ABŞ Silahlı Qüvvələri İrana qarşı həyata keçirilən əməliyyat zamanı 1000-dən çox uzaqmənzilli “Tomahawk” raketindən istifadə edib. Bu miqyaslı hərbi addım beynəlxalq diqqəti cəlb edib.
“Tomahawk” raketləri müasir hərb sənayesinin ən effektiv və dəqiq zərbə vasitələrindən biri hesab olunur. Onlar uzaq məsafədən hədəfləri yüksək dəqiqliklə vurmaq qabiliyyətinə malikdir ki, bu da onları strateji əməliyyatlar üçün əvəzedilməz edir.
Bu sayda raketin istifadəsi regionda gərginliyin artdığını və ABŞ-ın hərbi imkanlarını nümayiş etdirdiyini göstərir. Belə bir əməliyyatın miqyası beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurur.
Əməliyyatın detalları və onun İrana qarşı hansı konkret hədəflərə yönəldiyi barədə əlavə məlumatlar hələlik açıqlanmayıb. Lakin bu hərbi addımın regiondakı güc balansına təsiri böyük ola bilər.
Məlumatlara görə, bu tipli genişmiqyaslı hərbi müdaxilələr adətən ciddi siyasi və diplomatik nəticələrə yol açır. ABŞ-ın bu addımı bölgədəki digər aktyorlar tərəfindən diqqətlə izlənilir və regional təhlükəsizlik üçün yeni çağırışlar yarada bilər.
İran regionda artan gərginlik fonunda hərbi hazırlıq tədbirlərini genişləndirir. Son məlumatlara görə, Tehran rejimi könüllü briqadalara qadınları da cəlb etməyə başlayıb. Bu addım ölkənin müdafiə potensialını gücləndirmək və genişmiqyaslı səfərbərlik hazırlıqlarını nümayiş etdirmək məqsədi daşıyır.
ABŞ və İsrail ilə münasibətlərdəki kəskinlik fonunda İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) ilə yanaşı, müxtəlif könüllü qruplar da yaradır. Bu briqadalar potensial münaqişə ssenarilərinə hazırlıq çərçivəsində təşkil olunur və ölkənin müdafiə qabiliyyətini artırmaq üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Qadınların hərbi təlimlərə cəlb edilməsi bu prosesin yeni və diqqətçəkən mərhələsidir. Bu qərar, İran cəmiyyətində müdafiəyə hazırlıq ruhunu daha da artırmaq və bütün vətəndaşları potensial təhdidlərə qarşı səfərbər etmək niyyətini əks etdirir. Qadınların aktiv iştirakı ölkənin müdafiə sisteminə yeni resurslar gətirir.
Tarixən bir çox ölkə müharibə dövründə və ya gərgin vəziyyətlərdə qadınları müxtəlif hərbi və ya dəstəkləyici rollara cəlb edib. İranın bu addımı da regional təhlükəsizlik çağırışlarına cavab olaraq görülə bilər və ölkənin özünü müdafiə etmək üçün bütün imkanlarını səfərbər etmək əzmini göstərir.
Təlimlərin əhatə dairəsi haqqında dəqiq məlumat verilməsə də, onların ilkin tibbi yardım, özünümüdafiə, hərbi taktika və logistika kimi sahələri əhatə edəcəyi gözlənilir. Bu, qadınların cəbhə arxası dəstək funksiyaları ilə yanaşı, potensial olaraq daha aktiv rollara da hazırlanmasından xəbər verir və onların müdafiə sistemindəki rolunu genişləndirir.
Bu inkişaf, İranın müdafiə strategiyasında yeni bir səhifə açır və ölkənin bütün resurslarını potensial münaqişələrə hazırlamaq əzmini nümayiş etdirir. Regiondakı gərginlik fonunda bu cür tədbirlər beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzində qalacaq və gələcək hadisələrin inkişafına təsir edə bilər.
