Category: Siyasət

Çex Respublikası Azərbaycanı özü üçün strateji tərəfdaş hesab edir və iki ölkə arasında səmimi dostluq münasibətlərinin mövcudluğunu vurğulayır. Bu fikirlər, Çexiyanın yüksək səviyyəli rəsmiləri tərəfindən dəfələrlə dilə gətirilmişdir ki, bu da Bakı və Praqa arasındakı əlaqələrin dərinliyini göstərir.

Bu strateji tərəfdaşlıq, xüsusilə enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi əlaqələr və siyasi dialoq sahələrində özünü büruzə verir. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rol Çexiya tərəfindən yüksək qiymətləndirilir və bu, regional əməkdaşlığın mühüm bir hissəsi kimi qəbul edilir.

İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr uzun illərdir ki, uğurla inkişaf etdirilir və müxtəlif sahələrdə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq çərçivəsində genişlənir. Bu əlaqələr, beynəlxalq platformalarda da qarşılıqlı dəstəklə müşayiət olunur.

Ticarət dövriyyəsinin artırılması və investisiya imkanlarının araşdırılması da əməkdaşlığın prioritet istiqamətlərindəndir. Çex şirkətləri Azərbaycan bazarında fəaliyyət göstərməyə maraqlıdır, Azərbaycan isə Çexiyanı Avropa bazarına çıxış üçün əhəmiyyətli bir körpü kimi görür.

Gələcəkdə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün geniş potensial mövcuddur. Mədəniyyət, təhsil və turizm sahələrində də mübadilələr iki xalq arasında yaxınlaşmaya xidmət edir və qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir.

Bu cür yüksək səviyyəli bəyanatlar Azərbaycanın beynəlxalq arenadakı mövqeyini və Avropa ölkələri ilə münasibətlərinin strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir. Çexiya ilə münasibətlər də bu kontekstdə xüsusi yer tutur.

Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryan növbəti dəfə seçki təbliğatı dövründə tərəfdarlarına reallıqdan uzaq, boş vədlər verməklə diqqət mərkəzinə düşüb. Onun ritorikası, əsasən, keçmişin nostaljisi və mövcud çətinliklərdən çıxış yolu kimi təqdim edilən, lakin həyata keçirilməsi mümkün olmayan ideyalar üzərində qurulub.

Köçəryanın bəyanatları daha çox populist xarakter daşıyır və Ermənistan cəmiyyətində müəyyən bir seqmentin ümidlərini qidalandırmağa yönəlib. Bu vədlər, adətən, ölkənin hərbi gücünün bərpası, iqtisadi dirçəliş və ya münaqişə zonalarında status-kvonun dəyişdirilməsi kimi ambisiyaları ehtiva edir ki, bunlar da hazırkı regional və beynəlxalq şəraitdə praktik olaraq qeyri-mümkündür.

Sabiq prezidentin bu cür ritorikaya əl atması, onun siyasi karyerasını canlandırmaq və ya müəyyən seçici kütləsini öz ətrafında birləşdirmək cəhdi kimi qiymətləndirilir. Lakin bu yanaşma, cəmiyyətdə yalançı ümidlər yaradaraq, mövcud problemlərin həllindən yayındırır və uzunmüddətli perspektivdə daha böyük məyusluqlara səbəb ola bilər.

Təhlilçilər qeyd edirlər ki, Köçəryanın vədləri Ermənistanın üzləşdiyi real problemlərin – iqtisadi durğunluq, demoqrafik böhran və regional təhlükəsizlik çağırışları – həllinə heç bir konkret yol göstərmir. Əksinə, bu, sadəcə olaraq, siyasi xal qazanmaq üçün istifadə edilən bir vasitədir.

Onun populist çıxışları, Ermənistanın hazırkı beynəlxalq mövqeyi və regional inteqrasiya prosesləri ilə ziddiyyət təşkil edir. Ölkənin gələcəyi üçün daha realist və konstruktiv yanaşmalara ehtiyac olduğu bir vaxtda, Köçəryanın ritorikası gərginliyi daha da artıra və sabitliyi poza bilər.

