Category: Gündəm

Azərbaycanın dünya şöhrətli xalçaçı-rəssamı, sənətşünas alim Lətif Kərimovun anadan olmasının 120 illiyi bu il geniş şəkildə qeyd olunacaq. Bu əlamətdar yubiley, Azərbaycan xalça sənətinin inkişafına misilsiz töhfələr vermiş bu dahi şəxsiyyətin zəngin irsini bir daha xatırlamaq və gələcək nəsillərə çatdırmaq üçün əhəmiyyətli bir fürsətdir.

Lətif Kərimov 1906-cı ildə Şuşada anadan olub və ömrünü Azərbaycan xalça sənətinin tədqiqinə, təsnifatına və təbliğinə həsr edib. Onun elmi fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan xalçaları ilk dəfə sistemli şəkildə öyrənilmiş, onların bədii və texniki xüsusiyyətləri dərindən təhlil edilmişdir. Kərimovun “Azərbaycan xalçası” fundamental əsəri bu sahədə əvəzsiz mənbə hesab olunur.

O, təkcə nəzəriyyəçi deyil, həm də praktik xalçaçı-rəssam idi. Onun yaratdığı saysız-hesabsız xalça eskizləri, ornamentlər və kompozisiyalar Azərbaycan xalça sənətinin qızıl fonduna daxil olub. Onun rəhbərliyi ilə toxunmuş xalçalar dünyanın müxtəlif muzeylərində və şəxsi kolleksiyalarında saxlanılır, Azərbaycan mədəniyyətini layiqincə təmsil edir.

Yubiley tədbirləri çərçivəsində Lətif Kərimovun həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş sərgilər, konfranslar, elmi seminarlar və digər mədəni tədbirlər təşkil ediləcək. Bu tədbirlər xalça sənətinə marağı artırmaqla yanaşı, gənc nəslin milli dəyərlərimizə bağlılığını gücləndirməyə xidmət edəcəkdir.

Lətif Kərimovun adı Azərbaycan xalça sənəti ilə sinonimdir. Onun fəaliyyəti sayəsində Azərbaycan xalçaları dünya miqyasında daha da tanınmış, milli irsimizin ayrılmaz hissəsi kimi qəbul edilmişdir. Bu yubiley, onun xatirəsini əziz tutmaqla yanaşı, Azərbaycanın qədim və zəngin mədəniyyətini bir daha nümayiş etdirmək üçün əla fürsətdir.

Onun xalça sənətinə gətirdiyi yeniliklər, yaratdığı xalça növləri və ornamentlər bu gün də sənətkarlar üçün ilham mənbəyidir. Lətif Kərimovun irsi, Azərbaycanın qürur mənbəyi olan xalça sənətinin əbədiyaşarlığını təmin edən təməl daşlarından biridir.

Ukrayna müharibə strategiyasında əhəmiyyətli bir dəyişikliyə gedərək, cəbhə xəttindən 150 kilometr dərinlikdəki hədəfləri vurmağı planlaşdırır. Bu addım, Moskvanın işğal olunmuş ərazilərdəki hərbi mövqelərinə ciddi zərbə vurmaq məqsədi daşıyır və müharibənin gedişatına təsir edə biləcək yeni bir mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Yeni strategiya Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin əməliyyat radiusunu genişləndirərək, Rusiyanın təchizat yollarına, komanda mərkəzlərinə və sursat anbarlarına daha effektiv zərbələr endirməsinə imkan verəcək. Bu, düşmənin cəbhə xəttindəki qüvvələrini dəstəkləmək qabiliyyətini xeyli zəiflədə bilər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu cür dərin zərbələr Rusiyanın müdafiə xətlərini pozmaqda və işğal olunmuş ərazilərdəki hərbi infrastrukturunu dağıtmaqda kritik rol oynaya bilər. Bu, Ukraynanın hərbi imkanlarının artdığını və Qərb müttəfiqlərindən alınan uzunmənzilli silahların effektiv şəkildə istifadə edildiyini göstərir.

Kiyev rəsmiləri uzun müddətdir ki, Rusiyanın dərin arxa cəbhəsindəki hədəfləri vurmaq üçün daha uzunmənzilli raketlər və pilotsuz uçuş aparatları tələb edirdi. İndi bu imkanın reallaşması ilə Ukrayna, müharibədəki taktiki üstünlüyünü artırmağa çalışır.

