Category: Gündəm

Tanınmış ictimai xadim Etibar Əliyev cəmiyyətimizdəki maraqlı, lakin düşündürücü bir paradoksu dilə gətirib: “Kiməsə kitab hədiyyə etmək istehza ilə qarşılanır…” Bu fikir, müasir Azərbaycan cəmiyyətində oxu mədəniyyətinə və intellektual dəyərlərə münasibətin necə dəyişdiyini açıq şəkildə ortaya qoyur.

Əliyevin sözləri, bir zamanlar bilik və müdriklik simvolu olan kitabın bu gün bəzi dairələrdə əhəmiyyətsiz, hətta lağ obyektinə çevrildiyini göstərir. Bu, təkcə fərdi zövqlərin dəyişməsi deyil, həm də daha geniş sosial və mədəni transformasiyaların göstəricisidir.

Mütəxəssislər hesab edir ki, bu cür münasibət, informasiya əsrində insanların daha çox qısa və vizual məzmunlara üstünlük verməsi, sosial mediada keçirilən vaxtın artması ilə əlaqəli ola bilər. Kitab oxumaq tələb etdiyi səbir və diqqət, müasir sürətli həyat tərzinə uyğun gəlməyə bilər.

Lakin bu tendensiya, cəmiyyətin intellektual inkişafı üçün ciddi təhdidlər yaradır. Kitablar, tənqidi düşüncəni, analitik bacarıqları və empatiyanı inkişaf etdirən əsas vasitələrdən biridir. Onların əhəmiyyətinin azalması, gələcək nəsillərin dünyagörüşünə və bilik səviyyəsinə mənfi təsir göstərə bilər.

Etibar Əliyevin bu açıqlaması, bizi oxu mədəniyyətinin dirçəldilməsi və kitaba olan hörmətin bərpası istiqamətində düşünməyə vadar edir. Bu, təkcə təhsil müəssisələrinin deyil, həm də ailələrin və dövlətin birgə səyi ilə mümkün ola bilər. Əks halda, kitabın istehza obyektinə çevrilməsi, cəmiyyətimiz üçün daha acı nəticələr doğura bilər.

Avropa İttifaqı (Aİ) Yaxın Şərqdə artan gərginlikdən dərin narahatlığını ifadə edərək, bütün tərəfləri vəziyyəti sakitləşdirməyə və regional sabitliyi bərpa etməyə çağırıb. Təşkilat, bölgədəki son hadisələrin genişmiqyaslı münaqişəyə çevrilmə riskinin yüksək olduğunu vurğulayıb.

Aİ rəsmiləri, bölgədəki gərginliyin beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün ciddi təhlükə yaratdığını qeyd ediblər. Onlar, xüsusilə son zamanlar müşahidə olunan hərbi eskalasiyanın qəbuledilməz olduğunu və dərhal dayandırılmalı olduğunu bildiriblər. Avropa İttifaqı, tərəfləri özlərini təmkinli davranmağa və provokativ addımlardan çəkinməyə çağırır.

Brüsseldən verilən açıqlamalarda, Aİ-nin bölgədəki bütün aktorlarla dialoqun davam etdirilməsinə sadiq qaldığı vurğulanıb. Diplomatiya və danışıqlar yolu ilə həll yollarının tapılması, uzunmüddətli sülhün və sabitliyin təmin edilməsi üçün yeganə yol kimi göstərilib. Aİ, münaqişənin həlli üçün beynəlxalq hüququn prinsiplərinə riayət edilməsinin vacibliyini xüsusi qeyd edir.

Təşkilat, həmçinin, bölgədəki humanitar vəziyyətin pisləşməsindən böyük narahatlıq keçirdiyini bildirib. Mülki əhalinin qorunması, humanitar yardımların maneəsiz çatdırılması və beynəlxalq humanitar hüququn təmin edilməsi Aİ-nin əsas prioritetlərindən biridir. Münaqişənin genişlənməsi bölgədə onsuz da kövrək olan humanitar vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.

Aİ, Yaxın Şərqdəki gərginliyin azaldılması üçün beynəlxalq ictimaiyyətin birgə səylərinin vacibliyini vurğulayır. Bu kontekstdə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və digər regional tərəfdaşlarla əməkdaşlığın gücləndirilməsi çağırışı edilib. Regional sabitlik təkcə bölgə ölkələri üçün deyil, bütün dünya üçün fundamental əhəmiyyət kəsb edir.

