Category: Siyasət

Pakistan Prezidenti Asif Əli Zərdari bu gün, aprelin 25-dən etibarən Çinə rəsmi səfərə başlayır. Mayın 1-dək davam edəcək bu səfər iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlıq əlaqələrini daha da dərinləşdirmək məqsədi daşıyır.

Bu yüksək səviyyəli səfər, Pakistan və Çin arasında onilliklər boyu davam edən möhkəm dostluğun və əməkdaşlığın növbəti təzahürüdür. Tərəflər iqtisadi, siyasi və müdafiə sahələrindəki əlaqələrin genişləndirilməsi yollarını müzakirə edəcəklər.

Səfər zamanı əsas diqqət Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizi (CPEC) layihəsinin irəliləyişinə və yeni investisiya imkanlarına yönəldiləcək. CPEC, Çinin “Bir Kəmər, Bir Yol” təşəbbüsünün flaqman layihələrindən biri olaraq, regionda iqtisadi inteqrasiya və inkişaf üçün böyük potensial vəd edir.

Prezident Zərdarinin Pekində Çin rəsmiləri ilə keçirəcəyi görüşlərdə regional təhlükəsizlik məsələləri, terrorizmlə mübarizə və beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq kimi mövzular da gündəmə gətiriləcəkdir. Bu, hər iki ölkənin ümumi maraqlarını əks etdirən geniş spektrli müzakirələr üçün bir fürsət olacaq.

Analitiklər, səfərin Pakistanın iqtisadi sabitliyinin gücləndirilməsi və Çinin regiondakı təsirinin artırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayırlar. İki ölkə arasında imzalanacaq yeni anlaşmalar və razılaşmalar gələcək əməkdaşlıq üçün möhkəm zəmin yaradacaq.

Pakistan və Çin, strateji tərəfdaş olaraq, beynəlxalq arenada bir-birini dəstəkləyən iki dövlətdir. Prezident Zərdarinin səfəri bu dəstəyin davamlılığını təmin etməklə yanaşı, yeni çağırışlara qarşı birgə strategiyaların müəyyənləşdirilməsinə də imkan yaradacaq.

Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi, Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Çinin Kiberfəza İdarəsinin naziri Çjuan Junvenlə mühüm görüş keçirib. Bu görüş iki ölkə arasında ikitərəfli əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi yollarının müzakirəsinə həsr olunub.

Danışıqlar zamanı Azərbaycan və Çin arasında rəqəmsal sahədə əməkdaşlıq perspektivləri geniş şəkildə nəzərdən keçirilib. Tərəflər kiber təhlükəsizlik, informasiya texnologiyaları və rəqəmsal idarəetmə sahələrində təcrübə mübadiləsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar.

Görüşdə informasiya və kommunikasiya texnologiyaları sektorunda birgə layihələrin həyata keçirilməsi imkanları araşdırılıb. Həmçinin, kiberfəzada qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi və beynəlxalq hüquq normalarına əməl olunmasının vacibliyi qeyd edilib.

Hikmət Hacıyev Azərbaycanın rəqəmsal transformasiya sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlər barədə məlumat verərək, Çinin bu sahədəki geniş təcrübəsindən faydalanmağın önəmini qeyd edib. Çinli nazir isə ikitərəfli əlaqələrin inkişafında maraqlı olduğunu bildirib.

Bu görüş Azərbaycan və Çin arasında strateji tərəfdaşlığın rəqəmsal sahəyə də genişləndirilməsi istiqamətində atılmış mühüm addım kimi qiymətləndirilir. Tərəflər gələcəkdə də bu cür yüksək səviyyəli dialoqların davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.

İran İslam Respublikasının xarici işlər nazirinin müavini Abbas Əraqçinin bu gün Pakistana, İslamabada səfəri planlaşdırılır. Bu səfər regionda gərginliyin artdığı bir dövrdə baş tutur və beynəlxalq diqqəti cəlb edir.