Bu strategiyanın tətbiqi, xüsusilə Krım yarımadası və Donbas bölgəsindəki işğal olunmuş ərazilərdə Rusiyanın hərbi fəaliyyətinə ciddi təsir göstərəcək. Rusiyanın təhlükəsiz saydığı bölgələr artıq Ukrayna zərbələrinin hədəfinə çevriləcək.

Yeni zərbə strategiyasının müharibənin gedişatına necə təsir edəcəyi beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yaxından izlənilir. Bu addım, Ukraynanın öz ərazilərini azad etmək və işğalçı qüvvələrə qarşı mübarizəni gücləndirmək əzmini bir daha nümayiş etdirir.

Bakıda yerləşən Milli Onkologiya Mərkəzində ciddi partlayış hadisəsi baş verib. İlkin məlumatlara əsasən, bu dəhşətli hadisə nəticəsində insan tələfatı və yaralananlar qeydə alınıb.

Hadisə mərkəzin ərazisində, hələlik dəqiqləşməyən bir hissədə baş verib. Partlayışın səbəbləri ilə bağlı müxtəlif fərziyyələr olsa da, rəsmi açıqlama hələ verilməyib.

Dərhal hadisə yerinə çoxsaylı təcili tibbi yardım briqadaları, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin xilasediciləri və hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları cəlb olunub. Zərərçəkənlərə ilkin yardım göstərilir və xəstəxanalara yerləşdirilməsi təmin edilir.

Hazırda ərazidə geniş miqyaslı təhlükəsizlik tədbirləri həyata keçirilir. Partlayışın səbəbləri və dəqiq nəticələri ilə bağlı araşdırmalar davam edir. İctimaiyyətə hadisə ilə bağlı yenilənmiş məlumatlar veriləcək.

Türk Hava Yolları (THY) Rusiyaya həyata keçirdiyi reyslərin sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaqla yanaşı, bilet qiymətlərini də kəskin şəkildə artırıb. Bu qərar rusiyalı sərnişinlər üçün beynəlxalq səyahətləri daha da çətinləşdirir və onları ciddi problemlərlə üz-üzə qoyur.

Son dövrlərdə artan tələbat və məhdud sayda uçuşlar səbəbindən, THY-nin Rusiya istiqamətindəki biletləri əlçatmaz həddə çatıb. Mütəxəssislər bu vəziyyətin həm operativ, həm də iqtisadi amillərlə bağlı olduğunu qeyd edirlər. Reyslərin azalması, xüsusilə Moskva və Sankt-Peterburq kimi böyük şəhərlərə səyahət etmək istəyənlər üçün vəziyyəti daha da gərginləşdirir.

Rusiyalı sərnişinlər üçün Türk Hava Yolları uzun müddətdir ki, Avropa və digər qitələrə yeganə etibarlı tranzit marşrutlarından biri hesab olunurdu. Lakin yeni qərarlar bu imkanları məhdudlaşdıraraq, bir çox şəxsin işgüzar səfərlərini, təhsil və ya turizm məqsədli səyahətlərini təxirə salmasına və ya ləğv etməsinə səbəb olur.

Bilet qiymətlərinin artması və reyslərin azalması, Rusiyadan xaricə səyahət etmək istəyən vətəndaşlar üçün alternativ yollar axtarışını sürətləndirib. Lakin mövcud şərtlər daxilində, digər aviaşirkətlərin də oxşar siyasət yürütməsi bu axtarışları daha da çətinləşdirir.

Bu vəziyyət, həmçinin, Türkiyənin özünə səyahət etmək istəyən rusiyalı turistlər üçün də xoşagəlməz sürpriz olub. Turizm mövsümünün qızğın vaxtında belə bir qərar, iki ölkə arasındakı turizm əlaqələrinə mənfi təsir göstərə bilər.

THY-nin bu addımı, aviasiya bazarında Rusiya ilə bağlı yaranmış qeyri-müəyyənlik fonunda atılan strateji bir addım kimi qiymətləndirilir. Gələcəkdə vəziyyətin necə dəyişəcəyi, beynəlxalq münasibətlərin inkişafından və aviaşirkətlərin yeni strategiyalarından asılı olacaq.

