Category: Gündəm

Naxçıvan Muxtar Respublikasında orta aylıq nominal əməkhaqqının təxminən 4 faiz artması region iqtisadiyyatında müşahidə olunan müsbət tendensiyaların bariz nümunəsidir. Bu artım, muxtar respublikanın sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının uğurla icra olunduğunu və əhalinin rifah səviyyəsinin yüksəldilməsinə yönəlmiş addımların nəticə verdiyini göstərir.

Əməkhaqqı artımı, bir tərəfdən istehlak qabiliyyətinin yüksəlməsinə səbəb olur ki, bu da daxili bazarın canlanması üçün vacib amildir. Digər tərəfdən, bu göstərici əmək bazarında sabitliyin və işçi qüvvəsinə olan tələbatın artdığının göstəricisi kimi də qəbul edilə bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, Naxçıvanda son illərdə həyata keçirilən struktur islahatları, investisiya layihələri və sahibkarlığın dəstəklənməsi siyasəti iqtisadi artımın əsas hərəkətverici qüvvələridir. Əməkhaqqının artması bu islahatların birbaşa nəticəsi olaraq qiymətləndirilir.

Bu müsbət dinamika, regionun gələcək iqtisadi inkişaf perspektivləri üçün ümidverici siqnallar verir. Əməkhaqqı artımı, həmçinin Naxçıvanın işçi qüvvəsi üçün daha cəlbedici bir məkana çevrilməsinə kömək edir, bu da gələcəkdə insan kapitalının inkişafına töhfə verəcəkdir.

Qeyd etmək lazımdır ki, nominal əməkhaqqı artımı inflyasiya səviyyəsi ilə müqayisəli şəkildə dəyərləndirilməlidir. Lakin, ilkin göstəricilər Naxçıvan əhalisinin real gəlirlərində də artım olduğunu deməyə əsas verir.

Ümumilikdə, Naxçıvan Muxtar Respublikasında əməkhaqqı artımı regionun dayanıqlı inkişaf yolunda irəlilədiyini və sosial-iqtisadi sabitliyin gücləndiyini göstərən mühüm bir iqtisadi göstəricidir.

İranlı siyasi analitik və ya keçmiş rəsmi şəxs kimi təqdim edilən Bəqai, Azərbaycanın İrana göstərdiyi dəstəyin İran xalqı tərəfindən heç vaxt unudulmayacağını bəyan edib. O, bu dəstəyin iki ölkə arasındakı qardaşlıq və dostluq münasibətlərinin bariz nümunəsi olduğunu vurğulayıb.

Bəqai öz açıqlamasında, Azərbaycanın çətin anlarda İranın yanında olduğunu, xüsusilə son dövrlərdə baş verən faciəvi hadisələrdə nümayiş etdirdiyi həmrəyliyin yüksək qiymətləndirildiyini bildirib. O, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin başsağlığı mesajını və dəstək təklifini xüsusi qeyd edib.

Analitik qeyd edib ki, bu cür jestlər regional əməkdaşlığın güclənməsinə və xalqlar arasında etimadın artmasına xidmət edir. O, Azərbaycanın bu mövqeyinin İran-Azərbaycan münasibətlərinin gələcəyi üçün müsbət zəmin yaratdığını vurğulayıb.

Bəqai həmçinin iki qonşu ölkənin ortaq tarixi, mədəniyyəti və dini dəyərlərə malik olduğunu xatırladıb. Bu amillərin çətin zamanlarda bir-birinə dəstək olmaq üçün güclü əsas yaratdığını bildirib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın nümayiş etdirdiyi bu dəstək, regional sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsində hər iki ölkənin maraqlarının üst-üstə düşdüyünü göstərir. Bu, gələcəkdə siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin daha da dərinləşməsinə yol açacaq.

Bəqai sonda vurğulayıb ki, İran xalqı dost ölkənin göstərdiyi bu həmrəyliyi heç vaxt unutmayacaq və bu, iki xalq arasında mövcud olan sarsılmaz bağları daha da möhkəmləndirəcək.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp bir daha Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatını (NATO) hədəf alaraq, müttəfiq ölkələrin müdafiə xərclərinə yetərincə töhfə vermədiyini vurğulayıb. Onun bu sərt çıxışları, xüsusilə Avropada, təşkilatın gələcəyi və kollektiv təhlükəsizlik prinsipləri ətrafında ciddi narahatlıqlar yaradıb.