“Reuters” agentliyinin verdiyi məlumata görə, Əraqçinin Pakistan paytaxtında yüksək səviyyəli görüşlər keçirəcəyi gözlənilir. Danışıqların əsas gündəliyində ikitərəfli əlaqələr, regional təhlükəsizlik məsələləri və beynəlxalq arenada yaranmış vəziyyətin müzakirəsi dayanacaq.

İran son dövrlərdə ABŞ ilə münasibətlərində ciddi gərginliklər yaşayır və bu səbəbdən regional müttəfiqləri ilə əlaqələrini gücləndirməyə çalışır. Pakistan isə regionda vacib strateji tərəfdaşlardan biri hesab olunur.

Əraqçinin səfəri həm də iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, sərhəd təhlükəsizliyi və terrorizmlə mübarizə kimi mövzuların müzakirəsi üçün bir fürsət olacaq. Bu danışıqların regionda sülh və sabitliyə töhfə verəcəyi ümid edilir.

Analitiklər bu səfərin İranın diplomatik səylərinin bir hissəsi olduğunu və regionda yaranmış vəziyyətdən çıxış yolları axtarışında olduğunu qeyd edirlər. İslamabadın bu danışıqlara necə yanaşacağı və konkret hansı nəticələrin əldə olunacağı yaxın günlərdə bəlli olacaq.

Dünən gecə saatlarında İran paytaxtı Tehran üzərində qeyri-müəyyən hava hədəflərinə qarşı İran Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələrinin fəaliyyəti müşahidə edilib. Şəhər sakinləri güclü partlayış səsləri eşitdiklərini və səmanı işıqlandıran zenit atəşlərini gördüklərini bildiriblər.

Hadisənin təfərrüatları barədə rəsmi açıqlama verilməsə də, ilkin məlumatlar hava məkanına daxil olan naməlum obyektlərə qarşı müdaxilənin olduğunu göstərir. Bu hadisə regionda onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da qızışdırıb.

Sosial mediada yayılan görüntülərdə Tehranın müxtəlif ərazilərində, xüsusilə şəhərin qərbində hava müdafiə sistemlərinin işə düşdüyü əks olunub. Bəzi mənbələr pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) qarşı müdaxilənin baş verdiyini iddia edir.

İranın dövlət mediası və rəsmiləri hadisə ilə bağlı hələlik susqunluq nümayiş etdirir. Bu susqunluq hadisənin mahiyyəti ilə bağlı fərziyyələrin artmasına səbəb olur. Ekspertlər bu cür hadisələrin regional təhlükəsizliyə ciddi təsir göstərə biləcəyini vurğulayırlar.

Qeyd edək ki, İran son illərdə İsrail və ABŞ tərəfindən müxtəlif kəşfiyyat və təxribat əməliyyatlarının hədəfi olub. Bu səbəbdən dünənki hadisənin arxasında xarici qüvvələrin dayanıb-dayanmadığı sualı gündəmə gəlir.

Hadisənin Tehranın strateji əhəmiyyətli obyektlərinin yaxınlığında baş verməsi, müdafiə sistemlərinin yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu göstərir. Növbəti saatlarda rəsmi dairələrdən daha ətraflı məlumatların verilməsi gözlənilir.

Rusiyanın dəstəklədiyi “Güclü Ermənistan” Partiyasının sədri Samvel Karapetyan, Ermənistanın hazırkı hökumətini və baş nazir Nikol Paşinyanı sərt şəkildə tənqid edib. Karapetyan tərəfdarları ilə keçirdiyi görüşdə Paşinyana qarşı ağır ittihamlar səsləndirib.

Tribuna.az xəbər verir ki, Karapetyan öz çıxışında Paşinyanı birbaşa “alçaq” adlandıraraq, hökumətin siyasətini kəskin şəkildə pisləyib. Bu ifadə Ermənistanın siyasi dairələrində böyük rezonans doğurub.

