Category: Gündəm

Azərbaycanda talassemiyadan əziyyət çəkən xəstələrə ayrılmış dövlət vəsaitlərini mənimsəməkdə ittiham olunan şəxslər barəsində məhkəmə qərarı qəbul edilib. Bu qərar, uzun müddətdir ictimaiyyətin diqqət mərkəzində olan və həssas qrupa aid insanların hüquqlarının pozulması ilə nəticələnən cinayət işinə aydınlıq gətirib.

Məlumatlara görə, adıçəkilən şəxslər talassemiyalı xəstələrin müalicəsi və dərman təminatı üçün nəzərdə tutulmuş milyonlarla manat vəsaiti qanunsuz yollarla ələ keçiriblər. Bu hərəkətlər, onsuz da ağır xəstəliklə mübarizə aparan insanların vəziyyətini daha da çətinləşdirib, onların müalicəyə əlçatanlığını məhdudlaşdırıb.

Prokurorluq tərəfindən aparılan araşdırmalar nəticəsində mənimsəmə faktları tam sübuta yetirilmiş, cinayətkarların qanunsuz əməlləri ifşa olunmuşdur. İstintaq prosesi zamanı toplanan dəlillər əsasında məhkəməyə təqdim olunan materiallar ədalətli qərarın verilməsində həlledici rol oynayıb.

Məhkəmə prosesi ictimaiyyətin böyük marağına səbəb olmuş, zərərçəkənlərin və onların ailələrinin ümidləri bu işin ədalətli həllinə yönəlmişdi. Qərarın elan edilməsi ilə talassemiyalı xəstələrə dəstək məqsədi ilə ayrılan vəsaitlərin toxunulmazlığı bir daha vurğulanmış oldu.

Verilən qərar, dövlət vəsaitlərinin təyinatı üzrə istifadəsinə nəzarətin gücləndirilməsinin vacibliyini bir daha gündəmə gətirib. Həmçinin, bu cür halların qarşısının alınması üçün müvafiq qurumların daha diqqətli və prinsipial mövqe nümayiş etdirməsinin zəruriliyi qeyd olunub.

Məhkəmənin qərarı ilə təqsirləndirilən şəxslər barəsində müvafiq cəza tədbirləri tətbiq edilib. Bu, həm hüquq-mühafizə orqanlarının səmərəli fəaliyyətinin, həm də ölkədə qanun aliliyi prinsipinin təmin olunmasının bariz nümunəsidir.

Cəmiyyət bu qərarı müsbət qarşılayaraq, gələcəkdə oxşar cinayətlərin qarşısının alınması istiqamətində vacib bir addım kimi qiymətləndirir. Talassemiyalı xəstələr və onların ailələri üçün bu, həm maddi, həm də mənəvi baxımdan ədalətin bərpa olunması deməkdir.

Bu gün Ağdərə və Xocalı rayonlarına növbəti köç karvanları yola salınıb. Bu hadisə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdış proqramının uğurla davam etdiyini bir daha nümayiş etdirir.

Uzun illərdir doğma yurdlarına həsrət qalan sakinlər böyük sevinclə öz ata-baba torpaqlarına qayıdırlar. Bu, sadəcə fiziki bir dönüş deyil, həm də tarixi ədalətin bərpası və milli ruhun dirçəlişidir.

Azərbaycan hökuməti azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparır. Müasir infrastruktur, yaşayış binaları, məktəblər və xəstəxanalar tikilərək sakinlərin rahat və təhlükəsiz yaşaması üçün hər cür şərait yaradılır.

Ağdərə və Xocalı rayonları Qarabağın strateji əhəmiyyətə malik bölgələrindəndir. Bu ərazilərə sakinlərin qayıdışı bölgənin sosial-iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verəcək və həyatın tam bərpasına xidmət edəcəkdir.

Köçürülmə prosesi mərhələli şəkildə həyata keçirilir və bütün zəruri təhlükəsizlik tədbirləri görülür. Dövlət, hər bir keçmiş məcburi köçkünün öz doğma yurduna qayıtması üçün əlindən gələni edir.

