Category: Siyasət

Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) uzun müddət davam edən və bəzən açıq şəkildə ifadə olunan İranda rejim dəyişikliyi siyasətindən geri çəkilməyə başlayıb. Vaşinqtonun bu addımı Yaxın Şərq siyasətində ciddi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir və regional dinamikaya təsir göstərəcəyi gözlənilir.

Əvvəlki dövrlərdə, xüsusilə müharibə şəraitində, ABŞ rəsmiləri İranda mövcud rejimin dəyişdirilməsini vacib bir hədəf olaraq görürdülər. Bu siyasət, bölgədəki sabitliyi təmin etmək və ABŞ-ın milli maraqlarını qorumaq adı altında irəli sürülürdü. Lakin illər keçdikcə bu yanaşmanın mürəkkəbliyi və gözlənilməz nəticələri daha aydın şəkildə üzə çıxdı.

Analitiklər ABŞ-ın bu siyasətindən imtina etməsinin bir neçə səbəbi olduğunu düşünürlər. Bunlardan biri, rejim dəyişikliyinin bölgədə yaratdığı xaotik vəziyyətlərin təcrübəsi, digəri isə Vaşinqtonun diqqətinin hazırda daha çox Çinlə rəqabətə və Ukrayna müharibəsinə yönəlməsidir. İranla nüvə danışıqlarının yenidən canlandırılması cəhdləri də bu qərarın arxasında duran amillərdən biri ola bilər.

Bu yeni yanaşma, ABŞ-ın İrana qarşı daha çox diplomatiya və sanksiyalar vasitəsilə təzyiq göstərməyə üstünlük verəcəyini göstərir. Rejim dəyişikliyi kimi radikal hədəflər əvəzinə, Vaşinqtonun indi İranın nüvə proqramını məhdudlaşdırmaq və bölgədəki təsirini azaltmaq kimi daha realistik məqsədlərə fokuslanacağı gözlənilir.

İran tərəfi isə ABŞ-ın bu mövqe dəyişikliyinə necə reaksiya verəcəyi hələ bəlli deyil. Lakin bu, iki ölkə arasındakı gərginlikləri azaltmaq və ya ən azından yeni bir dialoq üçün zəmin yaratmaq potensialına malikdir. Bölgədəki digər aktorlar da Vaşinqtonun bu addımını yaxından izləyir və öz strategiyalarını buna uyğunlaşdırmağa çalışırlar.

ABŞ-ın bu qərarı, Yaxın Şərqdəki güc balansında mühüm dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Rejim dəyişikliyi ideyasından uzaqlaşmaq, Vaşinqtonun bölgədə daha sabit və proqnozlaşdırıla bilən bir xarici siyasət yürütmək istəyinin göstəricisi kimi şərh edilə bilər.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası ölkədə potensial etiraz dalğasının qarşısını almaq məqsədilə təcili iclas keçirib. Yerli medianın yaydığı məlumata görə, bu addım hökumətin daxili təşvişini və ictimai narazılığın artmasından qaynaqlanan narahatlığını əks etdirir.

Son illərdə İran müxtəlif səbəblərdən, o cümlədən iqtisadi çətinliklər, sosial məhdudiyyətlər və siyasi gərginliklər fonunda genişmiqyaslı etiraz aksiyalarına şahidlik edib. Hökumət bu etirazları yatırmaq üçün sərt tədbirlər görsə də, ictimai narazılıq davamlı olaraq qalır.

Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası ölkənin ən yüksək təhlükəsizlik orqanlarından biridir və onun təcili toplanması vəziyyətin ciddiliyini göstərir. İclasda etirazların potensial miqyası, onların yaranma səbəbləri və bu halların qarşısının alınması üçün atılacaq addımlar müzakirə edilib.

Analitiklər hesab edir ki, hökumət yeni bir etiraz dalğasının başlamasından ciddi şəkildə narahatdır və bu iclas potensial iğtişaşlara qarşı preventiv tədbirlər planının hazırlanması məqsədi daşıyır. Bu, rejimin daxili sabitliyi qorumaq üçün nə qədər həssas olduğunu vurğulayır.