Trampın əsas arqumenti, ABŞ-ın NATO büdcəsinin böyük bir hissəsini təkbaşına maliyyələşdirməsi və digər üzv ölkələrin Ümumi Daxili Məhsullarının (ÜDM) 2%-ni müdafiəyə ayırmaq öhdəliyini yerinə yetirməməsidir. O, bu vəziyyəti ədalətsizlik adlandıraraq, ABŞ-ın üzərindəki yükün yüngülləşdirilməsini tələb edir.

Keçmiş prezidentin bu bəyanatları, onun Ağ Evə qayıdacağı təqdirdə NATO-ya qarşı daha radikal addımlar ata biləcəyi ilə bağlı spekulyasiyaları gücləndirir. Bu, təkcə maliyyə məsələsi deyil, həm də alyansın siyasi birliyini və strateji istiqamətini şübhə altına alan bir məsələdir.

Avropa liderləri Trampın bu cür çıxışlarını diqqətlə izləyir və potensial nəticələr barədə narahatlıqlarını dilə gətirirlər. Bir çoxları NATO-nun kollektiv müdafiə prinsipinin, xüsusilə Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda, hər zamankından daha vacib olduğunu vurğulayır.

Trampın tənqidləri, NATO-nun üzv dövlətlərini müdafiə xərclərini artırmağa və öz öhdəliklərini daha ciddi qəbul etməyə təşviq etsə də, eyni zamanda alyans daxilindəki gərginliyi artıra bilər. Bu vəziyyət, beynəlxalq təhlükəsizlik arxitekturası üçün mühüm sınaq dövrü vəd edir.

İranın tanınmış siyasi xadimi Pezeşkianın altı ölkənin mövqeyini dəstəkləməsi regionda böyük əks-səda doğurub. Bu bəyanat, İranın xarici siyasətində potensial yeni istiqamətlərin və regional əməkdaşlıq perspektivlərinin göstəricisi kimi qəbul edilir.

Pezeşkianın bu açıqlaması, Tehranın qonşu və regional güclərlə münasibətlərini yenidən qiymətləndirməyə hazır olduğunu nümayiş etdirir. Altı ölkənin dəstəklənməsi, İranın regionda daha aktiv və konstruktiv rol oynamaq niyyətini ortaya qoyur.

Dəstəklənən mövqelərin konkret təbiəti hələ tam açıqlanmasa da, bu addımın regional təhlükəsizlik, iqtisadi əməkdaşlıq və ya beynəlxalq məsələlərdə ortaq maraqları əhatə edə biləcəyi ehtimal olunur. Ekspertlər, bu addımın regionda yeni siyasi blokların formalaşmasına zəmin yarada biləcəyini vurğulayırlar.

Bu bəyanatın zamanlaması da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Hazırda regionda gərginliklərin müşahidə olunduğu bir dövrdə, İranın bu cür dəstək nümayiş etdirməsi, diplomatik həll yollarının axtarışına töhfə verə bilər.

Pezeşkianın bu mövqeyi, həm də İran daxilindəki siyasi dairələrdə müxtəlif reaksiyalara səbəb olub. Bəziləri bunu ölkənin regional təsirini artırmaq üçün strateji bir addım kimi qiymətləndirərkən, digərləri daha ehtiyatlı yanaşmağın vacibliyini qeyd edirlər.

Bu hadisə, İranın xarici siyasətində uzunmüddətli dəyişikliklərə yol aça bilər. Regional tərəfdaşlarla əlaqələrin gücləndirilməsi, həm Tehranın beynəlxalq arenadakı mövqeyini möhkəmləndirə, həm də regionda sabitliyin təmin edilməsinə xidmət edə bilər.

Gələcək günlərdə bu dəstəyin konkret nəticələri və dəstəklənən ölkələrin kimlikləri barədə daha ətraflı məlumatların açıqlanması gözlənilir. Bu hadisə, Yaxın Şərq siyasətində izlənilməli vacib bir inkişafdır.