Ermənistanın keçmiş ombudsmanı Arman Tatoyan regionda sülh prosesini təhdid edən növbəti təxribatçı bəyanatla çıxış edib. Onun rəhbəri olduğu mərkəz vasitəsilə yayılan açıqlamada “ermənilərin Qarabağa qayıtmaq hüququnu müdafiə etdikləri” bildirilib. Bu cür iddialar, Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü kontekstində ciddi narahatlıq doğurur və revanşist meyillərin davamı kimi qiymətləndirilir.
Tatoyanın bu bəyanatı, 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Qarabağın Azərbaycanın tam nəzarətinə keçməsi və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində bölgədəki qanunsuz erməni silahlı birləşmələrinin tamamilə zərərsizləşdirilməsindən sonra səsləndirilir. Artıq Qarabağda erməni əhalisi qalmadığı halda, bu cür “qayıdış hüququ” iddiaları yalnız süni gərginlik yaratmağa xidmət edir.
Bakı bu cür bəyanatları regionda sülh və sabitliyə yönəlmiş səylərin altını qazan addımlar kimi qiymətləndirir. Azərbaycan tərəfi dəfələrlə vurğulayıb ki, Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir və orada yaşayan istənilən etnik mənsubiyyətdən olan şəxs yalnız Azərbaycan qanunları çərçivəsində və Azərbaycan vətəndaşı kimi yaşaya bilər. Bu prinsip, beynəlxalq hüququn əsas normalarına tamamilə uyğundur.
Arman Tatoyanın ritorikası, həm də “Qərbi Azərbaycan” məsələsinə qarşı düşmənçilik kimi şərh edilir. Ermənistanın bəzi dairələrində Azərbaycanın tarixi torpaqları olan Qərbi Azərbaycanla bağlı iddialara qarşı çıxmaq və Dağlıq Qarabağ mövzusunu yenidən gündəmə gətirmək cəhdləri müşahidə olunur. Bu isə Ermənistanın müəyyən dairələrində hələ də konstruktiv dialoqdan uzaq, revanşist düşüncənin hökm sürdüyünü göstərir.
Bu cür bəyanatlar, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin imzalanması prosesinə mənfi təsir göstərir. Sülhün bərqərar olması üçün tərəflər bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tamamilə tanımalı, hər hansı ərazi iddialarından çəkinməlidirlər. Tatoyanın mövqeyi isə bu prinsiplərə ziddir və regionda onsuz da kövrək olan sülh mühitini daha da gərginləşdirə bilər.
Beynəlxalq ictimaiyyət, regionda sülhün qarantı olaraq, bu cür təxribatçı bəyanatlara qarşı aydın mövqe sərgiləməlidir. Ermənistan daxilindəki revanşist qüvvələrin fəaliyyəti nəzarətdə saxlanılmalı və sülh prosesini pozan hərəkətlərin qarşısı alınmalıdır. Əks təqdirdə, Cənubi Qafqazda yeni gərginlik ocaqlarının yaranması riski artacaq.
Rusiyadan Ermənistana Azərbaycandan tranzit keçməklə növbəti buğda tədarükü həyata keçirilib. Bu hadisə regionda ticarət əlaqələrinin davamlılığının və Azərbaycanın tranzit potensialının mühüm göstəricisidir.
APA-ya istinadən xəbər verən “Tribuna.az” məlumatına görə, bu tədarük 5 vaqondan ibarət olub və ümumi çəkisi 350 ton təşkil edib. Yükün Rusiyadan Ermənistana çatdırılması Azərbaycan ərazisindən keçən dəmir yolu xətti vasitəsilə gerçəkləşdirilib.
Qeyd edək ki, bu, Rusiya buğdasının Azərbaycan üzərindən Ermənistana daşınmasının ilk halı deyil. Ötən dövrlərdə də oxşar tranzit əməliyyatları həyata keçirilmiş, bu da iki ölkə arasında mövcud siyasi gərginliyə baxmayaraq, ticari-iqtisadi əlaqələrin müəyyən istiqamətlərdə davam etdiyini nümayiş etdirir.
