Category: Siyasət

Ermənistanın keçmiş prezidenti Serj Sarqsyanın müdafiə naziri postunu tutduğu dövrdə imza atdığı qalmaqallı torpaq satışı ilə bağlı yeni məhkəmə qərarı ictimaiyyətdə böyük rezonans doğurub. Bu qərar, Sarqsyanın uzun illər əvvəlki fəaliyyətinə dair ciddi sualları yenidən gündəmə gətirir və keçmiş yüksək vəzifəli şəxslərin məsuliyyəti məsələsini bir daha ön plana çıxarır.

Məlumata görə, söhbət Sarqsyanın 1999-2007-ci illərdə müdafiə naziri vəzifəsində çalışarkən həyata keçirdiyi şübhəli əməliyyatlardan gedir. Həmin dövrdə dövlətə məxsus torpaq sahələrinin qeyri-şəffaf yollarla satılması və ya özəlləşdirilməsi iddiaları tez-tez səsləndirilirdi. Bu iddialar, o zamanlar da geniş müzakirələrə səbəb olmuşdu, lakin hüquqi müstəvidə ciddi nəticələr əldə olunmamışdı.

Yeni məhkəmə qərarı, bu iddiaların əsassız olmadığını göstərən daha bir sübut kimi qiymətləndirilir. Təfərrüatlar hələ tam açıqlanmasa da, bu qərarın Sarqsyanın siyasi karyerasına və ictimai imicinə ciddi zərbə vuracağı gözlənilir. Bu, həm də Ermənistanda korrupsiyaya qarşı mübarizənin davam etdiyinin bir göstəricisidir.

Ekspertlər hesab edir ki, bu iş Sarqsyanın hakimiyyətdə olduğu dövrdəki korrupsiya sxemlərinin yalnız bir hissəsidir. Ermənistanda keçmiş yüksək vəzifəli şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsi prosesi davam edir və bu qərar da həmin prosesin tərkib hissəsidir. Yeni hökumət keçmişdəki qanunsuzluqların araşdırılmasına xüsusi diqqət yetirir.

Məhkəmənin gələcək addımları və Sarqsyanın bu qərarla bağlı verəcəyi reaksiya yaxın günlərdə diqqətlə izləniləcək. Bu hadisə Ermənistanın hüquq-mühafizə orqanlarının keçmiş dövr korrupsiya faktları ilə mübarizədəki qətiyyətini bir daha nümayiş etdirir və ölkədə şəffaflığın artırılması istiqamətində atılan addımların vacibliyini vurğulayır.

İranın tanınmış siyasi xadimi Pezeşkian, ABŞ ilə münasibətlərdə sülh çağırışı edərək, regionda gərginliyin azaldılmasına dair mühüm mesaj verib. O, müharibənin davam etməsinin nə İranın, nə də ABŞ-nin maraqlarına uyğun olmadığını qətiyyətlə bildirib.

Bu bəyanat, uzun illərdir ki, iki ölkə arasında hökm sürən gərginliyin fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Pezeşkianın sözlərinə görə, mövcud münaqişə vəziyyəti hər iki tərəf üçün ciddi iqtisadi, siyasi və sosial nəticələrə səbəb olur, regionun sabitliyini təhdid edir.

Siyasətçi, münaqişənin diplomatik yollarla həll edilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, danışıqlar masasına oturmağın yeganə çıxış yolu olduğunu qeyd edib. O, beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dialoqun bərpasının zəruriliyini önə çəkib.

Pezeshkianın bu çağırışı, Yaxın Şərqdəki gərginliklərin artdığı bir dövrdə səsləndirilib. Regional münaqişələr və geosiyasi maraqların toqquşması, beynəlxalq ictimaiyyəti sülhə yönəlməyə təşviq edir. Bu baxımdan, Tehran və Vaşinqton arasında konstruktiv dialoqun başlanması region üçün yeni ümidlər yarada bilər.

Müharibə ritorikasından uzaqlaşaraq, diplomatik kanalların aktivləşdirilməsi, hər iki ölkəyə daxili problemlərin həllinə daha çox diqqət ayırmağa imkan verəcəkdir. Bu, həm də nüvə proqramı, sanksiyalar və regional təhlükəsizlik kimi mürəkkəb məsələlərin həlli üçün zəmin yarada bilər.

Pezeşkianın sülh çağırışı, yalnız İran və ABŞ üçün deyil, bütün region üçün sabitlik və inkişaf vəd edir. Beynəlxalq arenada gərginliyin azaldılmasına yönələn bu cür təşəbbüslər, qlobal sülhün təmin edilməsində mühüm rol oynayır.