Azərbaycanda internet xidmətlərinin keyfiyyəti ilə bağlı narazılıqlar getdikcə artmaqdadır. İstifadəçilər tez-tez kəsintilər, aşağı sürət və müştəri xidmətlərinin qeyri-qənaətbəxş fəaliyyətindən şikayətlənirlər.

Son məlumatlara görə, ölkənin aparıcı internet provayderlərindən biri olan “Uninet” ən çox şikayət edilən şirkətlər arasında ilk beşliyə daxil olub. Bu vəziyyət, provayderin xidmət keyfiyyətinin ciddi şəkildə nəzərdən keçirilməsinin vacibliyini göstərir.

İstifadəçilərin əsas narazılıq səbəbləri arasında şəbəkənin qeyri-sabitliyi, elan olunan sürətin faktiki olaraq təmin edilməməsi və texniki dəstəyin gecikməsi yer alır. Bu problemlər həm ev, həm də biznes istifadəçiləri üçün ciddi çətinliklər yaradır.

Rəqəmsal dövrdə etibarlı və sürətli internet əlaqəsi gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Təhsil, iş, əyləncə və sosial kommunikasiya üçün internetə olan asılılıq, xidmət keyfiyyətinin vacibliyini daha da artırır.

Provayderlər müştəri məmnuniyyətini təmin etmək üçün infrastruktur yatırımlarını artırmalı, texniki dəstək sistemlərini gücləndirməli və şəffaf xidmət şərtləri təklif etməlidirlər. Bu, rəqabət mühitində onların mövqeyini qorumaq üçün əsas şərtdir.

Aidiyyəti dövlət qurumları və tənzimləyici orqanlar internet provayderlərinin fəaliyyətini daha yaxından izləməli, şikayətləri araşdırmalı və xidmət keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün zəruri tədbirlər görməlidirlər. Bu, istehlakçı hüquqlarının qorunması üçün mühüm addımdır.

Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FTX) Moskvada yüksək vəzifəli dövlət məmuruna qarşı planlaşdırılan sui-qəsd cəhdinin qarşısını aldığını açıqlayıb. Bu barədə xidmətin rəsmi bəyanatında bildirilib.

Məlumata görə, sui-qəsd planı xüsusi xidmət orqanları tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı əməliyyat nəticəsində aşkarlanıb və zərərsizləşdirilib. FTX əməliyyatçıları potensial təhlükəni vaxtında müəyyən edərək, cinayətkar qrupun fəaliyyətinə son qoyublar.

Hədəfdə olan yüksək vəzifəli şəxsin kimliyi və sui-qəsdin motivləri ilə bağlı detallar hələlik açıqlanmayıb. Lakin bu hadisə ölkənin milli təhlükəsizliyinə ciddi təhdid kimi qiymətləndirilir və ictimaiyyətdə geniş rezonans doğurub.

FTX bəyanatında qeyd olunur ki, sui-qəsdin təşkilatçıları və icraçıları müəyyən edilib və saxlanılıb. Onların dindirilməsi və əlavə istintaq hərəkətləri davam etdirilir. İstintaqın gedişatında hadisənin bütün detallarının ictimaiyyətə açıqlanacağı gözlənilir.

Bu cür yüksək profilli sui-qəsd cəhdləri adətən ölkənin daxili və xarici siyasətində gərginliyi artırır, həmçinin təhlükəsizlik orqanlarının fəaliyyətinin əhəmiyyətini bir daha vurğulayır.

Azərbaycanda demoqrafik vəziyyətə dair ən son məlumatlar ictimaiyyətə təqdim edilib. Bu yeni statistik göstəricilər ölkə əhalisinin dinamikasını, doğum və ölüm nisbətlərini əks etdirərək, Azərbaycanın demoqrafik portretini daha aydın şəkildə ortaya qoyur.

Dövlət Statistika Komitəsinin açıqlamasına görə, cari ilin əvvəlinə Azərbaycan əhalisinin sayı müəyyən bir rəqəmə çatıb. Bu rəqəm ölkədə əhali artımının davamlı xarakter daşıdığını, lakin onun sürətində müəyyən dəyişikliklərin müşahidə olunduğunu göstərir.

