Category: Gündəm

ABŞ-ın Florida ştatından senator Marko Rubio, İranın raket ehtiyatlarının yarısını gizlətməsi ilə bağlı ciddi iddialar irəli sürüb. Bu bəyanat beynəlxalq ictimaiyyətdə, xüsusilə də Yaxın Şərqdə gərginliyin artdığı bir dövrdə səslənib və Tehranın hərbi potensialı ilə bağlı narahatlıqları daha da dərinləşdirib.

Rubionun sözlərinə görə, İranın bu addımı onun regionda və dünyada sabitliyi pozmaq niyyətinin göstəricisidir. Senator qeyd edib ki, bu cür gizli fəaliyyətlər İranın nüvə proqramı ilə bağlı beynəlxalq razılaşmalara sadiqliyi barədə şübhələr yaradır və onun real hərbi imkanları haqqında suallar doğurur.

Bu iddialar, İranın ballistik raket proqramının region ölkələri və ABŞ üçün yaratdığı təhdidlərin yenidən gündəmə gəlməsinə səbəb olur. Vaşinqton və onun müttəfiqləri uzun müddətdir ki, İranın raket inkişafını regionda gərginliyi artıran əsas amillərdən biri kimi qiymətləndirirlər.

Senator Rubio, İranın gizli raket ehtiyatlarının aşkarlanmasının beynəlxalq nəzarətin gücləndirilməsi və Tehranın hərbi şəffaflığının təmin edilməsi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. O, ABŞ və müttəfiqlərinin İranın bu cür fəaliyyətlərini yaxından izləməli və lazımi tədbirləri görməli olduğunu bildirib.

Bu bəyanat, İranın regiondakı fəaliyyətləri, o cümlədən Yəmən, Livan və Suriyadakı müttəfiqlərinə dəstəyi ilə bağlı davam edən müzakirələri daha da qızışdırır. Rubionun bu sərt çıxışı, İranın hərbi imkanlarına dair yeni qiymətləndirmələrə və beynəlxalq siyasətdə daha sərt mövqelərin yaranmasına yol aça bilər.

ABŞ rəsmiləri İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xameneinin sağ olduğuna inandıqlarını bildiriblər. Bu bəyanat, son günlər sosial mediada və bəzi xəbər agentliklərində Xameneinin səhhəti ilə bağlı yayılan şayiələrə cavab olaraq verilib.

Son vaxtlar Ali Rəhbərin səhhətinin pisləşməsi və hətta vəfat etməsi barədə əsassız iddialar ortaya atılmışdı. Bu cür şayiələr regionda gərginliyi artıraraq, siyasi dairələrdə müəyyən narahatlıqlara səbəb olmuşdu.

ABŞ kəşfiyyatının əldə etdiyi məlumatlara əsasən, Xameneinin sağlamlıq vəziyyətinin stabil olduğu və dövlət işlərini davam etdirdiyi qeyd olunur. Vaşinqtonun bu mövqeyi, Tehranın daxili sabitliyi və regional siyasəti ilə bağlı spekulyasiyaların qarşısını almaq məqsədi daşıyır.

Beləliklə, ABŞ-ın bu rəsmi açıqlaması, İranın siyasi gələcəyi və liderlik məsələsi ətrafında yaranan qeyri-müəyyənliyi azaltmağa yönəlib. Bu, həm də beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini bu cür həssas məsələlərə nə qədər ciddi yanaşdığının göstəricisidir.

Ayətullah Əli Xamenei 1989-cu ildən bəri İranın Ali Rəhbəri vəzifəsini tutur və ölkənin həm daxili, həm də xarici siyasətində həlledici rol oynayır. Onun səhhəti ilə bağlı hər hansı bir xəbər regionda və dünyada geniş rezonans doğurur.

Bu açıqlama ilə ABŞ, İran daxilindəki güc keçidi ilə bağlı yaranmış spekulyasiyalara son qoymağa çalışır. Regionda vəziyyətin sabitliyini təmin etmək baxımından bu cür dəqiqləşdirmələr mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycanın dənizdəki hava şəraiti ilə bağlı mühüm xəbərdarlıq yayılıb. Dövlət Dəniz Agentliyi Xəzər dənizində gözlənilən güclü külək və dalğalarla əlaqədar gəmi kapitanlarına və dənizçilərə müraciət edib.