Azərbaycanın öz ərazisindən Ermənistana buğda tranzitini təmin etməsi regional əməkdaşlıq və kommunikasiyaların açılması kontekstində mühüm addım kimi qiymətləndirilə bilər. Bu cür tranzit əməliyyatları, müəyyən qədər də olsa, regionda gərginliyin azalmasına və iqtisadi əlaqələrin inkişafına töhfə verə bilər.
Nəqliyyat dəhlizlərinin aktiv şəkildə istifadəsi, xüsusilə də Cənubi Qafqazda, region ölkələrinin iqtisadi maraqlarına xidmət edir və gələcəkdə daha geniş ticarət əlaqələrinin qurulması üçün zəmin yaradır.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin beynəlxalq ictimaiyyətə mühüm çağırış edib. O, erməni xalqına qarşı “soyqırımı kimi vəhşiliyin” təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün səylərin birləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Kremlin rəhbəri bu bəyanatı Erməni Soyqırımının Anım Günü ilə bağlı göndərdiyi mesajda səsləndirib. Putin öz müraciətində bu faciənin insanlıq əleyhinə törədilmiş ən dəhşətli cinayətlərdən biri olduğunu qeyd edib.
Rusiya lideri bildirib ki, bu cür faciələr dünya tarixində silinməz izlər buraxır və gələcək nəsillər üçün dərs olmalıdır. O, keçmişdə baş vermiş hadisələrin unudulmamasının və təkrarlanmamasının vacibliyini xüsusi ilə qeyd edib.
Putin həmçinin beynəlxalq birliyin bu cür cinayətlərin qarşısının alınmasında fəal rol oynamasının zəruriliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, hər bir dövlət və təşkilat bu məqsədlə birgə addımlar atmalıdır.
Bu çağırış, regionda mövcud gərginlik fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və beynəlxalq münasibətlərdə humanitar prinsiplərin önəmini bir daha gündəmə gətirir.
Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) yeni tərkibinin formalaşdırılması ilə bağlı mühüm qərar layihəsi Milli Məclisə daxil olub. Bu hadisə, ölkənin seçki sistemində gözlənilən yeniliklərin və islahatların ilk addımı kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Parlamenti yaxın gələcəkdə bu layihəni müzakirə edərək yekun qərarını verəcək.
MSK, Azərbaycan Respublikasında keçirilən bütün səviyyəli seçkilərin və referendumların təşkili, keçirilməsi və nəticələrinin elan edilməsi üçün məsuliyyət daşıyan əsas dövlət qurumudur. Onun tərkibi seçki prosesinin şəffaflığı, ədalətliliyi və qanuniliyi baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu səbəbdən komissiyanın üzvlərinin seçimi ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir.
Qərar layihəsinin Milli Məclisə təqdim edilməsi, komissiyanın üzvlərinin seçilməsi prosesinin rəsmi olaraq başladığını göstərir. Milli Məclisin deputatları təklif olunan namizədləri nəzərdən keçirəcək və səsvermə yolu ilə MSK-nın yeni heyətini təsdiqləyəcəklər. Bu prosesin şəffaf və qanunvericiliyə uyğun şəkildə həyata keçirilməsi vacibdir.
Yeni tərkibin formalaşdırılması, seçki qanunvericiliyindəki dəyişikliklərə uyğunlaşma, habelə seçki prosesinin daha da təkmilləşdirilməsi məqsədi daşıya bilər. Bu addım, ölkədə demokratik proseslərin inkişafına və vətəndaşların seçkilərə inamının artırılmasına töhfə verəcəkdir.
Ekspertlər yeni tərkibin seçki prosesinə müsbət təsir edəcəyini və beynəlxalq standartlara uyğun şəkildə seçkilərin keçirilməsini təmin edəcəyini gözləyirlər. Milli Məclisin qərarı ilə MSK-nın fəaliyyətində yeni bir mərhələ başlayacaq və bu, ölkənin siyasi həyatında mühüm rol oynayacaq.