Bu qayıdışlar, Qarabağın yenidən çiçəklənən bir bölgəyə çevrilməsi istiqamətində atılan qətiyyətli addımlardır. Azərbaycan xalqı öz torpaqlarına sahib çıxır və burada yeni bir həyat qurur.

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidməti sabah, yəni noyabrın 25-nə olan hava proqnozunu açıqlayıb. Verilən məlumata görə, ölkə ərazisində hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir.

Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi proqnozlaşdırılır. Lakin gecəyə doğru bəzi yerlərdə zəif duman müşahidə oluna bilər. Şimal-qərb küləyi gündüz mülayim cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq.

Havanın temperaturu Bakıda və Abşeron yarımadasında gecə 6-9° isti, gündüz isə 12-15° isti təşkil edəcək. Bu, mövsüm normasına uyğun bir temperatur intervalıdır.

Azərbaycanın rayonlarında da hava şəraiti əsasən sabit qalacaq. Şərq küləyi əsəcək. Bəzi dağlıq ərazilərdə gecə və səhər duman müşahidə oluna bilər.

Temperatur gecə 5-9° isti, gündüz 12-17° isti olacaq. Dağlıq ərazilərdə isə gecə 0-5° isti, gündüz 7-12° isti gözlənilir. Ümumilikdə, ölkə ərazisində ciddi hava anomaliyaları gözlənilmir.

Sürücülərin və hava şəraitinə həssas insanların diqqətli olmaları tövsiyə olunur, xüsusilə gecə və səhər saatlarında duman ehtimalı olan ərazilərdə görüş məsafəsinin məhdudlaşa biləcəyi nəzərə alınmalıdır.

Keçmiş ABŞ prezidenti Donald Trampın kuryerə verdiyi böyük bəxşiş son günlər sosial şəbəkələrdə və mediada geniş müzakirələrə səbəb olub. Hadisə, Trampın ictimai imicinə dair maraqlı bir detal kimi qəbul edilərək, böyük maraq doğurub.

Məlumata görə, Donald Tramp sifariş etdiyi məhsulu gətirən kuryerə xeyli miqdarda pul bəxşiş olaraq verib. Bu jest, kuryerlə Tramp arasında baş tutan qısa, lakin səmimi dialoqla birlikdə diqqət mərkəzinə çevrilib.

Bəxşişin dəqiq məbləği açıqlanmasa da, onun adi bir çatdırılma üçün qeyri-adi dərəcədə yüksək olduğu bildirilir. Bu hadisə, Trampın cömərtliyini nümayiş etdirən bir jest kimi yozulub və onun tərəfdarları tərəfindən yüksək qiymətləndirilib.

Hadisənin videosu və ya şahid ifadələri qısa zamanda internetdə yayılaraq, istifadəçilər arasında müxtəlif şərhlərə səbəb olub. Bəziləri Trampın bu addımını təqdir edərkən, digərləri bunun siyasi bir gediş olduğunu iddia edərək müxtəlif fikirlər irəli sürüblər.

Keçmiş prezidentin hər bir addımı kimi, bu hadisə də onun ictimai imicinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Belə hadisələr adətən siyasi rəqiblər tərəfindən tənqid, tərəfdarlar tərəfindən isə müdafiə mövzusu olur və geniş müzakirələrə yol açır.

Nəticədə, kuryerə verilən bəxşiş kiçik bir detal olsa da, Donald Trampın medianın diqqət mərkəzində qalma bacarığını bir daha nümayiş etdirib və müəyyən müddət ərzində gündəmi zəbt etməyə müvəffəq olub.

Bu gün Füzuli rayonunda Azərbaycan Minatəmizləmə Agentliyinin (ANAMA) əməkdaşı dəhşətli mina partlayışı nəticəsində həlak olub. Hadisə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minatəmizləmə əməliyyatları zamanı baş verib və ölkəmizə daha bir acı xəbər gətirib.

Məlumatlara görə, ANAMA-nın mütəxəssisi mina sahəsində fəaliyyət göstərərkən naməlum səbəbdən partlayıcı qurğuya düşüb. Təəssüf ki, aldığı ağır xəsarətlərdən dərhal sonra həyatını itirib. Bu faciə, azad edilmiş torpaqlarımızın nə qədər təhlükəli olduğunu bir daha göstərir.

Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş əraziləri Ermənistan tərəfindən basdırılmış saysız-hesabsız minalarla çirkləndirilmişdir. ANAMA əməkdaşları hər gün öz həyatlarını riskə ataraq bu torpaqları dinc sakinlər üçün təhlükəsiz etmək uğrunda mübarizə aparırlar. Onların fəaliyyəti ölkənin bərpası və məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına qayıtması üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Bu cür faciələr minatəmizləmə prosesinin nə qədər çətin və təhlükəli olduğunu bir daha sübut edir. Azərbaycan hökuməti və beynəlxalq təşkilatlar bu sahədə əməkdaşlığı gücləndirməli, minatəmizləmə işlərinə daha çox dəstək verməlidir. Hər bir həyatın itirilməsi, azad edilmiş torpaqların bərpası yolunda böyük bir itkidir.

Həlak olan əməkdaşın ailəsinə və yaxınlarına dərin hüznlə başsağlığı veririk. Onun xatirəsi, Vətən uğrunda göstərdiyi fədakarlıqla daim yaşayacaq. Azərbaycan xalqı bu cür qəhrəmanların fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir və onların xatirəsini əziz tutur.

Azərbaycanın dünya bazarlarına çıxardığı “Azeri Light” markalı neftin bir barrelinin qiyməti 125 ABŞ dolları həddini ötərək əhəmiyyətli bir yüksəliş nümayiş etdirib. Bu göstərici son dövrlər müşahidə olunan ən yüksək qiymətlərdən biridir və qlobal enerji bazarlarında yaranmış gərginliyin bariz nümunəsidir.

Neft qiymətlərindəki bu kəskin artım bir sıra amillərlə izah olunur. İlk növbədə, dünya iqtisadiyyatının pandemiyadan sonra bərpası ilə enerji tələbatının artması, eyni zamanda, əsas neft istehsalçısı ölkələrdə təchizat zəncirindəki problemlər və geosiyasi gərginliklər qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olur.

“Azeri Light” neftinin qiymətinin 125 dolları keçməsi Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ölkənin dövlət büdcəsinin əsas gəlir mənbələrindən biri olan neft satışları, qiymətlərin artması ilə daha çox valyuta gəliri gətirəcək. Bu isə sosial layihələrin maliyyələşdirilməsi və iqtisadi inkişaf üçün əlavə imkanlar yaradır.

Lakin, neft qiymətlərindəki bu volatillik həm də müəyyən riskləri özündə ehtiva edir. Qlobal bazarlardakı qeyri-müəyyənlik, tələb və təklif balansındakı dəyişikliklər qiymətlərin qısa müddətdə enməsinə də səbəb ola bilər. Bu səbəbdən, neftdən asılılığın azaldılması və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi strategiyaları daha da aktuallaşır.

Analitiklər, yaxın gələcəkdə neft bazarlarında gərginliyin davam edəcəyini proqnozlaşdırırlar. Təchizat çatışmazlığı, OPEC+ qrupunun hasilat siyasəti və beynəlxalq münasibətlərdəki dəyişikliklər qiymətlərin dinamikasına birbaşa təsir göstərməkdədir. Azərbaycan bu şəraitdə enerji təhlükəsizliyinin təminatında mühüm rol oynamağa davam edir.

Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesində mühüm addım atılmaq üzrədir. İki ölkənin parlament sədrləri arasında görüşün planlaşdırıldığı bildirilir. Bu təşəbbüs, regionda davamlı sülhün və əməkdaşlığın qurulması istiqamətində atılan növbəti addım kimi qiymətləndirilir.

Uzun illər davam edən münaqişədən sonra, Bakı və Yerevan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində intensiv danışıqlar aparılır. Bu görüş, diplomatik səylərin parlament səviyyəsinə daşınması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Parlament sədrlərinin bir araya gəlməsi, dialoqun genişlənməsi üçün yeni imkanlar yarada bilər.