Məlumatlara görə, yaxın saatlarda Xəzər akvatoriyasında hava şəraitinin kəskin pisləşməsi proqnozlaşdırılır. Küləyin sürətinin saatda 25-30 metrə çatacağı, dalğaların hündürlüyünün isə 3-4 metrə qədər yüksələcəyi gözlənilir. Bu cür hava şəraiti dənizdə üzən gəmilər üçün ciddi təhlükə yarada bilər.

Dövlət Dəniz Agentliyi gəmi kapitanlarına və ekipaj üzvlərinə təhlükəsizlik qaydalarına ciddi riayət etməyi, bütün lazımi tədbirləri görməyi tövsiyə edir. Gəmilərin dayanıqlılığı və yüklərin etibarlı şəkildə bərkidilməsi xüsusi diqqət mərkəzində olmalıdır.

Dənizçilərdən hava proqnozlarını diqqətlə izləmələri, marşrutlarını təhlükəsizlik tələblərinə uyğunlaşdırmaları və fövqəladə hallara hazır olmaları tələb olunur. Hər hansı bir şübhəli vəziyyətdə dərhal müvafiq dəniz xidmətləri ilə əlaqə saxlamaq vacibdir.

Bu xəbərdarlıq dənizdə mümkün qəzaların qarşısını almaq və insan həyatının təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıyır. Bütün dəniz əməliyyatlarında ehtiyatlılıq və məsuliyyət maksimum səviyyədə olmalıdır.

Bu gün Azərbaycan elminin və səhiyyəsinin görkəmli nümayəndəsi, dünya şöhrətli oftalmoloq alim, akademik Zərifə Əziz qızı Əliyevanın doğum günüdür. Onun adı Azərbaycan tibb tarixində qızıl hərflərlə yazılmış, zəngin elmi irsi və insanpərvər fəaliyyəti bu gün də xalqımız tərəfindən dərin hörmət və ehtiramla anılmaqdadır.

Zərifə Əliyeva 1923-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində dünyaya göz açmışdır. O, həyatını elmə və insan sağlamlığına həsr etmiş, təhsilini yüksək nailiyyətlərlə başa vuraraq Azərbaycanda oftalmologiya elminin inkişafına misilsiz töhfələr vermişdir. Gənc yaşlarından etibarən tibbə olan sevgisi və zəhmətkeşliyi onu böyük elmi kəşflərə aparan yolu açmışdır.

Akademik Zərifə Əliyeva xüsusilə peşə patologiyası ilə əlaqədar göz xəstəliklərinin tədqiqində böyük uğurlar qazanmışdır. Onun elmi araşdırmaları, əsasən, kimya sənayesində və digər istehsal sahələrində çalışan insanların görmə orqanlarının mühafizəsinə yönəlmişdi. Bu sahədə apardığı fundamental tədqiqatlar nəticəsində bir sıra yeni müalicə üsulları və profilaktik tədbirlər işlənib hazırlanmış, yüzlərlə insanın görmə qabiliyyətinin qorunmasına nail olunmuşdur.

Zərifə Əliyeva yalnız görkəmli alim deyil, həm də səmimi, qayğıkeş bir həkim və fədakar bir insan idi. Onun pasiyentlərə yanaşması, hər bir xəstəyə fərdi diqqət yetirməsi onun yüksək mənəvi keyfiyyətlərindən xəbər verirdi. O, sadəcə xəstəlikləri müalicə etmir, həm də insanlara ümid və inam bəxş edirdi.

Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin həyat yoldaşı və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin anası kimi Zərifə Əliyeva ailəsinə və xalqına sadiq bir ömür yaşamışdır. Onun həyat yolu elmə, ailəyə və vətənə bağlılığın parlaq nümunəsidir. Zərifə xanım hər zaman Azərbaycan qadınının zəkası, mətanəti və zərifliyinin simvolu olmuşdur.

Bu gün onun adı ilə bağlı elmi-tədqiqat institutları, tibb müəssisələri fəaliyyət göstərir, xatirəsi abidələrdə və xatirə lövhələrində əbədiləşdirilib. Zərifə Əliyevanın zəngin elmi irsi yeni nəsillər üçün bir məşəl olaraq qalır, Azərbaycan tibb elminə gələn gənc mütəxəssislərə ilham verir və onlara yol göstərir.

