Category: Gündəm

Son məlumatlara görə, İranın ABŞ-ın regiondakı hərbi bazalarını izləmək üçün xüsusi casus silahından istifadə etməsi beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurub. Bu addım, onsuz da gərgin olan Yaxın Şərq regionunda vəziyyəti daha da qəlizləşdirə bilər.

Qeyd olunur ki, İranın istifadə etdiyi bu casus aləti ABŞ-ın müdafiə obyektlərini, hərbi personalının hərəkətlərini və strateji mövqelərini addım-addım izləməyə imkan verib. Bu cür kəşfiyyat fəaliyyəti, ABŞ-ın regiondakı təhlükəsizlik maraqlarına birbaşa təhdid kimi qiymətləndirilir.

Mütəxəssislər İranın bu fəaliyyətinin əsasən pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və ya qabaqcıl elektron kəşfiyyat sistemləri vasitəsilə həyata keçirildiyini güman edirlər. Bu texnologiyalar, hədəf bazaların üzərində uzun müddət qalaraq ətraflı məlumat toplamaq qabiliyyətinə malikdir.

ABŞ rəsmiləri İranın bu cür casusluq əməliyyatlarını beynəlxalq hüququn pozulması və təhlükəsizliyə qarşı təhdid kimi qiymətləndirərək, müvafiq cavab tədbirləri barədə xəbərdarlıq ediblər. Bu vəziyyət, iki ölkə arasındakı gərginliyi daha da artırır.

İranın bu addımı, regionda qüvvələr balansını dəyişdirmək və ABŞ-ın hərbi mövcudluğuna meydan oxumaq cəhdi kimi şərh olunur. Bu cür fəaliyyətlər, potensial münaqişə riskini artıraraq, regional sabitliyə ciddi zərbə vura bilər.

ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərbi bazaları, terrorizmlə mübarizə və regional təhlükəsizliyin təmin edilməsində kritik rol oynayır. İranın bu bazaları izləməsi, ABŞ-ın bu missiyalarını yerinə yetirmə qabiliyyətinə kölgə salır və hərbi əməliyyatlar üçün əlavə risklər yaradır.

Beynəlxalq təşkilatlar və diplomatlar tərəfləri təmkinli olmağa və gərginliyi azaltmaq üçün dialoqa başlamağa çağırırlar. Lakin hazırkı vəziyyət, hələlik regionda sülh və sabitliyin bərqərar olmasından uzaq olduğunu göstərir.

İsrail mətbuatında Türkiyənin hərbi qüdrəti ilə bağlı dərc olunan maraqlı təhlil geniş əks-səda doğurub. Bildirilir ki, İsrail mediası Türkiyənin hərbi münaqişələrdə məğlub olma ehtimalının olmadığını vurğulayıb. Bu cür kəskin və iddialı qiymətləndirmə regionda Türkiyənin artan hərbi nüfuzunun bir göstəricisi kimi qəbul edilir.

Təhlildə Türkiyənin son illərdə müdafiə sənayesində əldə etdiyi nailiyyətlər, xüsusilə pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və digər yerli hərbi texnologiyaların inkişafı xüsusi qeyd olunur. Bu texnologiyaların Suriya, Liviya və Qarabağ müharibəsindəki effektivliyi Türkiyə ordusunun döyüş qabiliyyətini beynəlxalq səviyyədə sübut etmişdir.

İsrail mətbuatının bu analizi, Türkiyənin regional və beynəlxalq arenada strateji əhəmiyyətini bir daha önə çəkir. NATO-nun ikinci ən böyük ordusuna sahib olan Türkiyə, həm coğrafi mövqeyi, həm də hərbi imkanları ilə Yaxın Şərq, Qafqaz və Aralıq dənizi hövzəsində əsas oyunçulardan birinə çevrilib.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, İsrail mediasının bu cür açıqlaması, Türkiyənin hərbi diplomatiyasının və müdafiə siyasətinin uğurlu nəticələrini əks etdirir. Bu, eyni zamanda, regionda güc balansının dəyişməsi və yeni ittifaqların formalaşması fonunda Türkiyəyə qarşı mövqelərin yenidən dəyərləndirilməsinə işarə edə bilər.

Belə bir qiymətləndirmə, Türkiyənin gələcək hərbi əməliyyatlarda və potensial münaqişələrdə hansı mövqedə olacağına dair ciddi mesajlar verir. Bu, Türkiyənin öz milli maraqlarını qorumaq və regionda sülhə töhfə vermək qabiliyyətini təsdiqləyən bir fakt kimi də şərh edilə bilər.