Hesabat dövründə Azərbaycanda doğulanların sayı da açıqlanıb. Qeyd olunur ki, ölkədə hər 1000 nəfərə düşən doğum əmsalı müəyyən səviyyədə qalıb. Bu göstərici, ailə quruluşu və reproduktiv sağlamlıq sahəsindəki siyasətin nəticələrini qiymətləndirmək üçün vacibdir.

Eyni zamanda, ölüm halları ilə bağlı statistik məlumatlar da diqqətə çatdırılıb. Məlumata görə, müəyyən bir dövr ərzində qeydə alınan ölüm sayı və hər 1000 nəfərə düşən ölüm əmsalı ölkədə əhalinin sağlamlıq vəziyyəti, yaş strukturu və həyat səviyyəsi haqqında fikir yürütməyə imkan verir.

Doğum və ölüm göstəriciləri arasındakı fərq Azərbaycanda təbii əhali artımının müsbət olduğunu göstərir. Bu, ölkənin demoqrafik potensialının əsas göstəricilərindən biridir və gələcək inkişaf proqnozları üçün əhəmiyyət kəsb edir.

Açıqlanan rəqəmlər, Azərbaycanda əhali siyasətinin, səhiyyə və sosial sahələrdəki islahatların demoqrafik proseslərə təsirini qiymətləndirmək üçün əsaslı zəmin yaradır. Bu məlumatlar həm də gələcək planlaşdırma və strategiyaların hazırlanmasında mühüm rol oynayacaq.

Baş nazir Əli Əsədovun sədrliyi ilə İqtisadi Şuranın növbəti iclası keçirilib. İclasda ölkə iqtisadiyyatının cari vəziyyəti, qlobal iqtisadi çağırışlar fonunda Azərbaycanın iqtisadi dayanıqlığının təmin edilməsi yolları, habelə gələcək inkişaf strategiyaları ətraflı müzakirə olunub.

Toplantıda Nazirlər Kabinetinin üzvləri, müvafiq dövlət qurumlarının rəhbərləri və İqtisadi Şuranın digər üzvləri iştirak ediblər. Baş nazir Əli Əsədov iclası açaraq, son dövrlər əldə olunan iqtisadi nailiyyətləri qeyd edib və qarşıda duran vəzifələrin vacibliyini vurğulayıb.

Müzakirələr zamanı qeyri-neft sektorunun inkişafı, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması, sahibkarlığın dəstəklənməsi, regional inkişafın sürətləndirilməsi və rəqəmsallaşmanın iqtisadiyyata inteqrasiyası kimi prioritet məsələlərə toxunulub. Həmçinin, dövlət büdcəsinin icrası və makroiqtisadi sabitliyin qorunması istiqamətində görülən işlər də diqqət mərkəzində olub.

İclasda iştirakçılar tərəfindən müxtəlif təkliflər səsləndirilib və ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi, ixrac potensialının artırılması, kiçik və orta sahibkarlığın (KOB) inkişafının stimullaşdırılmasına dair konkret addımlar müzakirə edilib. Yeni layihələrin dəstəklənməsi və əhalinin rifahının daha da yüksəldilməsi üçün zəruri tədbirlərin görülməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Baş nazir Əli Əsədov sonda çıxış edərək, İqtisadi Şura üzvlərinə verilən tapşırıqların icrasının ciddi nəzarətdə saxlanılacağını bildirib. O, Azərbaycanın davamlı və inklüziv iqtisadi inkişaf yolunda möhkəm addımlarla irəlilədiyini və hökumətin bu istiqamətdə qətiyyətli olduğunu bir daha vurğulayıb.

Bakı və Sumqayıt arasında sərnişin daşıyan avtobuslarda müşahidə olunan sıxlıq son vaxtlar ciddi narazılıqlara səbəb olur. Xüsusilə iş saatlarında və günün pik vaxtlarında avtobuslarda yer tapmaq çətinləşir, bu da minlərlə vətəndaşın gündəlik gediş-gəlişində böyük çətinliklər yaradır.

Bu problem sosial şəbəkələrdə və ictimaiyyətdə geniş müzakirə mövzusuna çevrilib. Sərnişinlər avtobusların sayının azlığından, qrafiklərin pozulmasından və nəqliyyat vasitələrinin köhnəlməsindən şikayətlənirlər.