Partiya sədri, Ermənistanın daxili və xarici siyasətindəki mövcud vəziyyətdən narazılığını dilə gətirib. Onun sözlərinə görə, Paşinyan hökuməti ölkəni uçuruma sürükləyir və milli maraqlara zidd addımlar atır.

Karapetyanın bu cür kəskin bəyanatları, Paşinyana qarşı müxalifətin güclənməsinin və ölkədəki siyasi gərginliyin artmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilir. “Güclü Ermənistan” Partiyasının Rusiyaya yaxınlığı nəzərə alınsa, bu tənqidlərin arxasında geosiyasi motivlərin də ola biləcəyi ehtimal edilir.

Analitiklər Karapetyanın bu addımını, gələcək seçkilər ərəfəsində siyasi mövqelərini möhkəmləndirmək və Paşinyan hökumətinə qarşı ictimai dəstəyi artırmaq cəhdi kimi şərh edirlər. Bu, Ermənistan daxilindəki siyasi mübarizənin daha da kəskinləşəcəyindən xəbər verir.

Ermənistanın tanınmış “Fakt” qəzeti regionda böyük rezonans doğuracaq iddia ilə çıxış edib. Nəşrin məlumatına görə, Zəngəzur dəhlizinin keçəcəyi ərazilərdə yerləşən qiymətli qızıl və dəmir mədənlərinin Azərbaycana təhvil verilməsi məsələsi gündəmə gəlib.

Bu iddia, Cənubi Qafqazda sülh və əməkdaşlıq perspektivlərinin müzakirə edildiyi bir dövrdə ortaya çıxıb. “Fakt” qəzeti xüsusilə dəhliz boyu zəngin yataqların mövcudluğunu vurğulayır və bu mədənlərin strateji əhəmiyyətini qeyd edir.

Zəngəzur dəhlizi Azərbaycan üçün regional kommunikasiyaların bərpası və iqtisadi inkişaf baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edir. Dəhlizin açılması bölgədə yeni nəqliyyat və logistika imkanları yaradacaq, həmçinin Azərbaycanın Naxçıvanla birbaşa quru əlaqəsini təmin edəcək.

Əgər bu iddialar həqiqətə çevrilərsə və sözügedən mədənlər Azərbaycana verilərsə, bu, ölkənin iqtisadi potensialını xeyli artıracaq. Qızıl və dəmir sənayesi Azərbaycanın ixracat portfelinə əhəmiyyətli töhfələr verə bilər.

Lakin, bu cür həssas məsələlərlə bağlı rəsmi açıqlamaların olmaması, iddiaların spekulyativ xarakterini artırır. Azərbaycan və Ermənistan arasında davam edən sülh danışıqları fonunda belə məlumatlar regionda gərginliyi artıra bilər.

Hazırda hər iki tərəfdən rəsmi orqanlar tərəfindən bu iddialarla bağlı heç bir təsdiq və ya təkzib verilməyib. İctimaiyyət və beynəlxalq media bu məsələnin gələcək inkişafını yaxından izləyir.

Mədənlərin taleyi ilə bağlı qərar, şübhəsiz ki, regionun gələcək siyasi və iqtisadi mənzərəsinə ciddi təsir göstərəcəkdir. Bu, həm də sülh müqaviləsinin şərtlərindən biri olaraq müzakirə oluna biləcək bir məsələdir.

ABŞ-nin yüksək səviyyəli nümayəndəsi Pit Heqset, rəsmi Vaşinqtonun İrana nüvə silahı əldə etməyə imkan verməyəcəyini bəyan edib. Bu açıqlama beynəlxalq ictimaiyyətdə geniş rezonans doğurub və Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı narahatlıqları bir daha gündəmə gətirib.