Azərbaycana yağıntılı hava kütləsinin daxil olması ilə əlaqədar ölkə ərazisində hava şəraitinin dəyişəcəyi proqnozlaşdırılır. Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, yaxın günlərdə bəzi bölgələrdə qısamüddətli yağıntılar gözlənilir.

Proqnoza əsasən, əsasən şimal və qərb rayonlarında, eləcə də Böyük Qafqazın ətəklərində arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Bəzi yerlərdə şimşək çaxacağı və havanın müvəqqəti sərinləşəcəyi də istisna edilmir.

Havanın temperaturu gündüz saatlarında bir qədər enəcək, lakin əksər ərazilərdə mövsüm normalarına uyğun olaraq mülayim isti hava şəraiti davam edəcək. Küləyin istiqaməti dəyişəcək və bəzi yerlərdə mülayim şimal-qərb küləyi əsəcək.

Paytaxt Bakıda və Abşeron yarımadasında isə əsasən buludlu hava şəraiti müşahidə olunacaq. Yağıntı ehtimalı az olsa da, havanın mülayim küləklə müşayiət olunacağı gözlənilir. Temperaturun əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməyəcəyi bildirilir.

Mütəxəssislər sürücüləri vətəndaşları hava şəraiti ilə bağlı diqqətli olmağa, xüsusilə də dağlıq və dağətəyi ərazilərdə sel və daşqın təhlükəsinə qarşı ehtiyatlı olmağa çağırır. Qısamüddətli, lakin intensiv yağışlar bəzi yerlərdə lokal xarakterli problemlər yarada bilər.

Qeyd edək ki, bu cür hava dəyişiklikləri yay mövsümündə normal hal hesab olunur və adətən qısa müddət ərzində sabitləşir. Lakin buna baxmayaraq, müvafiq qurumlar tərəfindən monitorinq davam etdirilir.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) Baş direktoru Rafael Qrossi İranın nüvə proqramı ilə bağlı beynəlxalq ictimaiyyətə ciddi xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İranla nüvə proqramına nəzarət mexanizmi olmadan əldə olunacaq hər hansı sülh sazişi sadəcə bir illüziya olacaqdır.

Qrossinin bu açıqlaması İranın uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsini artırması və MAQATE müfəttişlərinin ölkədəki fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlər fonunda gəlib. Beynəlxalq təşkilat uzun müddətdir ki, Tehranın nüvə fəaliyyətlərində şəffaflığın olmamasından narahatlığını dilə gətirir.

2015-ci ildə imzalanmış Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (JCPOA) kimi tanınan nüvə sazişinin çöküşü və ABŞ-ın bu razılaşmadan birtərəfli qaydada çıxması vəziyyəti daha da gərginləşdirib. İran, öz növbəsində, sazişin bəzi öhdəliklərini pozaraq uranın zənginləşdirilməsini kritik səviyyələrə çatdırıb.

MAQATE rəhbərinin sözləri, regionda və beynəlxalq səviyyədə nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınması üçün effektiv və yoxlanıla bilən bir mexanizmin vacibliyini bir daha vurğulayır. Bu cür nəzarət olmadan, İranın nüvə imkanlarının inkişafı qlobal təhlükəsizlik üçün ciddi risklər yaradır.

Qrossi, nüvə proqramı ilə bağlı gərginliyin azaldılması və potensial münaqişələrin qarşısının alınması üçün diplomatik həll yollarının tapılmasının zəruriliyini qeyd edib. Lakin o, bu həllərin mütləq şəkildə güclü bir yoxlama və nəzarət sistemi ilə müşayiət olunmasının şərt olduğunu bildirib.

Beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusilə də nüvə sazişinin digər tərəfləri, İranı beynəlxalq öhdəliklərinə riayət etməyə və MAQATE ilə tam əməkdaşlıq etməyə çağırır. Lakin hazırkı vəziyyət, Qrossinin xəbərdarlıq etdiyi kimi, uzunmüddətli sülhün əldə olunmasının nə qədər çətin olacağını göstərir.

İranın prezidentliyə namizədi Məsud Pezeşkian ölkəsinin regional siyasəti ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. O bildirib ki, İran regionda qeyri-sabitliyə can atmır, əksinə, konstruktiv dialoq və əməkdaşlığa sadiqdir. Bu bəyanat Yaxın Şərqdə gərginliyin artdığı bir dövrdə Tehranın mövqeyini bir daha vurğulayır.