Toplantının detalları və qəbul olunan qərarlar hələlik ictimaiyyətə açıqlanmasa da, bu hadisə İran daxilindəki gərginliyin artdığını və hökumətin xalqın narazılığını nəzarətdə saxlamaq üçün ciddi səylər göstərdiyini bir daha nümayiş etdirir.

Ermənistan rəsmisi Kostanyan, Azərbaycanlı və ermənilərin regionda sərbəst gediş-gəlişinin bərpası üzərində işlədiklərini bəyan edib. Bu açıqlama, iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində atılan addımların davamı kimi qiymətləndirilir və regionda kommunikasiyaların açılmasına dair geniş müzakirələr fonunda səsləndirilib.

Kostanyanın sözlərinə görə, bu təşəbbüslər çərçivəsində “TRIP” adlı layihə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Vurğulanıb ki, “TRIP” tamamilə Ermənistana məxsus bir layihədir və onun həyata keçirilməsi regionda əlaqələrin bərpasına xidmət edir. Layihənin əsas məqsədi vətəndaşların rahat və təhlükəsiz hərəkətini təmin etməkdir.

Ermənistanın özü də regionda kommunikasiyaların açılmasında çox maraqlıdır. Bu maraq, həm iqtisadi inkişaf, həm də uzunmüddətli sülh və sabitliyin təmin edilməsi ilə əlaqədardır. Regionda nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin açılması, bütün ölkələr üçün yeni imkanlar yarada bilər.

Bu cür layihələr, Azərbaycan və Ermənistan xalqları arasında etimadın qurulmasına və insan-insan əlaqələrinin güclənməsinə töhfə verə bilər. Uzun illər davam edən münaqişədən sonra, vətəndaşların qarşılıqlı səfərləri və təmasları regional inteqrasiya üçün vacib bir addım ola bilər.

Rəsmi Bakı və İrəvan arasında davam edən dialoq fonunda bu kimi praktiki addımlar, sülh prosesinin irəliləməsi üçün müsbət siqnal hesab olunur. Tərəflər arasında gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı anlaşmanın artırılması üçün kommunikasiyaların açılması strateji əhəmiyyətə malikdir.

Ümumilikdə, Kostanyanın bəyanatı Cənubi Qafqazda yeni bir əməkdaşlıq mərhələsinin potensialını göstərir. Regionda bütün kommunikasiyaların açılması, yalnız siyasi deyil, həm də sosial və mədəni əlaqələrin inkişafına yol açacaqdır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, Azərbaycan Hökuməti ilə Qvineya Hökuməti arasında Qvineya Respublikasında “ASAN xidmət” modelinin tətbiqi ilə bağlı əməkdaşlıq sazişini təsdiqləyib. Bu qərar, Azərbaycanın dövlət xidmətləri sahəsindəki uğurlu təcrübəsinin beynəlxalq miqyasda yayılması istiqamətində mühüm addımdır.

Saziş, Qvineya Respublikasında müasir və şəffaf dövlət xidmətləri sisteminin qurulmasına dəstək verməyi hədəfləyir. “ASAN xidmət” modeli, vətəndaşlara vahid məkanda, sürətli və keyfiyyətli xidmətlərin göstərilməsi, bürokratiyanın azaldılması və korrupsiyanın qarşısının alınması prinsipləri üzərində qurulub.

Azərbaycanın “ASAN xidmət”i qısa müddətdə ölkə daxilində böyük rəğbət qazanaraq, həmçinin beynəlxalq səviyyədə nümunəvi bir model kimi tanınıb. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən dövlət xidmətləri sahəsində bir sıra mükafatlara layiq görülən bu model, indi Qvineya vətəndaşlarının da xidmətinə veriləcək.

