Category: Siyasət

Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsələlər üzrə xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri Edmon Marukyan, Azərbaycanı Qarabağ məsələsi ilə bağlı Haaqa Məhkəməsinə vermək niyyətində olduqlarını açıqlayıb. Marukyanın sözlərinə görə, bu addım beynəlxalq hüquq müstəvisində Ermənistanın mövqeyini gücləndirməyə xidmət edəcək.

Səfir bildirib ki, məhkəməyə müraciətin əsas səbəbi Qarabağdakı vəziyyət və Erməni kilsələrinə qarşı iddia edilən dağıntılarla bağlıdır. O, Azərbaycanın regiondakı mədəni irsə münasibətini beynəlxalq tribunalda müzakirə etmək istədiklərini vurğulayıb.

Marukyan həmçinin, bu addımı daha əvvəl, yəni 2023-2024-cü illərdə atmadıqlarına görə təəssüfünü ifadə edib. Onun fikrincə, əgər bu müraciət vaxtında edilsəydi, bu gün Azərbaycanın kilsələri sökməkdən çəkinə bilərdi.

Ermənistanın beynəlxalq məhkəmələrə müraciəti yeni deyil. Tərəflər arasında müxtəlif beynəlxalq platformalarda, o cümlədən BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) bir sıra iddialar mövcuddur. Bu cür addımlar adətən diplomatik gərginliyi daha da artırır və beynəlxalq diqqəti münaqişə zonasına yönəldir.

Bakı isə, öz növbəsində, Ermənistanın iddialarını rədd edərək, Qarabağdakı bütün dini və mədəni abidələrin qorunduğunu və bərpa edildiyini bəyan edir. Azərbaycan rəsmiləri regionda vandalizm aktlarının Ermənistan tərəfindən törədildiyini iddia edir.

Bu yeni hüquqi təşəbbüs, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində gərginliyin davam etdiyini göstərir və tərəflərin mübahisəli məsələləri həll etmək üçün beynəlxalq hüquq vasitələrindən istifadə etməyə davam edəcəyini proqnozlaşdırır.

Qondarma “erməni soyqırımı” iddiaları ilə bağlı Ermənistanın paytaxtı İrəvanda bir sıra tədbirlər keçirilib. Bu tədbirlər, hər il olduğu kimi, regionda gərginliyi artırmağa və tarixi faktları təhrif etməyə xidmət edir. Azərbaycan tərəfi illərdir ki, bu cür iddiaların əsassız olduğunu və siyasi məqsədlərə xidmət etdiyini vurğulayır.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) İrəvanda keçirilən bu tədbirlərə sərt reaksiya verib. Nazirlik, erməni tərəfinin beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini pozaraq, tarixi saxtalaşdırmağa yönələn addımlarını kəskin şəkildə pisləyib. Azərbaycan XİN-in bəyanatında bu cür tədbirlərin regionda sülh və əməkdaşlığa mane olduğu qeyd edilib.

Diplomatik mənbələrdən verilən məlumata görə, Azərbaycan XİN-in bu tələbi Ermənistan tərəfində ciddi narahatlıq və hətta “xətrə dəymə” ilə qarşılanıb. Bakının açıq və qəti mövqeyi, erməni diasporunun və rəsmi İrəvanın tarixi təhrif etmə cəhdlərinə qarşı prinsipial duruşunu bir daha nümayiş etdirib.

Azərbaycan XİN, Ermənistanı bu cür təxribatçı addımlardan çəkinməyə və regional sabitliyə xidmət edən konstruktiv dialoqa üstünlük verməyə çağırıb. Bəyanatda həmçinin, Azərbaycanın tarixi həqiqətlərin bərpası və beynəlxalq ictimaiyyətin bu məsələdə obyektiv mövqe tutması üçün səylərini davam etdirəcəyi vurğulanıb.

Bu hadisə, iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması prosesində hələ də ciddi maneələrin olduğunu göstərir. Azərbaycan, regionda dayanıqlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsinin yeganə yolunun tarixi faktlara hörmət və beynəlxalq hüquqa əməl etməkdən keçdiyini israrla bildirir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Qəbələ şəhərində Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babiş ilə geniş tərkibdə görüş keçirib.

Görüşdə iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi, ticarət və mədəni əlaqələrin cari vəziyyəti, eləcə də gələcək inkişaf perspektivləri ətraflı müzakirə edilib.