Görüşün gündəliyinə sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası, sülh müqaviləsinin hazırlanması, regional kommunikasiyaların açılması və humanitar məsələlər kimi mövzuların daxil ediləcəyi gözlənilir. Parlament platforması, bu məsələlərin müzakirəsi və həlli üçün əlavə bir kanal təmin edəcək.

Parlament diplomatiyası, xalqlar arasında etimadın qurulmasında və anlaşmanın dərinləşməsində mühüm rol oynayır. Deputatlar vasitəsilə aparılan dialoq, rəsmi danışıqları tamamlayaraq, sülhün sosial bazasının möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər.

Beynəlxalq ictimaiyyət də bu görüşü diqqətlə izləyir və regionda sabitliyin bərqərar olması üçün atılan hər bir addımı dəstəkləyir. Görüşün müsbət nəticələri, Cənubi Qafqazda yeni bir əməkdaşlıq dövrünün başlanğıcına işarə edə bilər.

Azərbaycan və Ermənistan parlament sədrlərinin bu görüşü, gələcək sülh müqaviləsinin imzalanması üçün siyasi iradənin nümayişi kimi dəyərləndirilir. Tərəflərin konstruktiv dialoq vasitəsilə ortaq məxrəcə gəlməsi, regionun rifahı üçün vacibdir.

Bakıda intensiv yağış proqnozlaşdırılır. Sinoptiklər yaxın günlərdə paytaxt ərazisində güclü və davamlı yağıntıların düşəcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. Bu cür hava şəraiti şəhər həyatına müəyyən təsirlər göstərə bilər.

Gözlənilən leysan xarakterli yağışlar nəticəsində bəzi ərazilərdə sel və daşqın ehtimalı yaranır. Xüsusilə, şəhərin alçaq hissələrində və yol kənarlarında su yığılmaları müşahidə oluna bilər ki, bu da nəqliyyatın hərəkətində çətinliklər yaradacaq.

Sakinlərə ehtiyatlı olmaları tövsiyə edilir. Zərurət olmadan evdən çıxmamaq, nəqliyyat vasitələrini təhlükəsiz yerlərdə saxlamaq və su basma riski olan ərazilərdən uzaq durmaq vacibdir. Həmçinin, balkonlarda və pəncərə önlərindəki əşyaların möhkəmləndirilməsi məsləhət görülür.

Müvafiq qurumlar, o cümlədən Fövqəladə Hallar Nazirliyi və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamenti vətəndaşları diqqətli olmağa çağırır. Onların rəsmi məlumatlarını izləmək və tövsiyələrinə əməl etmək təhlükəsizlik üçün önəmlidir.

Güclü külək ehtimalı da nəzərə alınaraq, ağacların altında və reklam lövhələrinin yaxınlığında dayanmaqdan çəkinmək lazımdır. Elektrik xətləri ilə bağlı hər hansı problem yaranarsa, dərhal aidiyyəti qurumlara məlumat verilməlidir.

Bu cür hava şəraiti adətən kommunal xidmətlərin işini də çətinləşdirir. Şəhər infrastrukturu yağış sularının axıdılması üçün hazır vəziyyətə gətirilsə də, intensiv yağıntılar gözlənilməz problemlər yarada bilər. Odur ki, hər kəsin fərdi hazırlığı böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Rusiyada “Z-bloqer” kimi tanınan şəxslərə qarşı repressiyalar davam edir. Son məlumatlara görə, ölkədə daha bir “Z-bloqer” həbs edilib. Bu hadisə, Rusiya hakimiyyətinin müharibəni dəstəkləyən, lakin bəzən hərbi rəhbərliyi tənqid edən bloqerlərə qarşı təzyiqləri gücləndirdiyini göstərir.

“Z-bloqerlər” adətən Rusiyanın Ukraynadakı hərbi əməliyyatlarını qızğın şəkildə dəstəkləyən, lakin eyni zamanda cəbhədəki vəziyyət, hərbi təchizat və strategiya ilə bağlı narazılıqlarını açıq şəkildə dilə gətirən şəxslərdir. Onlar sosial şəbəkələrdə geniş auditoriyaya sahibdirlər və tez-tez hərbi rəhbərliyin fəaliyyətini sərt şəkildə tənqid edirlər.