Bu əməkdaşlıq, iki ölkə arasında münasibətlərin daha da dərinləşməsinə xidmət edir. Azərbaycan, öz inkişaf təcrübəsini dost ölkələrlə bölüşərək, qlobal idarəetmə standartlarının yüksəldilməsinə töhfə verir. Qvineyada “ASAN xidmət”in tətbiqi, bu ölkənin dövlət idarəçiliyində səmərəliliyi və şəffaflığı artıracaq potensiala malikdir.

Sazişin təsdiqi, Azərbaycanın beynəlxalq arenada öz innovativ həlləri ilə çıxış etmək və digər ölkələrin inkişafına dəstək vermək istəyinin bariz nümunəsidir. Bu addım, Cənub-Cənub əməkdaşlığı çərçivəsində də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Son hadisələrdən sonra İranın siyasi səhnəsində mühüm dəyişikliklər müşahidə olunur. Ölkənin təhlükəsizlik və hərbi strukturlarında əsas rol oynayan İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) hakimiyyət strukturlarında mövqeyini daha da möhkəmləndirib. Bu vəziyyət, Tehranın daxili və xarici siyasətində ciddi dönüşlərə səbəb ola bilər.

SEPAH-ın güclənməsi, xüsusilə son müharibədən sonra hakimiyyəti tamamilə ələ keçirməsi ilə əlaqələndirilir. Bu hərbi qurumun ölkənin iqtisadiyyatında, təhlükəsizliyində və ideoloji istiqamətində onsuz da böyük təsiri var idi. İndi isə onun siyasi qərarların qəbul edilməsindəki rolu daha da artır.

Daxili siyasətdə SEPAH-ın təsiri, cəmiyyətdə daha sərt mühafizəkar xəttin güclənməsinə, azadlıqların məhdudlaşdırılmasına və fərqli səslərin boğulmasına gətirib çıxara bilər. Bu, ölkədə sosial gərginliyi artıra və daxili narazılıqları daha da dərinləşdirə bilər.

Xarici siyasətdə isə SEPAH-ın artan gücü, İranın regional siyasətində daha təcavüzkar mövqe tutmasına səbəb ola bilər. Nüvə proqramı ilə bağlı danışıqlar, regional münaqişələr və Qərblə münasibətlər daha kəskin xarakter ala bilər. Bu, Yaxın Şərqdəki gərginliyi daha da artırma potensialına malikdir.

SEPAH-ın nəzarəti altında olan yeni İran rəhbərliyi, regional müttəfiqləri ilə əlaqələri gücləndirməyə və Qərb ölkələrinin təzyiqlərinə qarşı daha sərt cavab verməyə çalışa bilər. Bu isə beynəlxalq arenada İranın təcrid olunmasına və yeni sanksiyaların tətbiqinə səbəb ola bilər.

Ümumilikdə, SEPAH-ın hakimiyyəti ələ keçirməsi İran üçün yeni bir dövrün başlanğıcıdır. Bu dövr, həm daxili, həm də xarici siyasətdə ciddi dəyişikliklər və qeyri-müəyyənliklər vəd edir. Region və dünya bu dəyişikliklərin nəticələrini yaxından izləyəcək.

Kreml rəsmi olaraq Moskvada “Qələbə paradı”nın keçiriləcəyini təsdiqləyib. Bu barədə Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov açıqlama verib.

Peskovun bəyanatına görə, müvafiq hazırlıq işləri aparılır və tədbir planlaşdırıldığı kimi baş tutacaq. Bu, hər il 9 May tarixində Böyük Vətən Müharibəsində qazanılan Qələbənin şərəfinə keçirilən ənənəvi paraddır.

Qələbə Paradı Rusiya Federasiyası üçün böyük tarixi və simvolik əhəmiyyətə malikdir. Hər il Qırmızı Meydanda keçirilən bu tədbirdə hərbi texnika nümayiş etdirilir və minlərlə hərbçi parad keçir.