Zərifə Əliyeva Azərbaycan elminə və səhiyyəsinə verdiyi töhfələrlə əbədiyaşarlıq qazanmışdır. Onun xatirəsi hər zaman Azərbaycan xalqının qəlbində yaşayacaq və gələcək nəsillər üçün örnək olacaqdır.

ABŞ senatoru Marko Rubio bəyan edib ki, İranın yüksək dairələrində mövcud olan fikir ayrılıqları Vaşinqtonla Tehran arasında hər hansı bir dialoqun irəliləməsinə ciddi maneə törədir. Onun sözlərinə görə, İran rəhbərliyinin daxilindəki parçalanma vahid mövqe nümayiş etdirməyə və ABŞ ilə konstruktiv danışıqlar aparmağa imkan vermir.

Rubio vurğulayıb ki, İran daxilindəki müxtəlif fraksiyalar, xüsusilə də mühafizəkar və islahatçı qanadlar arasında mövcud olan gərginliklər, ölkənin xarici siyasət kursunda qətiyyətsizliyə səbəb olur. Bu vəziyyət, nüvə proqramı və regional təhlükəsizlik kimi həssas məsələlərdə ABŞ ilə potensial razılaşmaların əldə edilməsini çətinləşdirir.

Senatorun fikrincə, İran rəhbərliyi, bir tərəfdən beynəlxalq sanksiyaların təzyiqi altında iqtisadi çətinliklərlə üzləşsə də, digər tərəfdən daxili ideoloji mübarizə səbəbindən ABŞ ilə danışıqlara vahid bir strategiya ilə yanaşa bilmir. Bu da dialoq cəhdlərini dəfələrlə uğursuzluğa düçar edir.

ABŞ rəsmiləri uzun müddətdir ki, İranla nüvə sazişi (JCPOA) ilə bağlı gərginliyi azaltmaq və regionda sabitliyi təmin etmək üçün diplomatik yollar axtarır. Lakin Rubio-nun açıqlaması, İran daxilindəki siyasi dinamikanın bu cəhdləri necə əngəllədiyini bir daha gündəmə gətirir.

Analitiklər də Rubio-nun bu müşahidələri ilə razılaşaraq, İranın dövlət strukturları daxilindəki güc mərkəzləri arasında mövcud olan fərqliliklərin, xüsusilə də İnqilab Keşikçiləri Korpusu və Xarici İşlər Nazirliyi kimi qurumlar arasındakı fikir ayrılıqlarının xarici siyasət qərarlarına birbaşa təsir etdiyini bildirirlər.

Bu vəziyyət, həm ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların effektivliyini, həm də gələcəkdə hər hansı bir diplomatik irəliləyişin perspektivlərini şübhə altına alır. Vaşinqton, Tehranın daxili çəkişmələrini nəzərə alaraq, öz strategiyasını yenidən qiymətləndirməli ola bilər.

Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) baş katibi Kubanıçbek Omuraliyev və Azərbaycanın yüksək səviyyəli rəsmisi Anar Əliyev arasında mühüm görüş baş tutub. Görüş zamanı Türk dünyası çərçivəsində əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi yolları ətraflı müzakirə edilib.

Bu görüş, TDT-nin regional və beynəlxalq arenada artan rolunu bir daha təsdiqləyir. Təşkilatın üzv dövlətlər arasında siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar əlaqələrin inkişaf etdirilməsində oynadığı mərkəzi rol xüsusi vurğulanıb.

Müzakirələr zamanı ikitərəfli və çoxtərəfli formatda əməkdaşlığın genişləndirilməsi, o cümlədən nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, ticarət dövriyyəsinin artırılması və mədəni mübadilə proqramlarının gücləndirilməsi kimi sahələr diqqət mərkəzində olub. Tərəflər mövcud layihələrin icra vəziyyətini nəzərdən keçirib, gələcək planlar barədə fikir mübadiləsi aparıblar.

Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatına verdiyi önəm və Türk inteqrasiya prosesinə fəal töhfələri görüşdə xüsusi qeyd edilib. Ölkəmiz Türk dünyasının birliyinin möhkəmləndirilməsində hər zaman aparıcı rol oynayır və bu istiqamətdə səylərini davam etdirir.