Rusiyanın Ermənistandakı səfirliyi, erməni ‘soyqırımı’ qurbanlarının anım günü ilə əlaqədar bəyanat yayıb. Bu addım, regionda onsuz da gərgin olan siyasi mühitdə ciddi müzakirələrə səbəb olub. Səfirlik öz bəyanatında bu hadisənin qurbanlarını yad etdiyini bildirib.
Azərbaycan uzun illərdir ki, 1915-ci il hadisələrinin ‘soyqırım’ kimi qiymətləndirilməsini qəbul etmir və bu iddiaları saxta hesab edir. Rəsmi Bakı bu hadisələrin tarixi kontekstdən çıxarılaraq siyasi məqsədlər üçün istifadə edildiyini vurğulayır.
Rusiyanın, xüsusilə də Ermənistandakı diplomatik nümayəndəliyinin belə bir bəyanatla çıxış etməsi, Moskva ilə Bakı arasında münasibətlərə kölgə sala bilər. Azərbaycan ictimaiyyətində bu addım, Rusiyanın Ermənistanın tərəfini tutması kimi qəbul edilə bilər.
1915-ci il hadisələri Birinci Dünya müharibəsi dövründə Osmanlı İmperiyasında baş verən faciəvi hadisələrdir. Türkiyə bu hadisələri ‘soyqırım’ deyil, müharibə şəraitində hər iki tərəfdən itkilərin olduğu qarşılıqlı faciə kimi xarakterizə edir.
Rusiyanın bu mövqeyi regionda sülh və sabitliyə xidmət etməyən, əksinə, mövcud gərginliyi daha da artıran bir amil kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, həm də Rusiya-Azərbaycan strateji tərəfdaşlığı kontekstində suallar doğurur.
Bakı, beynəlxalq arenada ‘soyqırım’ iddialarına qarşı mübarizəsini davam etdirir və bu məsələdə beynəlxalq hüquqa və tarixi faktlara əsaslanan mövqeyini müdafiə edir. Rusiyanın bu addımı, beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartlar siyasətinin bir nümunəsi kimi də şərh edilə bilər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrail və Livan arasında mövcud olan atəşkəsin müddətinin daha üç həftə uzadılacağını rəsmən elan edib. Bu qərar regionda gərginliyin azaldılması və diplomatik səylərin davam etdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Ağ Evdən verilən məlumata görə, Prezident Tramp bu açıqlamanı Yaxın Şərqdə sülh prosesini dəstəkləmək məqsədilə edib. İsrail və Livan illərdir ki, sərhəd mübahisələri və digər siyasi gərginliklərlə üzləşir, bu da regionda qeyri-sabitliyə səbəb olur.
Atəşkəsin uzadılması tərəflərə danışıqlar masasına oturmaq və uzunmüddətli həll yolları tapmaq üçün əlavə vaxt qazandırır. ABŞ rəsmiləri bu müddət ərzində tərəflər arasında etimad quruculuğu tədbirlərinin gücləndirilməsinə çalışacaqlarını bildiriblər.
Analitiklər Trampın bu addımını Yaxın Şərqdəki mövcud vəziyyəti sabitləşdirmək cəhdi kimi qiymətləndirirlər. Beynəlxalq ictimaiyyət də atəşkəsin davam etdirilməsini alqışlayaraq, tərəfləri konstruktiv dialoqa çağırır.
Bu uzadılma, xüsusilə sərhəd bölgələrində yaşayan insanlar üçün müvəqqəti də olsa, rahatlıq gətirəcək. Lakin daimi sülhün təmin edilməsi üçün daha ciddi siyasi iradə və danışıqlar tələb olunur.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian və Parlament Sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın İrana qarşı səsləndirdiyi bəyanatlara cavab olaraq birgə açıqlama yayıblar. Bu addım, rəsmi Tehranın daxili siyasi çəkişmələrə baxmayaraq xarici təzyiqlər qarşısında vahid mövqe nümayiş etdirmək niyyətini əks etdirir.