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp haqqında maraqlı bəyanatla çıxış edib. Lukaşenko hər iki lideri “imperator” adlandıraraq, onların beynəlxalq siyasətdəki nüfuzuna və gücünə işarə edib.

Bu cür ifadə müasir siyasi leksikonda nadir hallarda istifadə olunsa da, Lukaşenkonun dilindən səslənməsi xüsusi diqqət çəkib. “İmperator” termini adətən geniş ərazilərə hökmranlıq edən və mütləq hakimiyyətə malik olan şəxslərə aid edilir. Lukaşenkonun bu bənzətməsi, həm Putinin Rusiya daxilində və beynəlxalq arenada möhkəm mövqeyinə, həm də Trampın ABŞ siyasətindəki davamlı təsirinə bir işarə kimi qiymətləndirilə bilər.

Belarus liderinin bu sözləri, xüsusilə Rusiya ilə Belarus arasında mövcud olan sıx münasibətlər fonunda daha da əhəmiyyət kəsb edir. Lukaşenko tez-tez Rusiya ilə strateji tərəfdaşlığını vurğulayır və Putinin siyasətinə dəstəyini ifadə edir. Eyni zamanda, Trampın ABŞ-da yenidən prezidentliyə namizədliyini irəli sürməsi və onun beynəlxalq münasibətlərə yanaşması da dünya gündəmindədir.

Siyasi analitiklər Lukaşenkonun bu bəyanatını müxtəlif prizmalardan şərh edirlər. Bəziləri bunu hər iki liderə qarşı hörmət və ya onların gücünə heyranlıq ifadəsi kimi görsə də, digərləri bu sözlərdə gizli siyasi mesajların olduğunu düşünürlər. Bu, həm də Lukaşenkonun özünü beynəlxalq siyasi proseslərin fəal iştirakçısı kimi təqdim etmək cəhdi kimi dəyərləndirilə bilər.

Bəyanatın beynəlxalq rezonansı da gözləniləndir. Xüsusilə Qərb ölkələrində “imperator” sözünün istifadəsi müəyyən narahatlıq yarada bilər, çünki bu, demokratik dəyərlərə zidd bir idarəetmə formasını çağırışdırır. Bu, həmçinin Putinin və Trampın siyasi fəaliyyətlərinə dair beynəlxalq diskussiyalara yeni bir mövzu əlavə edir.

Nəticə etibarilə, Aleksandr Lukaşenkonun bu cür kəskin və simvolik ifadələri, beynəlxalq siyasətdəki mürəkkəb münasibətləri və liderlərin şəxsi təsirini bir daha gündəmə gətirir. Bu bəyanat, sadəcə bir söz yığını deyil, həm də regiondakı siyasi dinamikanın və güc balansı haqqında müəyyən ipucular verir.

Ermənistanın daxili siyasi gündəmi ciddi ittihamlarla çalxalanır. Ölkənin tanınmış hüquq müdafiəçilərindən biri Baş nazir Nikol Paşinyanı ölkədə “klassik faşizm” qurmaqda ittiham edib. Bu sərt bəyanat son həftələrdə Ermənistanda müşahidə olunan siyasi təqiblər fonunda səsləndirilib və beynəlxalq diqqəti cəlb etməyə başlayıb.

İttihamın əsasında Ermənistan Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) ötən həftə həyata keçirdiyi əməliyyatlar dayanır. DİN ölkədə “pozuculuq fəaliyyəti” ilə məşğul olmaq iddiası ilə 14-ə yaxın müxalifət fəalını saxlayıb. Hüquq müdafiəçiləri bu həbsləri siyasi motivli hesab edir və Paşinyan hökumətinin müxalif səsləri susdurmaq cəhdi kimi qiymətləndirir.

Hüquq müdafiəçisinin fikrincə, bu cür hərəkətlər demokratik prinsiplərə ziddir və ölkədə fikir azadlığını, siyasi plüralizmi boğmaq məqsədi daşıyır. “Klassik faşizm” termini, müxalifətin sistemli şəkildə təqib edilməsi, dövlət aparatının siyasi rəqibləri zərərsizləşdirmək üçün istifadəsi və azadlıqların məhdudlaşdırılması hallarına işarə edir.