Tədbir Böyük Vətən Müharibəsi qurbanlarının xatirəsini yad etmək və qəhrəmanlıq ənənələrini yaşatmaq məqsədi daşıyır. O, həmçinin ölkənin hərbi qüdrətini nümayiş etdirir.

Bu ilki paradın da əvvəlki illərdə olduğu kimi geniş ictimaiyyət tərəfindən izlənilməsi və beynəlxalq diqqəti cəlb etməsi gözlənilir.

Kreml sözçüsü Dmitri Peskovun bu açıqlaması, tədbirlə bağlı yaranmış suallara son qoyaraq, paradın keçirilməsinin qəti olduğunu bir daha təsdiqləyir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev aprelin 28-də Qəbələ şəhərində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Xarici İşlər Nazirliyinin Dövlət naziri Səid bin Mübarək Əl-Hacirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib.

Görüş Azərbaycan ilə BƏƏ arasında ikitərəfli əlaqələrin yüksək səviyyədə inkişaf etdiyini bir daha nümayiş etdirir. Tərəflər arasında müxtəlif sahələrdə, o cümlədən siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq uğurla davam edir.

Prezident İlham Əliyev qəbul zamanı Azərbaycanın BƏƏ ilə əlaqələrin dərinləşdirilməsinə xüsusi önəm verdiyini vurğulayıb. Görüşdə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı investisiya imkanlarının genişləndirilməsi və enerji sektorunda əməkdaşlığın gücləndirilməsi perspektivləri müzakirə olunub.

Həmçinin, turizm, nəqliyyat və kənd təsərrüfatı kimi sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi imkanlarına toxunulub. Qeyd edilib ki, Azərbaycanın BƏƏ ilə əməkdaşlığı regional sabitliyə və inkişafa töhfə verir.

Dövlət naziri Səid bin Mübarək Əl-Haciri BƏƏ-nin Azərbaycanla münasibətlərin daha da inkişaf etdirilməsində maraqlı olduğunu bildirib və Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətləri yüksək qiymətləndirib.

Görüşdə beynəlxalq və regional məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb, qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər müzakirə edilib. Bu qəbul iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.

Ermənistanda davam edən seçki kampaniyası ciddi qalmaqalla üzləşib. Ölkədə seçki prosesinin şəffaflığına kölgə salan səs alqı-satqısı iddiaları gündəmə gəlib.

Bu iddialar əsasında, “Güclü Ermənistan” Partiyasının rəhbərliyinə qarşı cinayət işi açılıb. Hadisə seçkiqabağı mübarizənin qızğın dövründə baş verib və geniş rezonans doğurub.

Məlumatlara görə, partiya üzvləri və ya təmsilçiləri tərəfindən seçicilərə “Bizə səs ver, pulunu al” prinsipi ilə pul müqabilində səs verməyə təşviq edildiyi iddia olunur. Bu cür hərəkətlər ölkənin seçki qanunvericiliyinə ziddir və ciddi hüquqi nəticələrə səbəb ola bilər.

Cinayət işinin açılması Ermənistanın hüquq-mühafizə orqanlarının seçki pozuntularına qarşı mübarizədə qətiyyətli olduğunu göstərir. İstintaqın gedişatı partiyanın gələcək fəaliyyətinə və ümumilikdə seçkilərin nəticələrinə təsir edə bilər.

Bu cür qalmaqallar cəmiyyətdə siyasi partiyalara və seçki prosesinə olan etimadı sarsıdır. Demokratik prinsiplərin qorunması üçün seçki qanunvericiliyinə ciddi riayət olunması vacibdir.

Hadisə beynəlxalq müşahidəçilərin də diqqətini cəlb edə bilər, çünki seçkilərin azad və ədalətli keçirilməsi hər bir demokratik dövlətin əsas şərtlərindəndir.