Qeyd olunur ki, Donald Trampın İranın daxili işlərinə müdaxilə edən və ölkədə ikitirəliyi qızışdırmağa yönəlmiş bəyanatları Tehranda ciddi narahatlıqla qarşılanıb. Bu cür açıqlamaların məqsədi İran cəmiyyətində parçalanma yaratmaq və ölkə rəhbərliyini zəif göstərmək idi.
Pezeşkian və Qalibafın birgə bəyanatı məhz bu cür cəhdlərə qarşı güclü bir mesajdır. Onlar İranın milli maraqlarının toxunulmazlığını və ölkənin suverenliyinin hər hansı xarici müdaxilədən üstün olduğunu vurğulayıblar. Bu, həm daxili, həm də beynəlxalq auditoriyaya yönəlmiş aydın bir siqnaldır.
Bəyanatda həmçinin İranın regional və beynəlxalq siyasətdəki mövqeyinin dəyişməzliyi qeyd olunub. Ölkə rəhbərliyi, xüsusilə də yeni prezidentin seçilməsindən sonra, əsas strateji məsələlərdə konsolidasiya nümayiş etdirərək, xarici təhdidlərə qarşı birgə mübarizə aparmağa hazır olduğunu göstərir.
Bu birgə açıqlama, İranın siyasi spektrindəki müxtəlif qanadlar arasında mövcud ola biləcək fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, milli təhlükəsizlik və xarici siyasət məsələlərində vahid mövqeyin qorunub saxlandığını göstərir. Beləliklə, Tehran, xüsusilə ABŞ-dan gələn təzyiqlər qarşısında öz birliyini və qətiyyətini nümayiş etdirir.
İran rəhbərliyinin bu addımı beynəlxalq aləmdə də diqqətlə izlənilir. O, İranın regional və qlobal məsələlərdəki rolunu möhkəmləndirməyə və xarici güclərin daxili işlərə müdaxilə cəhdlərini dəf etməyə yönəlmişdir.
Aprelin 24-nə keçən gecə Ukraynanın cənubunda yerləşən strateji əhəmiyyətli Odessa şəhəri Rusiya qüvvələrinin ağır dron hücumuna məruz qalıb. Bu hücum nəticəsində mülki əhali arasında ölənlər və çoxsaylı yaralılar olduğu bildirilir.
Tribuna.az-ın məlumatına görə, gecə saatlarında baş verən bu hücum şəhərin müxtəlif ərazilərində böyük dağıntılara səbəb olub. Dronların hədəfi əsasən yaşayış binaları və mülki infrastrukturlar olub ki, bu da faciənin miqyasını daha da artırıb.
Ukrayna Fövqəladə Hallar Xidməti və yerli hakimiyyət orqanları hadisə yerinə cəlb olunaraq xilasetmə işlərinə başlayıb. Zərərçəkənlərə tibbi yardım göstərilir, dağıntılar altında qalanların axtarışı davam etdirilir. Ölənlərin sayı ilə bağlı dəqiq məlumatların yenilənəcəyi gözlənilir.
Bu hücum Rusiyanın Ukraynaya qarşı davam edən genişmiqyaslı işğalının bir hissəsi olaraq qiymətləndirilir. Odessa, Qara dəniz sahilindəki mühüm liman şəhəri kimi, müharibənin əvvəlindən bəri dəfələrlə hədəfə alınıb və bu cür hücumlar regionda vəziyyəti daha da gərginləşdirir.
Beynəlxalq ictimaiyyət Rusiyanın mülki infrastrukturlara və əhaliyə qarşı yönəlmiş bu cür hücumlarını qətiyyətlə pisləyir. Humanitar təşkilatlar və dünya liderləri Ukraynaya dəstəyini ifadə edərək, müharibə cinayətlərinin araşdırılmasına çağırışlar edir.
Odessa sakinləri üçün bu gecə xüsusilə ağır keçib. Şəhərdə hava həyəcanı siqnalları dəfələrlə səslənib, lakin dronların bəzilərinin müdafiə sistemlərini keçərək hədəflərinə çatdığı bildirilir. Bu hadisə bir daha müharibənin dinc əhaliyə vurduğu zərbəni gözlər önünə sərir.