Heqsetin sözlərinə görə, ABŞ-nin bu məsələdə mövqeyi qətidir və İranın nüvə silahı əldə etməsi qırmızı xətt hesab olunur. Vaşinqton, regionda sabitliyi təhdid edə biləcək hər hansı bir nüvə silahlanması cəhdinin qarşısını almaq üçün bütün lazımi addımları atmağa hazır olduğunu vurğulayıb.

İranın nüvə proqramı uzun illərdir ki, beynəlxalq gərginliyin əsas mənbələrindən biridir. Tehran proqramının yalnız dinc məqsədlərə xidmət etdiyini iddia etsə də, Qərb ölkələri və İsrail İranın nüvə silahı istehsal etmək potensialından narahatlıqlarını dilə gətirirlər.

ABŞ-nin bu bəyanatı, İranın nüvə fəaliyyətləri ilə bağlı diplomatik səylərin və sanksiyaların davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Vaşinqton, Tehranın beynəlxalq öhdəliklərinə tam əməl etməsini tələb edir və nüvə proqramının tam şəffaflığını təmin etməsini gözləyir.

Bu cür sərt xəbərdarlıqlar, Yaxın Şərqdəki gərginliyi daha da artırma potensialına malikdir. Lakin ABŞ rəsmiləri, nüvə silahının yayılmasının qarşısını almağın milli təhlükəsizlik prioritetləri arasında olduğunu qeyd edirlər.

Regionda sülh və təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün İranın nüvə məsələsində konstruktiv mövqe tutması vacib hesab olunur. Beynəlxalq təşkilatlar da bu istiqamətdə dialoqun davam etdirilməsinin tərəfdarıdırlar.

“Hayekve” hərəkatının rəhbəri Avetik Çalabyan Azərbaycana qarşı təxribatçı bəyanatlarla çıxış edərək, regionda gərginliyi artırmağa yönəlmiş çağırışlar edib.

Çalabyan iddia edib ki, Azərbaycan Xankəndidəki kilsəni dağıtmaqla erməniləri bir daha alçaltmağa çalışır. Bu cür əsassız ittihamlar fonunda o, açıq şəkildə “Azərbaycandan qisas almalıyıq” deyə çağırış edib.

Bu bəyanatlar bölgədə sülhə və sabitliyə xidmət etməyən, əksinə, düşmənçiliyi qızışdıran xarakter daşıyır. Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, öz ərazilərindəki bütün mədəni və tarixi abidələrin, o cümlədən dini ibadət yerlərinin qorunmasına tam zəmanət verir.

Xankəndi şəhərindəki kilsənin dağıdılması ilə bağlı iddialar heç bir fakta əsaslanmır və beynəlxalq müşahidəçilər tərəfindən də təsdiqlənməyib. Azərbaycanın mədəni irsə münasibəti beynəlxalq hüquq normalarına və öhdəliklərinə uyğundur.

Avetik Çalabyan kimi radikal fiqurların bu cür qisas çağırışları Ermənistan cəmiyyətində revanşist əhval-ruhiyyəni gücləndirməyə və iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması prosesinə mane olmağa xidmət edir.

Bakı regionda dayanıqlı sülhün və əməkdaşlığın tərəfdarı olduğunu dəfələrlə vurğulayıb. Lakin bu cür təxribatçı bəyanatlar sülh prosesini ciddi şəkildə təhdid edir və dialoqun qurulmasına mane olur.

Azərbaycan tərəfi bu cür əsassız ittihamları və qisas çağırışlarını qətiyyətlə pisləyir, beynəlxalq ictimaiyyəti Ermənistandakı radikal qrupların bu dağıdıcı fəaliyyətinə diqqət yetirməyə çağırır.

Rəsmi Tehran ABŞ ilə danışıqların ikinci mərhələsinin keçirilməsi üçün Pakistanın vasitəçilik təklifini qəbul etməyib. Bu qərar, İslamabadda planlaşdırılan danışıqlar raundunun gələcəyini sual altına salıb və regionda diplomatik gərginliyi artırıb.