ABŞ-ın İranla potensial müharibəsinin maliyyə yükü ilə bağlı yeni rəqəmlər açıqlanıb. Bu rəqəmlər, regionda onilliklər boyu davam edən gərginliyin hərbi qarşıdurmaya çevriləcəyi təqdirdə Vaşinqtonun qarşısında duracaq nəhəng iqtisadi çətinlikləri bir daha göz önünə sərir.

Analitiklər və hərbi ekspertlər uzun müddətdir ki, Yaxın Şərqdə genişmiqyaslı bir müharibənin ABŞ büdcəsi üçün fəlakətli nəticələr doğuracağını proqnozlaşdırırdılar. Əfqanıstan və İraq müharibələrinin ABŞ-a trilyonlarla dollara başa gəldiyi nəzərə alınarsa, İran kimi daha böyük və hərbi cəhətdən daha güclü bir ölkə ilə müharibənin xərcləri daha da astronomik ola bilər.

Açıqlanan yeni rəqəmlər, yalnız birbaşa hərbi əməliyyatların deyil, həm də uzunmüddətli işğal, regionun sabitləşdirilməsi, humanitar yardımlar və potensial infrastruktur bərpası xərclərini əhatə edir. Bu xərclər ABŞ iqtisadiyyatına ciddi zərbə vura, dövlət borcunu daha da artıra və daxili sosial proqramların maliyyələşdirilməsinə mənfi təsir göstərə bilər.

Eyni zamanda, müharibənin qlobal iqtisadiyyata, xüsusilə də neft bazarlarına təsiri gözlənilir. Hörmüz boğazının bağlanması və ya regionda neft təchizatının pozulması dünya miqyasında enerji qiymətlərini kəskin şəkildə yüksəldə bilər ki, bu da qlobal resessiya riskini artırar.

Müdafiə nazirliyinin və müstəqil təşkilatların hesablamaları göstərir ki, İranla müharibənin ümumi xərcləri bir neçə trilyon dollara çata bilər. Bu, sadəcə hərbi əməliyyatların aparılması deyil, həm də müharibədən sonrakı dövrdə regionda təhlükəsizliyin təmin edilməsi və siyasi sabitliyin bərpası kimi geniş miqyaslı bir öhdəlikdir.

Bu yeni rəqəmlər, ABŞ hökuməti üçün İranla münasibətlərin idarə edilməsində hərbi variantın nə qədər bahalı və riskli bir seçim olduğunu bir daha vurğulayır. Diplomatik həll yolları və gərginliyin azaldılması, həm insan itkiləri, həm də iqtisadi yük baxımından daha məqbul alternativ olaraq qalır.

Azərbaycanda Qurban Bayramı münasibətilə ölkə vətəndaşlarını 5 günlük tətil gözləyir. Bu, həm dini bayramın əhəmiyyətini, həm də əhalinin istirahət hüququnu nəzərə alan mühüm bir qərardır.

Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarına əsasən, Qurban Bayramı ərəfəsi və bayram günləri ardıcıl olaraq qeyri-iş günləri elan edilib. Belə ki, iyun ayının 15-dən 19-dək olan müddət ərzində dövlət müəssisələrində və bir çox özəl sektorda iş olmayacaq.

Qurban Bayramı İslam dünyasında böyük əhəmiyyət kəsb edən müqəddəs bir bayramdır. Bu bayram Həzrəti İbrahimin Allaha olan sadiqliyini və qurban kəsmə ənənəsini simvolizə edir. Müsəlmanlar bu günlərdə qurban kəsir, ehtiyac sahiblərinə paylayır, qohum-əqrəba və dost-tanışları ziyarət edirlər.

Beş günlük tətil vətəndaşlara ailələri ilə birlikdə vaxt keçirmək, daxili turizmə qoşulmaq və ya ölkə xaricinə səfər etmək üçün əlverişli imkan yaradır. Bu müddət ərzində bir çox xidmət sahələri gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərəcək.

Vətəndaşların bu tətil müddətini səmərəli keçirməsi üçün bütün lazımi tədbirlər görülür. Bir daha qeyd edək ki, iyunun 15-dən 19-dək olan günlər Azərbaycanda qeyri-iş günləri olacaq.