Aİ-nin xarici siyasət rəsmiləri, bölgədəki vəziyyəti yaxından izləməyə davam edəcəklərini və gərginliyi azaltmaq üçün bütün diplomatik vasitələrdən istifadə edəcəklərini bəyan ediblər. Onlar, tərəfləri məsuliyyətli davranmağa və sülhə doğru addımlar atmağa təşviq edirlər. Yaxın Şərqdə sülh və sabitlik olmadan, qlobal təhlükəsizlik də tam təmin oluna bilməz.

Türkiyə Milli Müdafiə Universitetinin yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti Naxçıvan Muxtar Respublikasına rəsmi səfər edib. Səfərin əsas məqsədi Azərbaycan və Türkiyə arasında hərbi təhsil sahəsində əməkdaşlığı daha da dərinləşdirmək, təcrübə mübadiləsi aparmaq və gələcək birgə layihələri müzakirə etmək olub.

Nümayəndə heyətinə Universitetin rektoru rəhbərlik edib. Səfər çərçivəsində Naxçıvan Qarnizonunun rəhbərliyi ilə görüşlər keçirilib. Görüşlərdə regional təhlükəsizlik məsələləri, hərbi kadr hazırlığı, təlim proqramlarının uyğunlaşdırılması və qarşılıqlı maraq doğuran digər mövzular ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb.

Qeyd edək ki, Türkiyə ilə Azərbaycan arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq yüksələn xətt üzrə inkişaf edir. Bu əməkdaşlıq təkcə hərbi təlimlərlə məhdudlaşmır, eyni zamanda hərbi təhsil müəssisələri arasında sıx əlaqələri də əhatə edir. Milli Müdafiə Universitetinin Naxçıvana səfəri bu əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Azərbaycanın strateji əhəmiyyətli bölgələrindən biridir. Onun coğrafi mövqeyi regional təhlükəsizlik baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Türkiyə ilə hərbi əməkdaşlığın Naxçıvanda daha da gücləndirilməsi bölgədə sülh və sabitliyin təmin edilməsinə mühüm töhfə verir.

Görüşlərdə həmçinin, Azərbaycan Ordusunun Naxçıvan qarnizonunda xidmət edən hərbi qulluqçuların təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, Türkiyənin hərbi təhsil müəssisələrində təcrübə keçmələri məsələləri də müzakirə edilib.

Səfərin yekununda iki qardaş ölkənin hərbi təhsil sahəsində əməkdaşlığının gələcək perspektivləri yüksək qiymətləndirilib. Bu cür qarşılıqlı səfərlərin hərbi kadrların peşəkarlığının artırılmasına və müasir çağırışlara cavab verən hərbi sistemin qurulmasına böyük töhfələr verdiyi vurğulanıb.

Bakının Binə qəsəbəsində doqquz mənzildən oğurluq etməkdə şübhəli bilinən şəxs hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb. Bu xəbər qəsəbə sakinlərinin uzun müddətdir davam edən narahatçılığına son qoyub.

Məlumata görə, son zamanlar Binə qəsəbəsində bir neçə mənzildən dəyərli əşyaların və pul vəsaitlərinin oğurlanması halları qeydə alınmışdı. Bu hadisələr əhali arasında ciddi narahatlıq yaratmışdı və polisdən cinayətkarın tapılması üçün təcili tədbirlər görülməsi tələb olunurdu.

Polis əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində, doqquz mənzili talayan şəxsin kimliyi müəyyən edilib. Şübhəli şəxs qısa müddət ərzində tutularaq istintaqa təhvil verilib.

Saxlanılan şəxsin əməlləri ilə bağlı ilkin dindirilmələr aparılıb. Onun törətdiyi cinayətlərin detalları araşdırılır və oğurlanmış əşyaların tapılması istiqamətində işlər davam etdirilir.

Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlanılıb. İstintaqın gedişatında şəxsin digər analoji cinayətlərdə iştirakının olub-olmadığı da yoxlanılır.

Hüquq-mühafizə orqanlarının operativ fəaliyyəti sayəsində, qəsəbədə təhlükəsizlik mühiti bərpa olunub. Bu hadisə bir daha göstərir ki, Azərbaycan polisi vətəndaşların əmlakının qorunması və cinayətkarlığa qarşı mübarizədə qətiyyətlidir.