Görüşün yekununda tərəflər TDT çərçivəsində əməkdaşlığın gələcəkdə də uğurla davam etdirilməsi üçün qarşılıqlı öhdəliklərini bir daha təsdiqləyib, Türk dünyasının ümumi maraqlarına xidmət edəcək yeni təşəbbüslərin irəli sürülməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Bu cür yüksək səviyyəli təmaslar əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Ağ Ev rəsmiləri Vaşinqtonda baş verən son atışma hadisəsini keçmiş prezident Donald Trampa qarşı sui-qəsd cəhdi kimi qiymətləndirdiklərini açıqlayıb. Bu iddia, ABŞ paytaxtında təhlükəsizlik və siyasi gərginliyi yeni səviyyəyə qaldırıb.

Hadisənin təfərrüatları hələ tam olaraq açıqlanmasa da, Ağ Evin bu cür ciddi bir ittihamla çıxış etməsi, insidentin adi bir cinayət hadisəsindən daha artıq əhəmiyyət kəsb etdiyini göstərir. Təhlükəsizlik orqanları hadisə yerində genişmiqyaslı araşdırmalara başlayıb.

Donald Trampın siyasi arenada aktiv fəaliyyətini davam etdirdiyi bir dövrdə, ona qarşı sui-qəsd cəhdi iddiası ölkədəki gərgin siyasi mühiti daha da alovlandıra bilər. Bu, həm Trampın tərəfdarları, həm də əleyhdarları arasında ciddi müzakirələrə səbəb olacaq.

Mənbələr bildirir ki, Xüsusi Xidmət Orqanları və Federal Təhqiqatlar Bürosu (FTB) hadisə ilə bağlı birgə istintaq aparır. Məqsəd, atışmanın motivini tam olaraq müəyyənləşdirmək və bu iddiaların əsaslı olub-olmadığını ortaya çıxarmaqdır.

ABŞ-da siyasi zorakılığın artması ilə bağlı narahatlıqların fonunda, bu cür bir hadisənin Ağ Ev tərəfindən sui-qəsd cəhdi kimi şərh edilməsi, ictimaiyyətdə böyük rezonans doğurub. Vətəndaşlar, siyasi xadimlərin təhlükəsizliyi ilə bağlı suallara cavab axtarır.

Keçmiş prezidentin təhlükəsizlik protokollarının yenidən nəzərdən keçirilməsi və potensial təhdidlərə qarşı daha sərt tədbirlərin görülməsi gündəmə gələ bilər. Bu hadisə, ABŞ-ın daxili təhlükəsizlik siyasətinə də təsir edəcək.

Hazırda hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlamalar gözlənilir. Ağ Evin bu iddia ilə bağlı əlavə dəlillər təqdim edib-etməyəcəyi, istintaqın gedişatından asılı olacaq. Siyasi müşahidəçilər, bu hadisənin gələcək seçkilər üzərində də müəyyən təsirlərinin ola biləcəyini proqnozlaşdırır.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın İranla bağlı yürütdüyü siyasət həmişə beynəlxalq diqqət mərkəzində olub. Son xəbərlərə görə, Trampın İran tərəfindən irəli sürülən üçmərhələli danışıqlar təklifini müzakirə etdiyi ortaya çıxıb.

Bu sensasiyalı məlumatı ABŞ-ın yüksək səviyyəli keçmiş rəsmisi Maykl Levitt açıqlayıb. Levittin sözlərinə görə, bu təklif ABŞ və İran arasında uzun müddətdir davam edən gərginliyi azaltmaq və diplomatik əlaqələri bərpa etmək üçün mühüm bir fürsət idi.

Üçmərhələli danışıqlar planının dəqiq detalları hələ tam açıqlanmasa da, onun əsas məqsədinin tərəflər arasında etimadı yenidən qurmaq, nüvə proqramı, regional təhlükəsizlik və sanksiyalar kimi mürəkkəb məsələləri həll etmək olduğu güman edilir.

Xatırladaq ki, Tramp administrasiyası İrana qarşı “maksimum təzyiq” siyasəti yürüdürdü və bu ölkəyə qarşı sərt iqtisadi sanksiyalar tətbiq etmişdi. Belə bir dövrdə diplomatik danışıqlar təklifinin müzakirə edilməsi, administrasiyanın həm sərt xətt, həm də danışıqlar masasına açıq olduğunu göstərir.

Bu məlumat, gələcəkdə ABŞ-İran münasibətlərinin inkişafı üçün vacib bir işarə ola bilər. Keçmiş prezidentin bu təklifi nə dərəcədə ciddi qəbul etdiyi və onun hansı nəticələrə gətirib çıxardığı isə hələlik qaranlıq qalır.