Azərbaycanda dövlət himayəsində olan uşaqların sayı açıqlanıb. Ölkənin müvafiq naziri son mətbuat konfransında bu sahədəki cari vəziyyətə toxunaraq, dövlət qayğısına ehtiyacı olan uşaqların statistik göstəricilərini ictimaiyyətə təqdim edib. Nazirin sözlərinə görə, hazırda Azərbaycanda təxminən 20 minə yaxın uşaq dövlət himayəsində yaşayır ki, onların da böyük əksəriyyəti valideyn himayəsindən məhrum olanlardır.

Bu rəqəmlər ölkənin sosial siyasətində uşaqların müdafiəsi və onların layiqli həyat şəraiti ilə təmin edilməsinin nə qədər vacib bir prioritet olduğunu bir daha göstərir. Dövlət, valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqların gələcəyinin təmin edilməsi, onların cəmiyyətə inteqrasiyası və təhsillə əhatə olunması üçün genişmiqyaslı proqramlar həyata keçirir.

Nazir qeyd edib ki, son illər ərzində uşaq evlərinin və internat məktəblərinin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Eyni zamanda, alternativ qayğı formalarının, xüsusilə də övladlığa götürmə və himayədar ailə institutunun inkişaf etdirilməsi üzrə işlər davam etdirilir. Məqsəd, hər bir uşağın ailə mühitinə yaxın şəraitdə böyüməsini təmin etməkdir.

Açıqlanan məlumatlar, həmçinin, bu uşaqların sosial adaptasiyası və peşə təhsili ilə bağlı dövlət proqramlarının effektivliyini artırmağın vacibliyini vurğulayır. Onların gələcəkdə müstəqil həyata hazırlığı, işlə təminatı və mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması hökumətin diqqət mərkəzindədir. Bu istiqamətdə müvafiq qurumlar arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi planlaşdırılır.

Nazir çıxışında vətəndaş cəmiyyəti institutları və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın əhəmiyyətini də xüsusi olaraq qeyd edib. Bu sahədə birgə layihələrin həyata keçirilməsi, təcrübə mübadiləsi və yeni metodologiyaların tətbiqi dövlət himayəsindəki uşaqların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir.

Dövlət rəsmisi sonda vurğulayıb ki, hər bir uşağın layiqli gələcəyini təmin etmək Azərbaycan dövlətinin əsas prioritetlərindən biridir. Bu istiqamətdə görülən işlər davamlı xarakter daşıyacaq və yeni təşəbbüslərlə zənginləşdiriləcəkdir.

İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xamenei ABŞ-ın Hörmüz boğazında “çöküşündən” sonra regionda yeni bir fəslin başladığını bəyan edib. Bu açıqlama Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginliklərin fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və Tehranın regional siyasətə dair baxışlarını əks etdirir.

Hörmüz boğazı, dünyada neft daşımalarının əsas marşrutlarından biri olmaqla, beynəlxalq ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyətə malikdir. Bu strateji keçid bölgəsində hər hansı bir güc dəyişikliyi və ya gərginlik dünya bazarlarına birbaşa təsir göstərir.

Xameneinin “ABŞ-ın çöküşü” ifadəsi, İranın regionda Amerika hərbi və siyasi təsirinin zəifləməsi kimi qəbul etdiyi proseslərə işarədir. Tehran uzun müddətdir ki, ABŞ-ın Fars körfəzindəki hərbi mövcudluğuna qarşı çıxır və region ölkələrinin öz təhlükəsizliklərini təmin etməsini müdafiə edir.

İran liderinin bəyan etdiyi “yeni fəsil” isə regionda xarici müdaxilələr olmadan, yerli güclərin daha aktiv rol oynadığı bir dövrü nəzərdə tutur. Bu, İranın regional hegemonluq iddiaları və qonşu ölkələrlə əməkdaşlığı artırmaq istəyi ilə üst-üstə düşür.

Açıqlama, həmçinin, İsrail-Həmas müharibəsi, Yəməndəki Husi üsyançıları və digər regional münaqişələrin fonunda verilib ki, bu da Yaxın Şərqdəki mürəkkəb və dinamik vəziyyəti bir daha vurğulayır. Tehran bu hadisələri ABŞ-ın regional strategiyasının zəif nöqtələrinin ortaya çıxması kimi qiymətləndirir.