Pezeşkianın sözləri, İranın region ölkələri ilə münasibətlərini normallaşdırmaq və qarşılıqlı etimadı gücləndirmək niyyətində olduğunu göstərir. O, diplomatik həll yollarının və danışıqların bölgədə sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsində əsas rol oynadığını qeyd edib.

Namizəd vurğulayıb ki, İran daxili və xarici siyasətində sabitlik və inkişafa üstünlük verir. Bu yanaşma, bölgədəki münaqişələrin həllində aktiv iştirak etmək və gərginliyi azaltmaq üçün dialoq platformalarını dəstəkləmək məqsədi daşıyır.

Pezeşkianın bu bəyanatları, onun prezident seçiləcəyi təqdirdə İranın xarici siyasətində daha mülayim və diplomatik bir xəttin davam etdirilə biləcəyinə dair siqnallar verir. Bu, həm qonşu ölkələr, həm də beynəlxalq ictimaiyyət üçün müsbət bir mesaj olaraq qəbul edilə bilər.

Regionda mövcud olan geosiyasi çağırışlar fonunda, İranın konstruktiv dialoqa sadiqliyini bildirməsi, gələcək əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yarada bilər. Bu yanaşma, bölgədəki ölkələrin ümumi maraqlarına xidmət edərək, iqtisadi və siyasi əlaqələrin dərinləşməsinə töhfə verə bilər.

Pezeşkianın mesajı, İranın regional məsələlərdə məsuliyyətli bir tərəfdaş olmaq istəyini əks etdirir. Bu cür açıqlamalar, yanlış anlaşılmaları aradan qaldırmaq və bölgədəki müxtəlif aktyorlar arasında etimadı bərpa etmək üçün zəmin yaradır.

Rusiya Ukraynaya qarşı irimiqyaslı hava hücumlarını davam etdirir. Son günlər ərzində Ukraynanın müxtəlif şəhərləri, xüsusilə paytaxt Kiyev və digər böyük yaşayış məntəqələri Rusiya tərəfindən dron və raket yağışına tutulub. Bu hücumlar ölkənin müxtəlif bölgələrində ciddi fəsadlara yol açıb.

Hücumlar nəticəsində çoxsaylı mülki şəxslər həlak olub, onlarla insan yaralanıb. Ukrayna Fövqəladə Hallar Xidmətinin məlumatına görə, dağıntılar arasında yaşayış binaları, məktəblər, xəstəxanalar və digər mülki obyektlər var. Bir çox bölgədə xilasetmə əməliyyatları davam edir, axtarış işləri aparılır.

Ukrayna Silahlı Qüvvələri hücumların əksəriyyətini dəf etməyə çalışsa da, bəzi raketlər və dronlar hədəflərinə çatıb. Enerji obyektlərinə edilən zərbələr ölkənin bir çox bölgəsində elektrik təchizatında fasilələrə səbəb olub, bu da soyuq hava şəraitində əhalinin vəziyyətini daha da çətinləşdirir.

Beynəlxalq ictimaiyyət Rusiyanın bu addımlarını kəskin şəkildə pisləyib. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Avropa İttifaqı mülki infrastruktura edilən hücumların beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması olduğunu bəyan edib. Bir sıra ölkələr Ukraynaya əlavə hava hücumundan müdafiə sistemləri tədarük etməyə hazır olduqlarını bildiriblər.

Ukrayna rəsmiləri Rusiya terroruna qarşı mübarizəni davam etdirəcəklərini və beynəlxalq tərəfdaşlardan hava hücumundan müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsi üçün fəal dəstək gözlədiklərini bildiriblər. Prezident Vladimir Zelenski xalqa müraciət edərək, birliyi və dözümlülüyü qorumağa çağırıb.

Cəbhə xəttindəki gərginlik fonunda, Rusiyanın bu cür genişmiqyaslı hücumları müharibənin gərginliyini daha da artırır və sülh danışıqları perspektivlərini zəiflədir. Ukrayna əhalisi üçün bu, həm fiziki, həm də psixoloji baxımdan ağır sınaq olaraq qalır.

Son zamanlar Ermənistanın siyasi gündəmini məşğul edən əsas mövzulardan biri, Rusiya vətəndaşlığından imtina etdiyini bəyan edən erməni milyarderin seçkilərdə iştirak edib-etməyəcəyi sualıdır. Bu məsələ ölkə daxilində ciddi müzakirələrə səbəb olub və siyasi dairələrdə müxtəlif fikirlər irəli sürülür.