Müxalifət nümayəndələri və bəzi ekspertlər də Paşinyan hökumətinin getdikcə avtoritar meyillər göstərdiyini iddia edirlər. Onlar hesab edirlər ki, ölkədə siyasi gərginlik artır və bu, Ermənistanın daxili sabitliyi, eləcə də beynəlxalq imici üçün ciddi təhdidlər yaradır.

Bu ittihamlar Ermənistanın insan haqları və demokratiya sahəsindəki vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqları daha da artırır. Beynəlxalq təşkilatlar və tərəfdaş ölkələr Paşinyan hökumətindən siyasi təqiblərə son qoyulmasını və insan hüquqlarına hörmət edilməsini tələb edə bilər.

Bu gün Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ və İran arasında yüksək səviyyəli danışıqların ikinci raundunun keçiriləcəyi gözlənilir. Bu görüş beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir, çünki iki ölkə arasındakı gərgin münasibətlər regionda və dünyada ciddi təsirlərə malikdir.

Məlumata görə, danışıqların ilk raundu da İslamabadda baş tutmuşdu və tərəflər arasında müəyyən məsələlər müzakirə edilmişdi. Lakin hələlik konkret irəliləyişlər barədə rəsmi açıqlamalar verilməyib. İkinci raundun isə daha dərin və kritik mövzuları əhatə edəcəyi ehtimal olunur.

Tehranın bu danışıqlardakı əsas məqsədlərindən biri, şübhəsiz ki, ABŞ-ın tətbiq etdiyi sərt sanksiyaların yüngülləşdirilməsi və ya tamamilə ləğv edilməsi ola bilər. İran iqtisadiyyatı uzun illərdir ki, bu sanksiyaların ağır yükü altında əziyyət çəkir və Tehran beynəlxalq arenada öz mövqeyini gücləndirmək üçün diplomatik yolları sınayır.

Digər tərəfdən, ABŞ-ın danışıqlardakı prioriteti İranın nüvə proqramının məhdudlaşdırılması, regional sabitliyə təhdid hesab edilən fəaliyyətlərinin dayandırılması və insan hüquqları məsələləri ola bilər. Vaşinqton Yaxın Şərqdəki maraqlarını qorumaq və müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək niyyətindədir.

Görüşün İslamabadda keçirilməsi Pakistanın neytral vasitəçi rolunu oynamaq istəyini göstərir. Pakistan hər iki ölkə ilə yaxşı münasibətlərə malikdir və gərginliyin azaldılmasında maraqlıdır. Lakin danışıqların gedişatı olduqca mürəkkəb və gözlənilməz ola bilər.

Analitiklər hesab edir ki, bu danışıqlar hər iki tərəf üçün ciddi sınaqdır. Tərəflər arasında etimadsızlıq səviyyəsi yüksəkdir və hər hansı bir razılaşmaya nail olmaq üçün böyük güzəştlər tələb oluna bilər. Mümkün bir irəliləyiş regionda sülh və sabitliyə töhfə verə bilər, lakin uğursuzluq gərginliyi daha da artırma riski daşıyır.

İslamabad görüşünün nəticələri yaxın gələcəkdə beynəlxalq münasibətlər sistemində əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Dünya ictimaiyyəti bu danışıqlardan müsbət nəticələr gözləyir, lakin eyni zamanda ehtiyatlı optimizmlə yanaşır.

Ermənistanın keçmiş baş naziri Hrant Baqratyan ölkəsinin gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıq doğuran bəyanatla çıxış edib. Onun sözlərinə görə, “TRİPP” layihəsinin tətbiqi sual altındadır və bu layihə Ermənistan üçün strateji əhəmiyyətli nəticələr doğura bilər.

Baqratyan vurğulayıb ki, “TRİPP” layihəsi Ermənistan ərazisini faktiki olaraq Amerika-Azərbaycan koalisiyasının nəzarətinə verəcək. Bu iddia, regionda geosiyasi tarazlığın dəyişməsi və Ermənistanın suverenliyi ilə bağlı ciddi suallar doğurur.

Keçmiş baş nazirin bu açıqlaması Ermənistan ictimaiyyətində və siyasi dairələrində geniş müzakirələrə səbəb olub. Belə bir layihənin həyata keçirilməsi, ölkənin milli maraqlarına nə dərəcədə xidmət etdiyi barədə suallar ortaya qoyur.

Qeyd etmək lazımdır ki, “Amerika-Azərbaycan koalisiyası” ifadəsi regionda yeni bir güc mərkəzinin yaranması ehtimalını gündəmə gətirir. Bu, Ermənistanın xarici siyasətində və təhlükəsizlik strategiyasında ciddi dəyişikliklər demək ola bilər.