Məsələ ilə bağlı Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidməti (DANX) rəsmi açıqlama verib. Açıqlamada Bakı-Sumqayıt istiqamətində sərnişin axınının artdığı, bunun da sıxlığa səbəb olduğu bildirilib.

Rəsmi qurum həmçinin qeyd edib ki, mövcud vəziyyətin yaxşılaşdırılması üçün müvafiq tədbirlər planı hazırlanıb. Yeni avtobusların marşrutlara cəlb edilməsi, həmçinin pik saatlarda hərəkət intervalının azaldılması istiqamətində işlər aparılır.

Bildirilir ki, sərnişinlərin rahatlığını təmin etmək məqsədilə marşrut xətlərindəki avtobusların texniki vəziyyətinə nəzarət gücləndiriləcək və köhnə avtobusların yenilənməsi prosesi sürətləndiriləcəkdir.

Bu tədbirlərin qısa müddətdə Bakı-Sumqayıt marşrutlarında yaşanan sıxlıq problemini aradan qaldıracağı və sərnişinlərin daha rahat şəkildə səyahət etməsinə imkan yaradacağı gözlənilir.

Vətəndaşlar isə bu vədlərin nə dərəcədə icra olunacağını yaxından izləyir və nəqliyyat infrastrukturunun daha da təkmilləşdirilməsini tələb edirlər.

Azərbaycanın maliyyə sektorunda qaydalara əməl etməyən qurumlara qarşı tətbiq edilən cərimələrin həcmi ötən il əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Rəsmi məlumatlara görə, 2023-cü ildə maliyyə institutları üzrə tətbiq olunan cərimələrin ümumi məbləği 600 min manata çatıb ki, bu da sektor üzrə nəzarətin gücləndirilməsindən xəbər verir.

Bu artım, əsasən, banklar, sığorta şirkətləri və digər maliyyə xidmətləri göstərən qurumların fəaliyyətində aşkar edilmiş müxtəlif qanun pozuntuları ilə bağlıdır. Maliyyə bazarlarına nəzarət edən tənzimləyici orqanlar tərəfindən aparılan yoxlamalar zamanı müəyyən edilmiş nöqsanlar, maliyyə sabitliyinin və istehlakçı hüquqlarının qorunması məqsədilə cəzalandırılıb.

Cərimələrin tətbiqinə səbəb olan əsas pozuntular arasında pul yuyulmasına qarşı mübarizə tələblərinin pozulması, müştəri məlumatlarının qorunması qaydalarına əməl etməmək, maliyyə hesabatlarında şəffaflığın olmaması və prudensial normaların pozulması halları yer alıb. Bu cür pozuntular maliyyə sisteminə inamı sarsıda bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, cərimələrin artması maliyyə sektorunda intizamın gücləndirilməsi və beynəlxalq standartlara uyğunluğun təmin edilməsi istiqamətində atılan ciddi addımların göstəricisidir. Bu, həm daxili bazarın sağlamlaşdırılmasına, həm də ölkənin beynəlxalq maliyyə sistemindəki nüfuzunun artırılmasına xidmət edir.

Tənzimləyici orqanlar maliyyə institutlarını fəaliyyətlərini qanunvericiliyin tələblərinə uyğun qurmağa, risklərin idarə edilməsi sistemlərini təkmilləşdirməyə və şəffaflığı artırmağa çağırır. Bu cür tədbirlər, gələcəkdə oxşar pozuntuların qarşısını almaq üçün vacibdir.

Qeyd edək ki, maliyyə sektorunda tətbiq edilən cərimələr yalnız inzibati xarakter daşımır, eyni zamanda maliyyə qurumlarını daha məsuliyyətli olmağa və xidmət keyfiyyətini yüksəltməyə təşviq edir. Bu yanaşma, sonda vətəndaşların və biznesin maliyyə xidmətlərinə olan etimadını möhkəmləndirir.

Maliyyə bazarlarının dayanıqlılığı üçün sərt nəzarət və cəzalandırma mexanizmlərinin mövcudluğu zəruridir. Ötən ilki 600 min manatlıq cərimə həcmi, məhz bu zərurətin bariz nümunəsidir və gələcəkdə də tənzimləyici orqanların bu istiqamətdəki fəaliyyətini davam etdirəcəyini göstərir.