İranın Ərdəbil şəhərində Azərbaycan bayrağının qaldırılması xəbəri geniş rezonans doğurub. Bu hadisə, uzun illərdir ki, İranda Azərbaycan milli simvollarının nümayişinin sərt qadağalarla üzləşdiyi bir dövrdə baş verib və böyük siyasi, milli əhəmiyyət kəsb edir.

Məlum olduğu kimi, İranda Azərbaycan bayrağının qaldırılması nəinki qadağan edilib, hətta belə cəhdlərə görə cinayət işlərinin açılması halları da müşahidə olunub. Bu səbəbdən Ərdəbildə baş verən bu hadisə, yerli azərbaycanlıların milli kimliklərini ifadə etmək istəyinin güclənməsinin bir göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Bu cür hərəkətlər, bölgədə yaşayan azərbaycanlıların öz mədəniyyət, dil və milli mənsubiyyətlərinə sahib çıxmaq arzusunun ifadəsidir. Hökumətin bu cür təşəbbüslərə qarşı sərt mövqeyi, əhalinin bu istiqamətdəki tələblərini daha da gücləndirməkdədir.

Ərdəbil hadisəsi, İran daxilindəki etnik azlıqların, xüsusilə azərbaycanlıların öz haqları uğrunda mübarizəsində yeni bir mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Bu, sadəcə bir bayraq qaldırma aktı deyil, həm də milli oyanışın və siyasi şüurun artmasının simvoludur.

Hadisənin ardınca İran hakimiyyətinin necə reaksiya verəcəyi maraqla gözlənilir. Bu cür hadisələr ölkə daxilindəki gərginliyi artıraraq, etnik məsələlərin daha qabarıq şəkildə gündəmə gəlməsinə səbəb ola bilər.

Analitiklər bu hadisəni İran Azərbaycanında milli hərəkatın güclənməsi kontekstində dəyərləndirir və gələcəkdə oxşar hadisələrin təkrarlanma ehtimalının yüksək olduğunu qeyd edirlər. Bu, bölgədəki siyasi dinamikaya ciddi təsir göstərə biləcək bir inkişafdır.

력을 göstərir.

İran İslam Respublikası 2026-cı ildə keçiriləcək Futbol üzrə Dünya Çempionatında iştirak edəcək. Bu barədə İran hökumətinin sözçüsü Fateme Mohacerani rəsmi açıqlama verib. Onun bəyanatı ölkənin beynəlxalq idman arenalarındakı mövqeyi ilə bağlı mühüm siqnal kimi qiymətləndirilir.

Mohacerani, İranın ən böyük idman hadisələrindən biri olan Dünya Çempionatında təmsil olunacağını vurğulayaraq, bu qərarın ölkənin idman siyasətinin davamı olduğunu bildirib. Bu açıqlama, İran futbol ictimaiyyəti və azarkeşləri tərəfindən böyük sevinclə qarşılanıb.

2026-cı il Dünya Çempionatı ABŞ, Kanada və Meksika tərəfindən birgə ev sahibliyi ediləcək və tarixində ilk dəfə 48 komandanın iştirakı ilə keçiriləcək. İranın bu genişlənmiş formatda yer alması, komandanın beynəlxalq səviyyədə rəqabət qabiliyyətini artırmaq üçün yeni imkanlar yaradacaq.

Hökumət sözçüsünün bəyanatı, ölkənin idman diplomatiyası sahəsindəki fəaliyyətinin bir hissəsi olaraq da şərh edilə bilər. İranın beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı, ölkənin qlobal arenada görünürlüyünü artırır və mədəni mübadilə üçün platforma təmin edir.

Bu qərar, İran futbolunun gələcəyi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Komandanın Dünya Çempionatında mübarizə aparması, gənc futbolçuların inkişafına təkan verəcək və ölkədə futbolun populyarlığını daha da artıracaq.

Fateme Mohaceraninin açıqlaması, İranın idman sahəsindəki beynəlxalq öhdəliklərinə sadiq qaldığını və dünya futbol ailəsinin ayrılmaz bir hissəsi olmağa davam etdiyini göstərir.