Nəticə etibarilə, Robert Köçəryanın seçki təbliğatı dövründə səsləndirdiyi “boş ümidlər”, erməni cəmiyyətinin real gözləntilərini qarşılamaqdan uzaqdır. Bu cür vədlər, siyasi mənzərəni bulandıraraq, ölkənin gələcəyi üçün sağlam müzakirələrin aparılmasına mane olur.

İranın yeni dini lideri Müctəba Xamineyi Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə avqust ayında potensial görüş keçirə bilər. Bu, iki ölkə arasında strateji əlaqələrin daha da dərinləşməsi istiqamətində mühüm bir addım kimi qiymətləndirilir. Görüşün baş tutması halında, regionda və beynəlxalq arenada ciddi siyasi rezonans doğuracağı gözlənilir.

Xəbəri İranın Rusiyadakı səfiri açıqlayıb. Səfirin bəyanatına görə, yüksək səviyyəli danışıqlar Tehran və Moskva arasında mövcud əməkdaşlıq gündəliyini genişləndirmək məqsədi daşıyır. Bu görüş, həm də İranın yeni dini liderinin beynəlxalq səviyyədə ilk mühüm siyasi addımlarından biri olacaq.

Görüşün əsas müzakirə mövzularına ikitərəfli münasibətlər, enerji əməkdaşlığı, regional təhlükəsizlik məsələləri, o cümlədən Yaxın Şərqdəki vəziyyət və beynəlxalq sanksiyalara qarşı birgə mövqe daxil ola bilər. Hər iki ölkənin Qərb sanksiyaları ilə üzləşməsi fonunda, bu cür yüksək səviyyəli dialoqlar xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Müctəba Xamineyinin Vladimir Putinlə görüşü İranın xarici siyasətində yeni bir dövrün başlanğıcı kimi qəbul edilə bilər. Bu, həm də Rusiyanın regionda və dünyada artan təsirini nümayiş etdirir. Avqust ayında gözlənilən bu zirvə görüşü, Tehran və Moskva arasında gələcək əməkdaşlığın istiqamətini müəyyənləşdirəcək əsas amillərdən biri olacaq.

Analitiklər, bu görüşün həm regional, həm də qlobal miqyasda geosiyasi balansa təsir edəcəyini proqnozlaşdırırlar. İran və Rusiya arasında əlaqələrin dərinləşməsi, xüsusilə enerji, hərbi və iqtisadi sahələrdə, beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni dinamikalar yarada bilər.

ABŞ və İran arasında onsuz da gərgin olan münasibətlər, keçmiş prezident Donald Trampın Tehrana verdiyi “üç gün” ultimatumu ilə daha da kritik həddə çatıb. Bu ultimatum, regionda yeni bir münaqişənin qapılarını aça biləcək ciddi bir xəbərdarlıq kimi qiymətləndirilir.

Məlumata görə, ABŞ və İran arasında aparılan diplomatik danışıqlar heç bir nəticə verməyib. Tərəflər arasında fikir ayrılıqları dərinləşərək, hər hansı bir kompromisə gəlməyin qeyri-mümkün olduğunu göstərib. Bu vəziyyət, hər iki tərəfin hərbi hazırlıqlara başlamasına səbəb olub.

İranın müharibəyə hazırlaşması barədə yayılan xəbərlər, Tehranın bu ultimatumu ciddi qəbul etdiyini və hər hansı bir hərbi müdaxiləyə cavab verməyə hazır olduğunu göstərir. Ölkənin müdafiə qüvvələri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib, hərbi təlimlər keçirilir və strateji mövqelər gücləndirilir.

ABŞ tərəfindən verilən bu ultimatumun konkret səbəbləri tam açıqlanmasa da, regiondakı nüvə proqramı və digər geosiyasi maraqlar ətrafındakı fikir ayrılıqları əsas rol oynayır. Vaşinqton, İranın regional təsirini azaltmaq və ya nüvə fəaliyyətlərini məhdudlaşdırmaq üçün təzyiqləri artırır.