Baqratyanın “tətbiqi sual altındadır” deməsi, layihənin hələ tam təsdiqlənmədiyini və ya onun icrası ilə bağlı ciddi problemlərin mövcudluğunu göstərir. Bu, həm də layihənin şəffaflığı və Ermənistanın bu prosesdəki rolunun aydınlaşdırılması zərurətini vurğulayır.

Analitiklər hesab edir ki, Hrant Baqratyanın bu bəyanatı Ermənistanın regional siyasətində mövcud olan gərginliyi və etibarsızlığı əks etdirir. Onun sözləri, ölkənin gələcək istiqaməti ilə bağlı daxili və xarici qüvvələrin mübarizəsini ortaya qoyur.

“Erməni Milis” hərbi-vətənpərvərlik birliyinin rəhbəri Vahan Bazeyan, Qarabağın yalnız müharibə yolu ilə azad ediləcəyini iddia edən sərt bəyanatla çıxış edib. Bazeyan, bu mövqeyini “başqa yol yoxdur” ifadəsi ilə əsaslandıraraq, regionda gərginliyi artıran mesajlar verib.

Bu çağırış, regionda sülh danışıqlarının fonunda gərginliyi artıran və beynəlxalq ictimaiyyətin sülh səylərinə zidd olan bir addım kimi qiymətləndirilir. Bazeyanın sözləri, bölgədəki həssas sülh prosesini bir daha təhdid edir.

“Erməni Milis” hərbi-vətənpərvərlik birliyi, Ermənistanda radikal millətçi qruplardan biri kimi tanınır və tez-tez müharibə çağırışları ilə gündəmə gəlir. Bu cür bəyanatlar, sülh yolu ilə həll prosesini tamamilə rədd edən mövqeyi əks etdirir.

Analitiklər, bu kimi hərbi çağırışların regionda yeni eskalasiyaya səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Azərbaycan tərəfi isə hər zaman sülh və beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanan həll yollarını dəstəklədiyini bəyan edir.

Bazeyanın bu bəyanatı, Ermənistanın rəsmi siyasətindən fərqli olaraq, revanşist əhval-ruhiyyəni gücləndirməyə xidmət edir və gələcək nəsillər üçün də sülhə nail olmağı çətinləşdirir.

Bölgədə sabitliyin təmin edilməsi üçün dialoq və diplomatiya yeganə çıxış yolu olaraq qalır, lakin Bazeyan kimi şəxslərin bu cür bəyanatları sülh prosesinə ciddi maneə törədir.

Bu cür hərbi ritorika, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə və regionda uzunmüddətli sülhə nail olmaq səylərinə ziddir. Tərəflər arasında etimadın qurulması üçün bu tip radikal çağırışlardan çəkinmək vacibdir.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə iki qonşu ölkə – İran və Azərbaycan arasındakı münasibətlərin hazırkı vəziyyətini yüksək qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, Tehran və Bakı arasında əlaqələr son dərəcə müsbət istiqamətdə inkişaf edir.

Tribuna.az-ın məlumatına görə, Səid Xətibzadə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə İranla münasibətlərin inkişafına verdiyi töhfəyə görə xüsusi təşəkkürünü bildirib. Bu təşəkkür Bakının regional sabitliyə və ikitərəfli əməkdaşlığın güclənməsinə yönəlmiş siyasətinin bir əksidir.

İranlı diplomat vurğulayıb ki, iki ölkə arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət, etimad və ümumi maraqlar əsasında qurulub. Bu əlaqələr regionda sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsində mühüm rol oynayır.

Xətibzadə qeyd edib ki, Azərbaycan və İran arasında əməkdaşlıq təkcə siyasi deyil, həm də iqtisadi, mədəni və digər sahələrdə də genişlənir. Bu, iki xalqın yaxınlığını və tarixi əlaqələrini bir daha təsdiqləyir.

Rəsmi Tehran Bakı ilə münasibətlərin gələcəkdə də müxtəlif platformalarda, o cümlədən beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində inkişaf etdirilməsində maraqlıdır. Bu, regionun potensialının tam şəkildə reallaşmasına xidmət edəcəkdir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın regionda oynadığı konstruktiv rol İran tərəfindən hər zaman yüksək qiymətləndirilir. Bu cür bəyanatlar iki ölkə arasında mövcud olan strateji dialoqun davamlılığını təmin edir.