Rusiya Mərkəzi Bankı ölkə iqtisadiyyatında müşahidə olunan tənəzzüllə bağlı olduqca maraqlı və bəziləri üçün mübahisəli bir izahat verib. Qurumun bəyanatına görə, iqtisadi geriləmənin əsas səbəblərindən biri hava şəraitidir. Bu açıqlama ictimaiyyət və iqtisadçılar arasında geniş müzakirələrə səbəb olub.

Mərkəzi Bankın nümayəndələri qeyd ediblər ki, əlverişsiz hava şəraiti, xüsusilə də sərt qış və ya quraqlıq, kənd təsərrüfatı istehsalına, tikinti sektoruna və ümumilikdə istehlak fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Bu isə öz növbəsində ümumi daxili məhsulun (ÜDM) azalmasına gətirib çıxarır.

Lakin bir çox ekspert bu izahatı iqtisadi problemlərin həqiqi səbəblərini ört-basdır etmək cəhdi kimi qiymətləndirir. Onlar iddia edirlər ki, Rusiyanın iqtisadiyyatı daha çox beynəlxalq sanksiyalar, neft qiymətlərinin dəyişkənliyi və struktur problemləri kimi fundamental faktorlardan əziyyət çəkir.

Qeyd edək ki, Rusiya iqtisadiyyatı son illərdə bir sıra çətinliklərlə üzləşib. Qərb ölkələrinin tətbiq etdiyi genişmiqyaslı sanksiyalar, hərbi xərclərin artması və investisiya mühitinin pisləşməsi ölkənin iqtisadi inkişaf tempini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salıb.

Mərkəzi bankların adətən makroiqtisadi göstəricilər və pul-kredit siyasəti ilə bağlı açıqlamalar verdiyi nəzərə alınsa, hava şəraitinin iqtisadi tənəzzülün əsas səbəbi kimi göstərilməsi qeyri-adi hesab olunur. Bu yanaşma qurumun etibarlılığına və şəffaflığına dair suallar doğurur.

Analitiklər hesab edirlər ki, iqtisadi problemlərin kökündə duran əsl səbəbləri müəyyən etmədən və onlara adekvat həll yolları tapmadan, yalnız xarici faktorları günahlandırmaq vəziyyəti daha da gərginləşdirə bilər. Bu açıqlama Rusiya iqtisadi siyasətinin gələcəyi ilə bağlı yeni müzakirələrə yol açıb.

Azərbaycanın aparıcı mobil operatoru “Azercell” Telekom, Avtonom Şəbəkələr üzrə qlobal təşəbbüsə qoşulan regionun ilk şirkəti olaraq tarixə düşdü. Bu mühüm addım, şirkətin rəqəmsal transformasiya və innovativ texnologiyaların tətbiqi sahəsində liderliyini bir daha təsdiqləyir.

Avtonom Şəbəkələr, insan müdaxiləsi olmadan özünü idarə edən, optimallaşdıran və problemləri həll edən şəbəkələrdir. Süni intellekt və maşın öyrənməsi texnologiyalarına əsaslanan bu sistemlər, telekommunikasiya infrastrukturunun idarə edilməsində yeni bir dövr açır. “Azercell”in bu təşəbbüsə qoşulması, xidmət keyfiyyətini artırmaq və əməliyyat səmərəliliyini yüksəltmək məqsədi daşıyır.

Bu texnologiyanın tətbiqi ilə şəbəkədə yaranan nasazlıqlar daha sürətli aşkarlanacaq və avtomatik olaraq aradan qaldırılacaq. Bu isə abunəçilər üçün daha dayanıqlı, fasiləsiz və yüksək keyfiyyətli rabitə xidmətləri deməkdir. Şəbəkənin özünü idarə etmə qabiliyyəti, həmçinin enerji səmərəliliyinə də müsbət təsir göstərəcək.

“Azercell”in Avtonom Şəbəkələr təşəbbüsünə qatılması, Azərbaycanın rəqəmsal gələcəyinə yatırılan əhəmiyyətli bir sərmayədir. Şirkət bu addımla, ölkənin telekommunikasiya sektorunda qabaqcıl mövqeyini möhkəmləndirir və regionda rəqəmsal inkişafa nümunə olur.