Region ölkələri və beynəlxalq ictimaiyyət bu gərginliyi narahatlıqla izləyir. Yaxın Şərqdə baş verə biləcək hər hansı bir hərbi qarşıdurma, neft bazarlarından tutmuş qlobal iqtisadiyyata qədər geniş təsirlərə malik ola bilər. Diplomatik yolların tükənməsi, potensial fəlakətli ssenariləri daha da real edir.

Ekspertlər, tərəfləri təmkinli olmağa və gərginliyi azaltmaq üçün yeni diplomatik kanallar axtarmağa çağırır. Bölgədəki sülh və sabitlik üçün danışıqlar masasına qayıtmaq yeganə çıxış yolu olaraq qalır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev bu gün Qəbələ şəhərində Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişi rəsmi qarşılayıb. Yüksək səviyyəli qonağın ölkəmizə səfəri iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Qəbələ Beynəlxalq Hava Limanında keçirilən rəsmi qarşılanma mərasimində dövlət rəsmiləri iştirak edib. Hər iki ölkənin dövlət himnləri səsləndirilib, Baş nazir Andrey Babiş fəxri qarovul dəstəsinin önündən keçib. Bu cür protokollar yüksək səviyyəli dövlət səfərlərinin ayrılmaz hissəsidir və diplomatik münasibətlərin möhkəmliyini nümayiş etdirir.

Səfər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Çexiya Baş naziri Andrey Babiş arasında geniş tərkibdə görüşlərin keçirilməsi gözlənilir. Bu görüşlərdə ikitərəfli əlaqələrin hazırkı vəziyyəti, regional məsələlər, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunacaq.

Azərbaycan və Çexiya arasında enerji, ticarət, investisiya, kənd təsərrüfatı və turizm sahələrində əməkdaşlıq üçün geniş potensial mövcuddur. Baş nazirin səfəri bu sahələrdə yeni layihələrin və tərəfdaşlıqların inkişafına təkan verə bilər.

Qəbələnin səfər üçün seçilməsi regionların inkişafına verilən önəmi və ölkəmizin müxtəlif bölgələrinin turizm potensialını vurğulayır. Bu, eyni zamanda, beynəlxalq əlaqələrin yalnız paytaxtlarla məhdudlaşmadığının göstəricisidir.

Çexiya Avropa İttifaqının fəal üzvü kimi Azərbaycan üçün mühüm tərəfdaşdır. Bakı və Praqa arasında dialoqun intensivləşməsi Avropa ilə əlaqələrin dərinləşməsinə xidmət edir və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığı gücləndirir.

Səfərin yekununda bir sıra sənədlərin imzalanması və birgə bəyanatların verilməsi gözlənilir ki, bu da iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu təsdiqləyəcəkdir. Bu cür yüksək səviyyəli görüşlər dövlətlərarası münasibətlərin möhkəmlənməsi üçün təməl rolunu oynayır.

Cənubi Qafqaz ilə Şərqi Avropa arasında mühüm bir körpü rolunu oynayan Azərbaycan-Ukrayna münasibətləri son illərdə həm regional, həm də qlobal geosiyasi dəyişikliklər fonunda daha da əhəmiyyət kəsb etməyə başlayıb. İki ölkə arasında mövcud olan sıx əlaqələr siyasi dialoqdan iqtisadi əməkdaşlığa, mədəni mübadilədən təhlükəsizlik məsələlərinə qədər geniş spektrdə inkişaf edir.

Azərbaycan və Ukrayna arasında siyasi dialoq mütəmadi olaraq ən yüksək səviyyədə aparılır. Dövlət başçılarının, hökumət rəsmilərinin qarşılıqlı səfərləri və beynəlxalq platformalarda keçirilən görüşlər ikitərəfli əməkdaşlığın gündəliyini müəyyənləşdirir. Bu görüşlər, hər iki ölkənin suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə qarşılıqlı hörmət əsasında qurulmuş münasibətləri daha da möhkəmləndirir.