Danışıqlar zamanı tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Həmçinin regional təhlükəsizlik məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Qeyd edilib ki, Azərbaycan və Çexiya arasında enerji, sənaye və kənd təsərrüfatı sahələrində böyük əməkdaşlıq potensialı mövcuddur. Görüşdə bu sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi imkanları nəzərdən keçirilib.

Prezident İlham Əliyev və Baş nazir Andrey Babiş ikitərəfli münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsi üçün qarşılıqlı səfərlərin və yüksək səviyyəli dialoqun davam etdirilməsinin əhəmiyyətini qeyd ediblər.

Görüşün sonunda tərəflər əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərində birgə fəaliyyətin intensivləşdirilməsi barədə razılığa gəliblər. Bu görüşün iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyi gözlənilir.

Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) tərkibi yenidən formalaşdırılıb. Bu mühüm qərar Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında qəbul edilib.

MSK-nın tərkibinin yenidən təşkil edilməsi ölkənin seçki sistemindəki davamlı təkmilləşdirmə prosesinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Bu addım seçki proseslərinin şəffaflığını və effektivliyini daha da artırmaq məqsədi daşıyır.

Mərkəzi Seçki Komissiyası Azərbaycan Respublikasında seçkilərin və referendumların hazırlanması və keçirilməsi üzrə əsas dövlət orqanıdır. Onun fəaliyyəti ölkədə demokratik seçki prinsiplərinin təmin edilməsində həlledici rol oynayır.

Deputatlar plenar iclasda məsələni geniş müzakirə edərək, MSK-nın yeni üzvlərinin təsdiqlənməsi barədə səsvermə yolu ilə qərar veriblər. Yeni tərkibin formalaşdırılması seçki qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keçirilib.

Bu dəyişikliklərin gələcək seçki kampaniyalarına və ümumilikdə siyasi proseslərə necə təsir edəcəyi ictimaiyyət tərəfindən yaxından izləniləcək. MSK-nın yenilənmiş tərkibi qarşıdakı dövrdə ölkədə keçiriləcək hər hansı seçki və ya referendumun təşkilində mühüm rol oynayacaq.

2025-ci ildə dünya dövlətlərinin hərbi xərcləri görünməmiş səviyyəyə yüksələrək, ümumilikdə 2,887 trilyon dollar təşkil edib. Bu rəqəm 2024-cü illə müqayisədə 2,9 faiz artım deməkdir ki, bu da qlobal təhlükəsizlik mühitindəki gərginliyin bariz göstəricisidir.

Bu kəskin artım, müxtəlif beynəlxalq münaqişələr, regional gərginliklər və dövlətlərin müdafiə qabiliyyətlərini gücləndirmək istəyi ilə əlaqədardır. Bir çox ölkə, artan geosiyasi risklər fonunda öz hərbi potensialını modernləşdirməyə və genişləndirməyə prioritet verir.

Hərbi xərclərdəki bu sürətli yüksəliş, dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi nəticələr doğurur. Trilyonlarla dolların hərbi sahəyə yönəldilməsi, təhsil, səhiyyə, infrastruktur və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə kimi digər həyati əhəmiyyətli sektorlardan vəsaitlərin yayındırılması deməkdir.

Mütəxəssislər, bu tendensiyanın beynəlxalq münasibətlərdə etimadsızlığı dərinləşdirə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Bir dövlətin hərbi xərclərini artırması, digər dövlətlərin də öz müdafiə büdcələrini artırmasına səbəb ola bilər ki, bu da silahlanma yarışına və gərginliyin daha da yüksəlməsinə gətirib çıxarar.

Qlobal hərbi xərclərin bu templə artması, uzunmüddətli perspektivdə sülh və sabitlik üçün ciddi təhdidlər yaradır. Beynəlxalq ictimaiyyət, bu tendensiyanı dayandırmaq və münaqişələrin həlli üçün diplomatik yolları gücləndirmək istiqamətində daha effektiv addımlar atmalıdır.

Bu rəqəmlər, dövlətlərin təhlükəsizlik prioritetlərini yenidən qiymətləndirməsinin və resursların daha səmərəli bölüşdürülməsinin vacibliyini bir daha vurğulayır. Əks halda, gələcəkdə hərbi xərclərin artımı dünya iqtisadiyyatına və sosial inkişafa daha da böyük zərbələr vura bilər.

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı Rusiya ordusunun son sutkadakı döyüş itkiləri barədə yenilənmiş məlumatları açıqlayıb. Bu rəqəmlər cəbhə xəttində gedən gərgin döyüşlərin miqyasını bir daha nümayiş etdirir.