Bu qlobal hərəkatın bir hissəsi olmaq, “Azercell”ə beynəlxalq təcrübələrdən faydalanmaq və ən son texnoloji yenilikləri ölkəyə gətirmək imkanı verir. Bu, həmçinin Azərbaycanın telekommunikasiya sahəsində dünya miqyasında tanınmasına və rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına töhfə verir.

Şirkətin bu cəsarətli addımı, mobil rabitə xidmətlərinin gələcəyini formalaşdırmaqla yanaşı, Azərbaycanın rəqəmsal transformasiya yolunda irəliləməsini sürətləndirəcək. “Azercell”in bu təşəbbüs vasitəsilə əldə edəcəyi bilik və təcrübələr, ölkənin bütün rəqəmsal ekosisteminə müsbət təsir göstərəcək.

ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ətrafında gedən danışıqlar yeni mərhələyə qədəm qoyub. Mənbələr Donald Trampın bu strateji su yoluna “ortaqlıq” etmək niyyətində olduğunu və bunun müzakirə predmeti olduğunu bildirir. Bu halda, boğazın beynəlxalq təhlükəsizliyi və neft təchizatı zənciri ilə bağlı gərginlik daha da artır.

Məlumatlara görə, Vaşinqton danışıqlarda “yüksək faiz” tələb edir ki, bu da regionda ABŞ-ın təsirini gücləndirmək və ya İranın nüvə proqramı, regional fəaliyyətləri ilə bağlı ciddi güzəştlər əldə etmək niyyətini əks etdirir. Bu tələblər İran üçün qəbuledilməz görünür və Tehran öz mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bəyan edir.

İran İslam Respublikası Hörmüz boğazını öz milli təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsi hesab edir və boğazdan keçən gəmilərin təhlükəsizliyini təmin etmək hüququnu özündə saxlayır. Tehranın mövqeyi, xüsusilə ABŞ-ın sanksiyaları fonunda, öz suverenliyini və regional təsirini qorumaq üzərində qurulub.

Donald Trampın adı ilə bağlı bu müzakirələr, onun keçmişdə İrana qarşı tətbiq etdiyi “maksimum təzyiq” siyasətini xatırladır. Onun Hörmüz boğazına birbaşa “ortaqlıq” etmək istəyi, regionda ABŞ-ın hərbi və siyasi mövcudluğunu daha da gücləndirmək cəhdi kimi şərh edilə bilər.

Bu cür gərgin danışıqlar, neft qiymətlərinə, qlobal iqtisadiyyata və Orta Şərqdəki sabitliyə ciddi təsir göstərmək potensialına malikdir. Hörmüz boğazı dünya neft təchizatının əsas arteriyalarından biri olduğu üçün, burada yaranan hər hansı bir gərginlik beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir.

Hazırkı vəziyyət, hər iki tərəfin də öz mövqeyindən geri çəkilmək istəməməsi səbəbindən danışıqların dalana dirəndiyini göstərir. Gələcəkdə diplomatik həll yolunun tapılması və ya gərginliyin daha da artması ehtimalı beynəlxalq analitiklərin əsas narahatlıq mövzusudur.

Bakıda şəhər infrastrukturunun inkişafı və yaşıllaşdırma işləri çərçivəsində mühüm layihə həyata keçirilir. Şəhər sakinlərinin istirahət və asudə vaxtının səmərəli təşkili məqsədilə Atatürk parkı və Antena parkının birləşdirilməsi nəzərdə tutulur.

Bu birləşmə nəticəsində paytaxtda daha böyük, vahid bir yaşıl zona yaranacaq. Yeni kompleksin Bakı sakinləri və şəhərin qonaqları üçün müasir standartlara cavab verən, geniş və rahat istirahət məkanı olacağı gözlənilir.

Layihənin əsas məqsədlərindən biri şəhərin ekoloji vəziyyətini yaxşılaşdırmaq, həmçinin insanların təbiətlə təmasda olmaq imkanlarını genişləndirməkdir. Birləşdirilmiş parkda yeni gəzinti yolları, velosiped zolaqları, uşaq meydançaları və idman qurğularının salınması planlaşdırılır.

Bu təşəbbüs Bakının müasir, yaşıl və yaşanması rahat şəhər imicini gücləndirəcək. Şəhər rəhbərliyi tərəfindən həyata keçirilən bu cür layihələr paytaxtın ümumi görünüşünə müsbət təsir göstərməklə yanaşı, vətəndaşların sağlam həyat tərzinə dəstək verir.