Milyarder, Ermənistanın siyasi həyatında aktiv rol almaq niyyətini əsas gətirərək, Rusiya Federasiyası vətəndaşlığından rəsmi şəkildə imtina etdiyini bildirib. Bu addımın onun seçkilərdə namizədliyini irəli sürmək üçün hüquqi maneələri aradan qaldırmaq məqsədi daşıdığı vurğulanır. Ermənistan qanunvericiliyi, ölkə vətəndaşlarının seçkilərdə iştirakı üçün müəyyən şərtlər irəli sürür ki, ikili vətəndaşlıq bu şərtlərdən biri ola bilər.

Lakin, bu addımın onun seçkilərə buraxılması üçün tamamilə yetərli olub-olmadığı hələ də sual altındadır. Bəzi siyasi analitiklər, milyarderin Rusiya ilə olan əlaqələrinin və keçmiş fəaliyyətlərinin onun namizədliyinin qəbul edilməsində əlavə çətinliklər yarada biləcəyini iddia edirlər. Seçki komissiyası və digər aidiyyəti orqanlar tərəfindən bu məsələyə aydınlıq gətirilməsi gözlənilir.

Bu hadisə Ermənistanın siyasi səhnəsində mühüm dəyişikliklərə yol aça bilər. Milyarderin seçkilərə qatılması, mövcud siyasi qüvvələr arasında rəqabəti gücləndirə və yeni siyasi konfiqurasiyaların yaranmasına səbəb ola bilər. Əksinə, onun namizədliyinin rədd edilməsi, tərəfdarları arasında narazılığa və siyasi gərginliyin artmasına gətirib çıxara bilər.

Ölkədə ikili vətəndaşlıq və xarici əlaqələrin siyasi proseslərə təsiri mövzusu uzun müddətdir ki, həssas bir məsələ olaraq qalır. Bu hadisə, gələcəkdə oxşar hallarla bağlı qanunvericilikdə dəyişikliklərin edilməsi ehtiyacını bir daha gündəmə gətirir. Şəffaflıq və milli maraqların qorunması prinsipi bu cür məsələlərdə əsas götürülməlidir.

Hazırda bütün diqqət aidiyyəti orqanların verəcəyi qərara yönəlib. Erməni milyarderin siyasi ambisiyalarının taleyi yaxın gələcəkdə bəlli olacaq və bu qərar ölkənin siyasi gələcəyinə birbaşa təsir edəcək.

Azərbaycan ictimaiyyətində tanınan şəxs, Hacı Əliyevə mayor rütbəsi verilib. Bu xəbər onun karyerasında əhəmiyyətli bir mərhələni qeyd edir və diqqətlə izlənilən hadisələrdən biridir.

Hərbi və ya dövlət strukturlarında rütbə yüksəlişi, adətən, uzunmüddətli xidmət, peşəkarlıq və göstərilən fədakarlıqların nəticəsidir. Mayor rütbəsi, hərbi iyerarxiyada mühüm vəzifələri özündə ehtiva edən bir pillədir.

Bu yüksəliş, Hacı Əliyevin indiyədək göstərdiyi fəaliyyətin və xidmətlərinin dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilməsinin bariz nümunəsidir. Onun gələcək fəaliyyətində daha böyük məsuliyyətlər daşıyacağı gözlənilir.

Mayor rütbəsi ilə bağlı verilən qərar, ölkənin müdafiə və təhlükəsizlik sistemində kadr potensialının gücləndirilməsi istiqamətində atılan addımlardan biri kimi də dəyərləndirilə bilər. Bu cür təyinatlar, digər əməkdaşlar üçün də stimul rolunu oynayır.

Yeni rütbə ilə Hacı Əliyevin qarşısında daha böyük vəzifələr və məsuliyyətlər durur. İctimaiyyət onun bu yeni vəzifədəki fəaliyyətini maraqla izləyəcək.

Azərbaycanda narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə çərçivəsində hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən genişmiqyaslı əməliyyatlar davam etdirilir. Son üç ay ərzində narkotiklə əlaqəli cinayətlər törətməkdə şübhəli bilinən 1044 nəfər saxlanılıb.

Bu göstərici ölkədə narkotik cinayətkarlığına qarşı mübarizənin nə dərəcədə ciddi aparıldığını və bu sahədə əldə olunan uğurları nümayiş etdirir. Həyata keçirilən əməliyyatlar nəticəsində çox sayda narkotik maddə dövriyyədən çıxarılıb, cinayətkar qrupların fəaliyyətinə son qoyulub.