Açıqlanan məlumata görə, son 24 saat ərzində Ukrayna qoşunları 1043 rus hərbçisini məhv edib. Bu, işğalçı ordunun canlı qüvvəsində ciddi azalma deməkdir və müharibənin gedişatına təsir edən əhəmiyyətli bir göstəricidir.

Müharibənin başlanğıcından bəri Rusiya Federasiyası Ukraynaya qarşı irimiqyaslı hərbi əməliyyatlar aparır və Ukrayna tərəfi mütəmadi olaraq düşmənin itkiləri haqqında məlumatları yeniləyir. Bu hesabatlar beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yaxından izlənilir.

Hər gün yayımlanan bu hesabatlar, Rusiyanın hərbi texnika və canlı qüvvə baxımından davamlı olaraq ziyan görməsini əks etdirir. Ukrayna Müdafiə Nazirliyi itkilərin dəqiq siyahısını hər gün ictimailəşdirir.

Müharibənin bu mərhələsində itkilərin yüksək olması, cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində şiddətli toqquşmaların davam etdiyini və Ukrayna ordusunun müdafiə qabiliyyətinin gücləndiyini göstərir.

Hazırda dünya mediasının əsas gündəmi ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampa qarşı törədilən hücum cəhdidir. Siyasi mitinq zamanı snayper atəşinə məruz qalan Tramp təhlükəsizlik qüvvələrinin sürətli müdaxiləsi sayəsində xəsarət almadan hadisə yerindən uzaqlaşdırılıb. Bu insident bir daha ABŞ prezidentlərinə yönələn təhdidlərin ciddiliyini gündəmə gətirib.

Hücumun arxasında kimin dayandığı hələlik məlum olmasa da, bu hadisə ölkə tarixində prezidentlərə qarşı törədilmiş sui-qəsdləri və cəhdləri yada salır. ABŞ prezidentləri dəfələrlə siyasi zorakılığın hədəfi olub, bəziləri isə bu hücumların qurbanı olaraq həyatını itirib.

Amerika Birləşmiş Ştatları tarixində dörd prezident sui-qəsd nəticəsində həlak olub. Bu faciəvi hadisələr ölkənin siyasi mənzərəsində dərin izlər buraxıb və hər dəfə milli travmaya səbəb olub.

İlk sui-qəsd qurbanı 16-cı prezident Abraham Linkoln olub. O, 1865-ci ildə Vətəndaş müharibəsinin bitməsindən qısa müddət sonra Con Uilks But tərəfindən teatrda güllələnərək öldürülüb.

İkinci qurban 20-ci prezident Ceyms A. Qarfield idi. 1881-ci ildə Çarlz Qito tərəfindən güllələnən Qarfield, yaralanmasından bir neçə həftə sonra infeksiya səbəbindən vəfat edib.

Üçüncü sui-qəsd 25-ci prezident Uilyam Makkinliyə qarşı törədilib. 1901-ci ildə Leon Çolqoş tərəfindən güllələnən Makkinli də yaralanmasından sonra həyatını itirib.

Ən son və bəlkə də ən sarsıdıcı sui-qəsd isə 35-ci prezident Con F. Kennediyə qarşı olub. 1963-cü ildə Dallasda avtomobilində olarkən Li Harvi Osvald tərəfindən güllələnən Kennedi dərhal həyatını itirib. Onun ölümü soyuq müharibə dövründə ABŞ-ı şoka salıb və dünya miqyasında böyük rezonans doğurub.

Donald Trampa edilən son hücum cəhdi, Amerika demokratiyasının təməl prinsiplərinə yönələn bu cür təhdidlərin zaman-zaman yenidən ortaya çıxdığını göstərir. Bu hadisələr ölkənin siyasi sabitliyi və liderlərinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri (HDQ) Hörmüz boğazında və ətraf sularında İranla əlaqəli 38 ticarət gəmisinin saxlandığını açıqlayıb. Bu addım, İran limanlarına qarşı dəniz blokadasının başlanmasından bəri atılan ən əhəmiyyətli addımlardan biridir və regionda onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da qızışdırır.

Məlumata görə, bu gəmilər İran limanlarının dəniz blokadası elan edildiyi müddətdən bəri saxlanılıb. Saxlanılan gəmilərin təbiəti və daşıdıqları yüklər barədə ətraflı məlumat verilməsə də, bu hadisə Tehran və Vaşinqton arasında davam edən gərginliyin yeni bir göstəricisidir.

Hörmüz boğazı, dünya neft ticarətinin əsas arteriyalarından biridir və gündəlik milyonlarla barrel xam neft bu dar keçiddən keçir. Bu səbəbdən, boğazda baş verən hər hansı bir insident qlobal enerji bazarlarına ciddi təsir göstərmək potensialına malikdir.

