gözəl qulaqlarınızla eşitdinizmi?” deyə cavab verib. Bu ifadə, eks-prezidentin mətbuatla gərgin münasibətlərinin növbəti nümunəsi kimi qiymətləndirilib və onun jurnalistlərə qarşı tez-tez istifadə etdiyi sərt ritorikanın davamı olub.

Bir çox media eksperti və siyasi şərhçi Trampın bu davranışını qeyri-etik və peşəkar jurnalistikaya hörmətsizlik kimi qiymətləndirib. Onların fikrincə, bu cür ifadələr mətbuat azadlığına xələl gətirir və jurnalistlərin işini çətinləşdirir. Sosial mediada da bu hadisə geniş yayılaraq, həm tənqid, həm də müdafiə obyektinə çevrilib.

Digər tərəfdən, Trampın tərəfdarları onun bu hərəkətini jurnalistlərin bəzən təkrarlanan və ya qərəzli suallarına qarşı bir cavab olaraq görüblər. Onlar hesab edirlər ki, Tramp özünəməxsus üslubu ilə media təzyiqlərinə qarşı çıxır və seçicilərinin maraqlarını müdafiə edir.

Bu hadisə Donald Trampın prezidentliyi dövründən bəri mətbuatla olan gərgin münasibətlərini bir daha gündəmə gətirib. O, tez-tez media qurumlarını “saxta xəbərlər” yaymaqda ittiham edir və jurnalistləri öz siyasi gündəmini pozmaqda günahlandırır.

Analitiklər bu cür qarşıdurmaların ABŞ-da media və siyasət arasındakı münasibətlərə necə təsir etdiyini araşdırırlar. Bu hadisə həm mətbuatın rolunu, həm də siyasətçilərin ictimaiyyətlə ünsiyyət üsullarını yenidən müzakirəyə çıxarır.

Nəticədə, Trampın jurnalistə verdiyi “qulaq” sualı sadə bir insident olmaqdan çıxaraq, ABŞ-ın siyasi və media mənzərəsindəki daha böyük gərginliklərin simvoluna çevrilib. Bu cür anlar həm siyasətçilərin, həm də medianın ictimaiyyət tərəfindən qəbulunu formalaşdırmaqda mühüm rol oynayır.