Milli Hidrometeorologiya Xidməti Azərbaycan ərazisində gözlənilən əlverişsiz hava şəraiti ilə bağlı əhaliyə təcili xəbərdarlıq edib. Bildirilib ki, yaxın günlərdə ölkə ərazisində intensiv yağışlar, dolu və sel hadisələri müşahidə olunacaq ki, bu da ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.

Proqnozlara görə, aprel ayının son günlərindən başlayaraq mayın ilk günlərinə qədər ölkənin qərb və şimal rayonlarında havanın kəskin dəyişəcəyi gözlənilir. Bu müddət ərzində bəzi ərazilərdə şimşək çaxacağı, leysan xarakterli yağışların düşəcəyi və iri dənəli dolunun yağacağı ehtimal olunur.

Xüsusilə Böyük və Kiçik Qafqazın ətəklərində, eləcə də Naxçıvan Muxtar Respublikasının dağlıq ərazilərində güclü yağışlar səbəbindən çaylarda suyun səviyyəsinin kəskin artacağı proqnozlaşdırılır. Bu, qısamüddətli sel və daşqınların yaranmasına, həmçinin palçıq axınlarının aktivləşməsinə səbəb ola bilər.

Gözlənilən bu cür hava şəraiti kənd təsərrüfatına ciddi ziyan vura, əkin sahələrini məhv edə bilər. Həmçinin, yolların keçilməz olması, nəqliyyatın hərəkətində çətinliklərin yaranması və infrastruktur obyektlərində müəyyən problemlərin yaranması ehtimalı yüksəkdir.

Milli Hidrometeorologiya Xidməti vətəndaşları diqqətli olmağa, təhlükəsizlik tədbirlərinə ciddi riayət etməyə və zəruri hallarda aidiyyəti qurumların xəbərdarlıqlarını izləməyə çağırıb. Xüsusilə sel təhlükəsi olan ərazilərdə yaşayan sakinlərə ehtiyatlı olmaları və mümkün qədər təhlükəli zonalardan uzaq durmaları tövsiyə edilir.

Gözlənilir ki, hava şəraiti mayın ilk günlərindən sonra tədricən sabitləşəcək və temperatur normallaşacaq. Lakin bu müddətə qədər yüksək ehtiyatlılıq və məsuliyyətli davranış vacibdir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev müdafiə sənayesi sahəsindəki əməkdaşlığın ölkə üçün strateji əhəmiyyətini bir daha vurğulayıb. Prezident Əliyev bu sahədəki tərəfdaşlıqları yüksək qiymətləndirdiyini bildirərək, Azərbaycanın müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsində bu əməkdaşlığın rolunu xüsusi qeyd edib.

Dövlət başçısı qeyd edib ki, müasir dövrdə hərbi-sənaye kompleksinin inkişafı və beynəlxalq əməkdaşlıq milli təhlükəsizliyin təminatında əsas faktorlardan biridir. Azərbaycan öz müdafiə potensialını artırmaq üçün həm daxili istehsalı genişləndirir, həm də dost və tərəfdaş ölkələrlə sıx əlaqələr qurur.

Bu əməkdaşlıq çərçivəsində müdafiə sənayesi sahəsində texnologiya mübadiləsi, birgə istehsal layihələri və mütəxəssis hazırlığı kimi istiqamətlər xüsusi yer tutur. Bu cür əlaqələr Azərbaycanın hərbi texnologiyalar sahəsində müstəqilliyini artırır və ordunun ən müasir silah-sursatla təminatına xidmət edir.

Prezident Əliyev əlavə edib ki, Azərbaycanın güclü müdafiə sənayesinə malik olması regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin təminatında mühüm rol oynayır. Bu, həm də ölkənin beynəlxalq arenada etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.

Vurğulanıb ki, müdafiə sənayesindəki əməkdaşlıq yalnız hərbi deyil, həm də iqtisadi və texnoloji inkişafa töhfə verir. Bu sahədəki investisiyalar və innovasiyalar ölkə iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərir, yeni iş yerlərinin açılmasına və yerli kadrların yetişdirilməsinə şərait yaradır.

Azərbaycanın müdafiə sənayesi sahəsindəki tərəfdaşlıqları gələcəkdə də davam etdiriləcək və daha da genişləndiriləcək. Bu, ölkənin uzunmüddətli təhlükəsizlik strategiyasının ayrılmaz tərkib hissəsidir.