İqtisadi sahədə əməkdaşlıq da dinamik şəkildə inkişaf edir. Ticarət dövriyyəsinin artırılması, enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı və yüksək texnologiyalar kimi sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi prioritet istiqamətlərdəndir. Azərbaycanın enerji resursları və nəqliyyat dəhlizlərindəki rolu, Ukraynanın isə böyük bazarı və tranzit potensialı ikitərəfli iqtisadi əlaqələrin gələcəyi üçün geniş imkanlar açır.

Hər iki ölkə regional təhlükəsizlik məsələlərində oxşar mövqelərə malikdir. Beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə sadiqlik, münaqişələrin sülh yolu ilə həlli və ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərinin təməl sütunlarından biridir. Bu, onların beynəlxalq arenada bir-birini dəstəkləmələri üçün zəmin yaradır.

Mədəni və humanitar əlaqələr də ikitərəfli münasibətlərin vacib tərkib hissəsidir. Təhsil, elm, mədəniyyət və idman sahələrində mübadilə proqramları xalqlar arasında dostluq körpülərini gücləndirir, qarşılıqlı anlaşmanı və hörməti artırır.

Azərbaycan və Ukrayna arasında strateji tərəfdaşlıq regional sabitliyin və inkişafın təmin edilməsində mühüm rol oynayır. Gələcəkdə bu əlaqələrin daha da dərinləşməsi, yeni əməkdaşlıq formatlarının yaranması və mövcud potensialın tam şəkildə reallaşdırılması gözlənilir. Bu, hər iki ölkənin milli maraqlarına xidmət etməklə yanaşı, geniş Avrasiya məkanında sülh və çiçəklənməyə töhfə verəcəkdir.

Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsələlər üzrə xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri Edmon Marukyan, Azərbaycanı Qarabağ məsələsi ilə bağlı Haaqa Məhkəməsinə vermək niyyətində olduqlarını açıqlayıb. Marukyanın sözlərinə görə, bu addım beynəlxalq hüquq müstəvisində Ermənistanın mövqeyini gücləndirməyə xidmət edəcək.

Səfir bildirib ki, məhkəməyə müraciətin əsas səbəbi Qarabağdakı vəziyyət və Erməni kilsələrinə qarşı iddia edilən dağıntılarla bağlıdır. O, Azərbaycanın regiondakı mədəni irsə münasibətini beynəlxalq tribunalda müzakirə etmək istədiklərini vurğulayıb.

Marukyan həmçinin, bu addımı daha əvvəl, yəni 2023-2024-cü illərdə atmadıqlarına görə təəssüfünü ifadə edib. Onun fikrincə, əgər bu müraciət vaxtında edilsəydi, bu gün Azərbaycanın kilsələri sökməkdən çəkinə bilərdi.

Ermənistanın beynəlxalq məhkəmələrə müraciəti yeni deyil. Tərəflər arasında müxtəlif beynəlxalq platformalarda, o cümlədən BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) bir sıra iddialar mövcuddur. Bu cür addımlar adətən diplomatik gərginliyi daha da artırır və beynəlxalq diqqəti münaqişə zonasına yönəldir.

Bakı isə, öz növbəsində, Ermənistanın iddialarını rədd edərək, Qarabağdakı bütün dini və mədəni abidələrin qorunduğunu və bərpa edildiyini bəyan edir. Azərbaycan rəsmiləri regionda vandalizm aktlarının Ermənistan tərəfindən törədildiyini iddia edir.

Bu yeni hüquqi təşəbbüs, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində gərginliyin davam etdiyini göstərir və tərəflərin mübahisəli məsələləri həll etmək üçün beynəlxalq hüquq vasitələrindən istifadə etməyə davam edəcəyini proqnozlaşdırır.