Yeni yaradılacaq nəhəng park kompleksi həm də şəhərsalma baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. O, Bakının mərkəzi hissəsindəki yaşıl sahələrin qorunmasına və genişləndirilməsinə xidmət edəcək, şəhərin “ağciyərləri” rolunu oynayacaq.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahunun sağlamlığı ilə bağlı şok xəbər yayılıb. Məlumata görə, ona bədxassəli şiş diaqnozu qoyulub. Bu xəbər regionda və beynəlxalq ictimaiyyətdə geniş rezonans doğurub.

Netanyahuya qoyulan diaqnoz İsrailin onsuz da gərgin olan siyasi mənzərəsini daha da çətinləşdirə bilər. Baş nazirin səhhətindəki bu problem onun hazırkı və gələcək siyasi fəaliyyətinə ciddi təsir göstərəcəyi gözlənilir.

Binyamin Netanyahu uzun illərdir İsrail siyasətinin mərkəzində dayanan fiqurdur. O, ölkə tarixində ən uzun müddət baş nazir vəzifəsini tutmuş şəxsdir və onun rəhbərliyi altında İsrail bir çox regional və beynəlxalq böhranlarla üzləşib.

Sağlamlıq vəziyyəti ilə bağlı dəqiq detallar hələlik açıqlanmasa da, bədxassəli şiş diaqnozu ciddi müalicə prosesi tələb edir. Bu isə Netanyahunun gündəlik iş qrafikini və siyasi qərarlar qəbul etmək qabiliyyətini məhdudlaşdıra bilər.

Analitiklər hesab edirlər ki, Netanyahunun səhhətindəki bu problem İsrailin daxili siyasətində yeni bir qeyri-müəyyənlik dövrü yarada bilər. Hökumət koalisiyasının sabitliyi və regiondakı münaqişələrin idarə edilməsi ilə bağlı suallar ortaya çıxa bilər.

Regionda onsuz da davam edən gərginliklər fonunda, İsrailin liderinin səhhəti ilə bağlı xəbərlər Yaxın Şərqdəki siyasi balanslara da təsir göstərə bilər. Qonşu ölkələr və beynəlxalq tərəfdaşlar vəziyyəti yaxından izləyirlər.

Yaxın Şərqdəki gərginlik fonunda İranın neft ixracı ilə bağlı sərt xəbərdarlıq səsləndirilib. Tanınmış analitik İsfahani bəyan edib ki, əgər İran öz neftini dünya bazarlarına çıxara bilməsə, başqa ölkələrə də bu imkanı verməyəcək. Bu açıqlama beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurub.

Bu bəyanat ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların gücləndiyi bir vaxta təsadüf edir. Sanksiyalar İranın neft sənayesinə ağır zərbə vuraraq, ölkənin əsas gəlir mənbəyini kəskin şəkildə azaldıb. Tehran dəfələrlə bəyan edib ki, təzyiqlərə boyun əyməyəcək və öz maraqlarını qoruyacaq.

İsfahaninin sözləri, əsasən, Hörmüz boğazı vasitəsilə neft daşınmalarına potensial müdaxilə təhdidi kimi qiymətləndirilir. Dünya neftinin əhəmiyyətli bir hissəsi bu strateji boğazdan keçir. İranın bu boğazı bağlamaq və ya orada neft daşınmasını əngəlləmək cəhdi qlobal iqtisadiyyat üçün fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər.

Belə bir ssenari neft qiymətlərində kəskin artıma və dünya bazarlarında tədarük zəncirində ciddi pozulmalara yol açacaq. Bu, həm neft istehlakçısı ölkələr, həm də neft ixracatçısı olan qonşu dövlətlər üçün böyük çətinliklər yaradacaq.

Analitiklər hesab edirlər ki, İranın bu mövqeyi regionda onsuz da kövrək olan sabitliyi daha da təhdid edir. Gərginliyin artması hərbi münaqişə riskini yüksəldir və beynəlxalq vasitəçilik səylərini daha da çətinləşdirir.

Beynəlxalq təşkilatlar və böyük güclər İranı təmkinli olmağa və regionda gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməyə çağırır. Lakin Tehranın bu xəbərdarlığı, ölkənin sanksiyalara qarşı nə qədər radikal addımlar ata biləcəyinin bir göstəricisidir.