Xameneinin bu cür kəskin bəyanatları, İranın beynəlxalq arenada öz mövqeyini gücləndirmək və regional təhlükəsizlik məsələlərində daha qətiyyətli rol oynamaq niyyətini göstərir. Bu, regionda gələcək hadisələrin inkişafına ciddi təsir göstərə biləcək bir mesajdır.

Rusiyanın Perm şəhərində ardıcıl partlayışlar baş verib. Hadisələr şəhər əhalisi arasında böyük təşvişə səbəb olub və yerli hakimiyyət orqanlarını genişmiqyaslı tədbirlər görməyə məcbur edib.

İlkin məlumatlara görə, partlayışlar əsasən yaşayış binalarında qaz sızması nəticəsində yaranıb. Bir neçə binada ciddi zədələr qeydə alınıb, bəzi tikililərin isə qismən dağıldığı bildirilir.

Fövqəladə hallar xidmətləri dərhal hadisə yerlərinə cəlb olunub. Yanğınsöndürənlər alovla mübarizə aparır, xilasedicilər isə dağıntılar altında qalanları axtarır.

Təhlükəsizlik tədbiri olaraq, partlayışların baş verdiyi ərazilərdə yaşayan minlərlə vətəndaşın təxliyəsinə başlanılıb. Sakinlər təhlükəsizlik məqsədilə müvəqqəti sığınacaqlara və ya qohumlarının yanına yerləşdirilir.

Şəhər rəhbərliyi vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq üçün operativ qərargah yaradıb. Əhaliyə təhlükəsizlik qaydalarına ciddi riayət etmək və fövqəladə hallar xidmətlərinin göstərişlərinə əməl etmək tövsiyə olunur.

Hazırda hadisə yerlərində axtarış-xilasetmə işləri davam edir. Dağıntılar altında qalanların olub-olmadığı araşdırılır və zərərçəkənlərə ilkin tibbi yardım göstərilir.

İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xameneyi Fars körfəzinin ABŞ-ın iştirakı olmadan yeni bir gələcəyə daxil olduğunu bəyan edib. Bu açıqlama, regionda onilliklər boyu davam edən ABŞ hərbi və siyasi mövcudluğunun gələcəyi ilə bağlı ciddi suallar doğurur. Xameneyinin sözləri, Tehranın regional güc balansına dair baxışını və ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki roluna qarşı çıxışını bir daha vurğulayır.

Fars körfəzi regionu, dünya neft ehtiyatlarının əhəmiyyətli bir hissəsinə sahib olması səbəbindən beynəlxalq siyasətdə həmişə mühüm yer tutub. ABŞ, bu regionda uzun illərdir ki, hərbi bazalar və strateji müttəfiqlər vasitəsilə təsirini qoruyub saxlayır. Xameneyinin bu bəyanatı, İranın bölgədəki ABŞ təsirini azaltmaq və öz dominantlığını artırmaq istəyinin açıq ifadəsi kimi qiymətləndirilir.

Analitiklər, bu cür bəyanatların regionda gərginliyi daha da artıra biləcəyini qeyd edirlər. ABŞ-ın bölgədən çıxarılması çağırışları, Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ və digər körfəz ölkələri kimi ABŞ müttəfiqlərinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirə bilər. Bu isə, regionda yeni təhlükəsizlik aranjmanlarına ehtiyac yarada bilər.

İran, özünü bölgənin əsas gücü kimi görür və xarici qüvvələrin müdaxiləsi olmadan regional məsələlərin həllini müdafiə edir. Xameneyinin açıqlaması, İranın Fars körfəzində ABŞ-ın hərbi varlığına qarşı uzunmüddətli mübarizəsinin bir hissəsidir. Tehran, bölgə ölkələri arasında əməkdaşlığı təşviq edərək, ABŞ-ın təsirini zəiflətməyə çalışır.

Beynəlxalq ictimaiyyət bu cür bəyanatlara diqqətlə yanaşır. Regionda sabitliyin təmin edilməsi, enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz yollarının qorunması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Xameneyinin sözləri, Yaxın Şərqdə güc balansının dəyişməsi ehtimalını və gələcəkdə bölgədə yeni geosiyasi konfiqurasiyaların yaranacağını göstərir.