Saxlanılan şəxslər arasında həm narkotik vasitələrin alqı-satqısı ilə məşğul olan şəbəkə üzvləri, həm də istehlakçıların olduğu bildirilir. Bu əməliyyatlar cəmiyyəti narkotik bəlasından qorumaq məqsədi daşıyır və gələcək nəsillərin sağlamlığını təmin etmək üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Daxili İşlər Nazirliyi və digər müvafiq qurumlar tərəfindən narkotik maddələrin ölkəyə gətirilməsinin, yayılmasının və istifadəsinin qarşısının alınması istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür. Sərhəd keçid məntəqələrində və ölkə daxilində nəzarət gücləndirilib.

Narkotik cinayətləri ilə mübarizədə ictimaiyyətin də rolu böyükdür. Vətəndaşlar arasında maarifləndirmə işlərinin aparılması, gənclərin bu təhlükədən qorunması üçün profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi vacibdir.

Bu əməliyyatlar bir daha sübut edir ki, Azərbaycan dövləti narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı sıfır tolerantlıq siyasəti yürüdür və bu mübarizəni qətiyyətlə davam etdirəcəkdir. Hüquq-mühafizə orqanları bu sahədəki fəaliyyətlərini daha da intensivləşdirəcəklər.

Azərbaycanda daşınmaz əmlak bazarı son dövrlərdə müşahidə olunan durğunluqla diqqət çəkir. Ekspertlər alqı-satqı əməliyyatlarının sayında nəzərəçarpacaq azalma olduğunu bildirir, lakin bu vəziyyət qiymətlərə gözlənilən təsiri göstərmir. Əksinə, bəzi seqmentlərdə qiymətlərin sabit qalması, hətta cüzi artımı bazarda maraqlı bir paradoks yaradır.

Adətən, bazar aktivliyinin azalması tələbin düşməsi ilə əlaqələndirilir və bu da öz növbəsində qiymətlərin aşağı düşməsinə səbəb olur. Lakin Azərbaycan reallığında bu klassik iqtisadi model tam işləmir. Bir çox alıcı qiymətlərin düşməsini gözləsə də, satıcılar mövqelərini qoruyub saxlayır, bu da bazarın hərəkətsizliyini daha da dərinləşdirir.

Qiymətlərin enməməsinin əsas səbəblərindən biri tikinti xərclərinin yüksək olmasıdır. Tikinti materiallarının, işçi qüvvəsinin və torpaq qiymətlərinin artması yeni layihələrin maya dəyərini yüksəldir. Bu da, öz növbəsində, mənzillərin son satış qiymətinə birbaşa təsir edir və tikinti şirkətlərini qiymətləri aşağı salmaqdan çəkindirir.

Digər mühüm amil isə investorların davranışıdır. Daşınmaz əmlak hələ də Azərbaycanda etibarlı investisiya vasitəsi hesab olunur. İnflyasiya fonunda pulun dəyər itirməsindən qorunmaq istəyən şəxslər əmlaklarını satmağa tələsmir, əksinə, onu uzunmüddətli investisiya kimi saxlayırlar. Bu da bazarda təklifin azalmasına və qiymətlərin stabil qalmasına səbəb olur.

Kirayə bazarındakı aktivlik də qiymətlərin düşməməsində rol oynayır. Xüsusilə Bakıda kirayə mənzillərə tələbat yüksək olaraq qalır. Bu vəziyyət, əmlak sahiblərinə mənzillərini satmaq əvəzinə kirayə verməyi daha sərfəli edir, beləliklə, satış bazarına çıxarılan əmlakın sayını azaldır.

Həmçinin, ölkədəki ümumi iqtisadi vəziyyət və inflyasiya gözləntiləri də qiymətlərin sabitliyini dəstəkləyir. İnsanlar pul vəsaitlərinin dəyər itirməməsi üçün daşınmaz əmlaka sığınır, bu da bazarda psixoloji bir baryer yaradır və satıcıların qiymət endiriminə getməsinə mane olur.

Nəticə olaraq, Azərbaycanın daşınmaz əmlak bazarında müşahidə olunan durğunluq mürəkkəb səbəblərin cəmindən yaranır. Yüksək tikinti xərcləri, investisiya cəlbediciliyi, kirayə bazarının aktivliyi və inflyasiya gözləntiləri qiymətlərin enməməsinin əsas hərəkətverici qüvvələridir. Yaxın gələcəkdə bazarda ciddi qiymət dəyişikliyinin olacağı gözlənilmir.