Bu, Rusiyada “Z-bloqerlərə” qarşı ilk həbs deyil. Əvvəllər də bir sıra tanınmış hərbi blogerlər, o cümlədən İqor Girkin (Strelkov) kimi şəxslər müxtəlif ittihamlarla həbs edilmişdi. Bu həbslər, Kremlin müharibə ilə bağlı rəsmi narrativdən kənara çıxan hər hansı bir tənqidi, hətta Vətənpərvərlik mövqeyindən gələn tənqidləri belə qəbul etmədiyini göstərir.

Analitiklər hesab edirlər ki, hakimiyyət bu addımlarla həm ictimai rəyi nəzarətdə saxlamaq, həm də ordu daxilindəki narazılıqların xaricə sızmasının qarşısını almaq niyyətindədir. Müharibənin gedişatına dair açıq müzakirələr və tənqidlər, Kremlin fikrincə, cəmiyyətdə çaşqınlıq yarada bilər.

Bu həbslər Rusiyada söz azadlığının daha da məhdudlaşdırılmasına işarə edir. Hətta müharibəni dəstəkləyən, lakin müəyyən məsələlərdə fərqli fikirlər səsləndirən şəxslərin belə təqib olunması, ölkədə vahid və nəzarətli bir informasiya mühitinin yaradılmasına xidmət edir.

İran iqtisadiyyatı son illərdə ciddi çətinliklərlə üzləşir və bu çətinliklər ölkəyə gündəlik olaraq on milyonlarla dollar zərər vurur. Analitiklərin qiymətləndirmələrinə görə, İran hər gün təxminən 30-40 milyon dollar məbləğində iqtisadi itkiyə məruz qalır. Bu böyük rəqəm, ölkənin makroiqtisadi sabitliyinə ciddi təsir göstərən bir sıra amillərin nəticəsidir.

Bu iqtisadi zərərin əsas səbəbi beynəlxalq sanksiyalar, xüsusilə də ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sərt məhdudiyyətlərdir. Sanksiyalar İranın neft ixracatını kəskin şəkildə azaldaraq, ölkənin əsas gəlir mənbəyinə ciddi zərbə vurub. Neft satışından əldə edilən gəlirlərin azalması, dövlət büdcəsinin gərginləşməsinə və valyuta ehtiyatlarının tükənməsinə səbəb olur.

Sanksiyalar təkcə neft sektorunu deyil, bankçılıq, ticarət və investisiya sahələrini də iflic edib. Beynəlxalq maliyyə sistemindən təcrid olunma, İranın idxal və ixrac əməliyyatlarını çətinləşdirir, xarici sərmayələrin ölkəyə axınının qarşısını alır. Bu da öz növbəsində yerli istehsalın zəifləməsinə və işsizliyin artmasına gətirib çıxarır.

İqtisadi çətinliklər ölkə daxilində inflyasiyanın yüksəlməsinə və milli valyuta olan rialın dəyərinin sürətlə düşməsinə səbəb olub. Ərzaq və digər zəruri malların qiymətlərinin artması əhalinin yaşayış səviyyəsinə mənfi təsir göstərir, sosial gərginliyi artırır. Hökumət bu vəziyyətdən çıxış yolları axtarsa da, sanksiyaların təzyiqi altında manevr imkanları məhduddur.

Regiondakı gərginliklər və geosiyasi risklər də İran iqtisadiyyatına əlavə yük yaradır. Yaxın Şərqdəki münaqişələr və qeyri-sabitlik, ölkənin təhlükəsizlik xərclərini artırır, eyni zamanda xarici ticarət əlaqələrini pozur. Bu amillər birgə şəkildə İranın iqtisadi bərpasını çətinləşdirir və gələcək inkişaf perspektivlərini qeyri-müəyyən edir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, İran iqtisadiyyatının bu ağır vəziyyətdən çıxması üçün beynəlxalq sanksiyaların yüngülləşdirilməsi və ya tamamilə ləğv edilməsi zəruridir. Əks halda, gündəlik milyonlarla dollarlıq itkilər davam edəcək və bu, ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyətini daha da pisləşdirəcəkdir.