ABŞ-ın bu addımı, İranın nüvə proqramı və regiondakı fəaliyyətləri ilə bağlı beynəlxalq sanksiyalara əməl edilməsini təmin etmək məqsədi daşıyır. Vaşinqton, İranın qanunsuz yollarla sanksiyalardan yayınma cəhdlərinin qarşısını almağa çalışdığını bildirir.

Təhlilçilər, bu cür hərbi dəniz əməliyyatlarının Fars Körfəzindəki gərginliyi daha da artıracağını və beynəlxalq dənizçilik üçün yeni təhdidlər yarada biləcəyini qeyd edirlər. Regionda hərbi varlığın artması, gözlənilməz toqquşma riskini yüksəldir.

İran tərəfindən hələlik rəsmi cavab verilməsə də, Tehranın bu cür addımlara qarşı sərt reaksiya verməsi gözlənilir. Bu hadisə, Yaxın Şərqdəki geosiyasi vəziyyətin nə qədər kövrək olduğunu bir daha nümayiş etdirir və beynəlxalq ictimaiyyəti narahat edir.

ABŞ prezidenti Donald Trampın iştirak etdiyi Ağ Ev Müxbirləri Assosiasiyasının Vaşinqton Hilton otelində keçirilən qəbulunda naməlum səbəbdən atəş səsləri eşidilib.

Hadisə zamanı prezident Donald Tramp və xanımı Melaniya Tramp təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən dərhal tədbir ərazisindən təxliyə ediliblər.

Məlumatlara görə, qəbulda ABŞ dövlət katibi Marko Rubio və vitse-prezident C.D. Vens kimi yüksək vəzifəli şəxslər də iştirak edib. Onların təhlükəsizliyi ilə bağlı əlavə tədbirlər görülüb.

Atəş səslərinin mənbəyi və hadisənin dəqiq səbəbləri barədə hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Hüquq-mühafizə orqanları ərazidə genişmiqyaslı araşdırmalara başlayıb.

Bu cür yüksək səviyyəli tədbirdə təhlükəsizlik insidentinin yaşanması ciddi narahatlıq doğurur və ABŞ-ın təhlükəsizlik xidmətləri tərəfindən dərindən araşdırılacağı gözlənilir.

Ağ Ev Müxbirləri Assosiasiyasının illik qəbulları adətən ölkənin siyasi elitasının və media nümayəndələrinin bir araya gəldiyi, yüksək profilli tədbirlərdir.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp təhlükəli bir hadisə ilə bağlı maraqlı etiraf edib. O, atışma səsləri eşidildiyi zaman dərhal reaksiya vermədiyini, əksinə, vəziyyəti müşahidə etdiyini bildirib. Bu açıqlama hadisədən sonra keçirilən brifinqdə səsləndirilib və ictimaiyyətin diqqətini cəlb edib.

Trampın sözlərinə görə, o, baş verənləri izləyərkən, həyat yoldaşı Melaniya Tramp ondan daha cəld tərpənib. Keçmiş prezident bu anı “Melaniya məndən cəld tərpəndi” ifadəsi ilə xarakterizə edib. Bu etiraf, liderlərin təhlükə anında necə reaksiya verdiyi barədə maraqlı bir fikir yaradır və onların insan tərəflərini ortaya qoyur.

Hadisənin təfərrüatları tam olaraq açıqlanmasa da, Trampın özünün birbaşa şahidi olduğu vəziyyət olduğu aydın görünür. Onun bu səmimi etirafı, adətən güclü və qətiyyətli imic yaratmağa çalışan siyasətçilər üçün qeyri-adi bir addım kimi qiymətləndirilə bilər.

Siyasətçilərin təhlükəli vəziyyətlərdəki reaksiyaları hər zaman ictimaiyyətin maraq dairəsində olub. Trampın bu açıqlaması, onun şəxsi təhlükəsizlik instinktləri və Melaniyanın reaksiyası arasındakı fərqi vurğulayır. Bu, həm də onun şəxsiyyəti haqqında daha dərindən düşünməyə vadar edən bir məqamdır.

Bu cür hadisələr, ictimai fiqurların insan tərəflərini ortaya qoyur və onların yalnız siyasi obrazlardan ibarət olmadığını göstərir. Trampın bu etirafı, onun seçiciləri və media tərəfindən müxtəlif cür şərh oluna bilər və müxtəlif müzakirələrə səbəb ola bilər.