Ermənistan bir ilə yaxın davam edən genişmiqyaslı konstitusiya dəyişiklikləri prosesini uğurla başa çatdırıb. Ölkənin əsas qanununun yenidən işlənməsi ilə bağlı hazırlıq işləri artıq yekunlaşıb və bu, regionda siyasi dairələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub.

Tribuna.az-ın məlumatına görə, bu mühüm islahatın arxasında ölkənin ədliyyə nazirliyi dayanır. Konstitusiya islahatları adətən dövlətin idarəetmə sistemində, insan hüquqları və azadlıqlarının təminatında, eləcə də dövlət qurumları arasındakı səlahiyyət bölgüsündə fundamental dəyişikliklər deməkdir.

Bu addım Ermənistanın daxili siyasi gündəmində mühüm yer tutur və gələcək inkişaf vektorunu müəyyənləşdirə biləcək potensiala malikdir. Yeni konstitusiya layihəsinin məzmunu və onun hansı dəyişiklikləri nəzərdə tutduğu ictimaiyyət tərəfindən böyük maraqla gözlənilir.

Hazırda əsas sual yeni konstitusiyanın nə vaxt rəsmi olaraq dərc ediləcəyi və qüvvəyə minəcəyidir. Bu mərhələ hüquqi baxımdan son dərəcə vacibdir, çünki yalnız dərc edildikdən sonra yeni qaydalar və prinsiplər hüquqi qüvvə qazanacaq.

Konstitusiya dəyişiklikləri adətən ölkənin siyasi və sosial reallıqlarına uyğunlaşma, idarəetmənin effektivliyini artırma və ya müəyyən siyasi məqsədlərə çatmaq üçün həyata keçirilir. Ermənistanın bu islahatla hansı hədəfləri güddüyü də yaxın gələcəkdə aydınlaşacaq.

Analitiklər yeni konstitusiyanın ölkənin daxili və xarici siyasətinə təsirini diqqətlə izləyəcəklər. Bu islahatın Ermənistanın regional mövqeyinə və beynəlxalq əlaqələrinə necə yansıyacağı da maraq doğuran məqamlardandır.

Ermənistanda iyun ayında keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkiləri ərəfəsində siyasi gərginlik artmaqdadır. Bu seçkilərin ən maraqlı və həlledici aspektlərindən biri, Qarabağdan köçmək məcburiyyətində qalan ermənilərin kimə səs verəcəyi ilə bağlı yaranan müzakirələrdir.

Minlərlə Qarabağ ermənisinin Ermənistana köçməsi ilə bu qrup ölkənin seçki xəritəsində əhəmiyyətli bir qüvvəyə çevrilib. Onların kollektiv səsvermə qərarı, seçkilərin nəticələrini ciddi şəkildə dəyişdirə biləcək potensiala malikdir və müxtəlif siyasi partiyalar tərəfindən diqqətlə izlənilir.

Siyasi analitiklər hesab edirlər ki, Qarabağdan köçən əhalinin səsvermə davranışı, onların son təcrübələri, itkiləri və gələcəyə dair ümidləri ilə sıx bağlı olacaq. Bəzi siyasi qüvvələr onların narazılığından faydalanmağa çalışarkən, digərləri onlara sabitlik vəd edərək dəstək qazanmağa ümid edirlər.

Hakim partiya və müxalifət blokları arasında gedən gərgin mübarizədə, Qarabağdan köçən ermənilərin səsləri həlledici tərəzi rolunu oynaya bilər. Onların hansı namizədə və ya partiyaya üstünlük verəcəyi, Ermənistanın növbəti parlamentinin tərkibini və ölkənin siyasi kursunu müəyyən edəcək əsas amillərdən biri olacaq.

Bu qrupun seçki qərarı təkcə siyasi mənsubiyyətlə deyil, həm də onların Qarabağdakı keçmiş həyatları, müharibənin acı nəticələri və Ermənistandakı inteqrasiya prosesi ilə bağlı gözləntiləri ilə formalaşacaq. Bu səbəbdən, siyasi partiyalar onların problemlərinə və tələblərinə xüsusi diqqət yetirməyə çalışırlar.

Yaxınlaşan seçkilər ərəfəsində, Qarabağdan köçən ermənilərin siyasi prosesdə aktiv iştirakı gözlənilir. Onların səsi, Ermənistanın gələcək siyasi mənzərəsini formalaşdıran əsas elementlərdən biri olaraq qalacaq və seçki nəticələrində öz əksini tapacaq.