Məlumata görə, İran İslam Respublikası öz mövqeyini ABŞ-la birbaşa danışıqlara üstünlük verməklə əsaslandırıb, lakin bu danışıqların formatı və yeri barədə hələlik yekun qərar yoxdur. Pakistanın vasitəçilik cəhdi Tehran və Vaşinqton arasında mövcud gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyırdı.

İlk danışıqlar raundunun Pakistanın paytaxtı İslamabadda keçirilməsi planlaşdırılmışdı. Lakin İranın son qərarı bu planları pozdu. Tehranın bu addımı beynəlxalq ictimaiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub.

Analitiklər hesab edir ki, İranın bu qərarı onun xarici siyasətində müstəqil mövqe tutmaq istəyindən xəbər verir. Ölkə, beynəlxalq münasibətlərdə üçüncü tərəfin müdaxiləsi olmadan öz maraqlarını birbaşa müdafiə etməyə çalışır.

Bu hadisə ABŞ və İran arasında uzun müddətdir davam edən fikir ayrılıqlarının həllində yeni çətinliklər yaradır. Diplomatik kanalların məhdudlaşması, gərginliyin daha da artmasına səbəb ola bilər.

Bölgədə sülh və sabitlik üçün hər iki tərəfin konstruktiv dialoqa hazır olması vacibdir. Pakistanın xoşməramlı cəhdi uğursuz olsa da, beynəlxalq ictimaiyyətin diplomatik həll yolları axtarışı davam edəcək.

İşğaldan azad edilmiş Füzuli şəhərində genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri sürətlə davam edir. Bu çərçivədə şəhərin gələcək inkişafı və yenidənqurma layihələri ilə bağlı mühüm təqdimat keçirilib. Təqdimatda yüksək səviyyəli rəsmilər, o cümlədən Vahid Ələkbərov iştirak ediblər.

Tədbirdə Füzulinin tarixi əhəmiyyəti, işğal dövründə məruz qaldığı dağıntılar və azad edildikdən sonra həyata keçirilən ilkin tədbirlər barədə məlumat verilib. Bildirilib ki, şəhər tamamilə müasir standartlara uyğun şəkildə, “ağıllı şəhər” konsepsiyası əsasında yenidən qurulacaq.

Təqdimat zamanı iştirakçılara Füzulidə tikiləcək yaşayış binaları, sosial obyektlər, infrastruktur layihələri və yaşıl zonalar barədə ətraflı məlumat verilib. Vurğulanıb ki, bütün işlər Azərbaycan Prezidentinin tapşırıq və göstərişlərinə uyğun olaraq, yüksək keyfiyyətlə və qısa müddətdə həyata keçiriləcək.

Rəsmilər çıxışlarında Füzulinin dirçəldilməsinin “Böyük Qayıdış” proqramının tərkib hissəsi olduğunu və bu prosesin bölgənin sosial-iqtisadi inkişafına mühüm töhfələr verəcəyini qeyd ediblər. Onlar, həmçinin, Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən bərpa işlərinin miqyasının dünya miqyasında analoqu olmadığını xüsusi vurğulayıblar.

Tədbir iştirakçıları, o cümlədən Vahid Ələkbərov, layihələrlə yaxından tanış olaraq, görüləcək işlərin əhəmiyyətini yüksək qiymətləndiriblər. Onlar Füzulinin qısa zamanda keçmiş şöhrətini bərpa edərək, regionun cazibə mərkəzlərindən birinə çevriləcəyinə əminliklərini ifadə ediblər.

Bu təqdimat, Füzuli şəhərinin gələcəyinə dair konkret addımların atıldığını və işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə həyatın yenidən canlandığını göstərən mühüm bir hadisədir. Azərbaycan dövləti öz vətəndaşlarının öz doğma torpaqlarına qayıtması üçün bütün lazımi şəraiti yaratmağa davam edir.