Qondarma “erməni soyqırımı” iddiaları ilə bağlı Ermənistanın paytaxtı İrəvanda bir sıra tədbirlər keçirilib. Bu tədbirlər, hər il olduğu kimi, regionda gərginliyi artırmağa və tarixi faktları təhrif etməyə xidmət edir. Azərbaycan tərəfi illərdir ki, bu cür iddiaların əsassız olduğunu və siyasi məqsədlərə xidmət etdiyini vurğulayır.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) İrəvanda keçirilən bu tədbirlərə sərt reaksiya verib. Nazirlik, erməni tərəfinin beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini pozaraq, tarixi saxtalaşdırmağa yönələn addımlarını kəskin şəkildə pisləyib. Azərbaycan XİN-in bəyanatında bu cür tədbirlərin regionda sülh və əməkdaşlığa mane olduğu qeyd edilib.

Diplomatik mənbələrdən verilən məlumata görə, Azərbaycan XİN-in bu tələbi Ermənistan tərəfində ciddi narahatlıq və hətta “xətrə dəymə” ilə qarşılanıb. Bakının açıq və qəti mövqeyi, erməni diasporunun və rəsmi İrəvanın tarixi təhrif etmə cəhdlərinə qarşı prinsipial duruşunu bir daha nümayiş etdirib.

Azərbaycan XİN, Ermənistanı bu cür təxribatçı addımlardan çəkinməyə və regional sabitliyə xidmət edən konstruktiv dialoqa üstünlük verməyə çağırıb. Bəyanatda həmçinin, Azərbaycanın tarixi həqiqətlərin bərpası və beynəlxalq ictimaiyyətin bu məsələdə obyektiv mövqe tutması üçün səylərini davam etdirəcəyi vurğulanıb.

Bu hadisə, iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması prosesində hələ də ciddi maneələrin olduğunu göstərir. Azərbaycan, regionda dayanıqlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsinin yeganə yolunun tarixi faktlara hörmət və beynəlxalq hüquqa əməl etməkdən keçdiyini israrla bildirir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Qəbələ şəhərində Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babiş ilə geniş tərkibdə görüş keçirib.

Görüşdə iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi, ticarət və mədəni əlaqələrin cari vəziyyəti, eləcə də gələcək inkişaf perspektivləri ətraflı müzakirə edilib.

Danışıqlar zamanı tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Həmçinin regional təhlükəsizlik məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Qeyd edilib ki, Azərbaycan və Çexiya arasında enerji, sənaye və kənd təsərrüfatı sahələrində böyük əməkdaşlıq potensialı mövcuddur. Görüşdə bu sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi imkanları nəzərdən keçirilib.

Prezident İlham Əliyev və Baş nazir Andrey Babiş ikitərəfli münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsi üçün qarşılıqlı səfərlərin və yüksək səviyyəli dialoqun davam etdirilməsinin əhəmiyyətini qeyd ediblər.

Görüşün sonunda tərəflər əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərində birgə fəaliyyətin intensivləşdirilməsi barədə razılığa gəliblər. Bu görüşün iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyi gözlənilir.

Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) tərkibi yenidən formalaşdırılıb. Bu mühüm qərar Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında qəbul edilib.

MSK-nın tərkibinin yenidən təşkil edilməsi ölkənin seçki sistemindəki davamlı təkmilləşdirmə prosesinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Bu addım seçki proseslərinin şəffaflığını və effektivliyini daha da artırmaq məqsədi daşıyır.

Mərkəzi Seçki Komissiyası Azərbaycan Respublikasında seçkilərin və referendumların hazırlanması və keçirilməsi üzrə əsas dövlət orqanıdır. Onun fəaliyyəti ölkədə demokratik seçki prinsiplərinin təmin edilməsində həlledici rol oynayır.

Deputatlar plenar iclasda məsələni geniş müzakirə edərək, MSK-nın yeni üzvlərinin təsdiqlənməsi barədə səsvermə yolu ilə qərar veriblər. Yeni tərkibin formalaşdırılması seçki qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keçirilib.

Bu dəyişikliklərin gələcək seçki kampaniyalarına və ümumilikdə siyasi proseslərə necə təsir edəcəyi ictimaiyyət tərəfindən yaxından izləniləcək. MSK-nın yenilənmiş tərkibi qarşıdakı dövrdə ölkədə keçiriləcək hər hansı seçki və ya referendumun təşkilində mühüm rol oynayacaq.