Category: Gündəm

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri ilə növbəti müşavirə keçirib. Kreml tərəfindən verilən məlumata görə, bu görüş ölkənin cari daxili və beynəlxalq gündəliyindəki əsas məsələlərin müzakirəsinə həsr olunub.

Müşavirə zamanı iştirakçılar Rusiyanın milli təhlükəsizliyinin təminatı, regiondakı geosiyasi vəziyyət və beynəlxalq münasibətlərdəki son inkişafa toxunublar. Xüsusilə, ölkənin müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi və mövcud təhdidlərə qarşı effektiv cavab tədbirlərinin hazırlanması diqqət mərkəzində olub.

İqtisadi sabitlik və sosial inkişaf da müzakirə olunan əsas mövzulardan biri idi. Prezident Putin Təhlükəsizlik Şurası üzvləri ilə ölkənin iqtisadi dayanıqlılığını təmin etmək, əhalinin rifahını artırmaq və sosial proqramların icrasını sürətləndirmək yollarını nəzərdən keçirib.

Görüşdə həmçinin xarici siyasət prioritetləri və beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri də müzakirə edilib. Rusiya Federasiyasının qlobal arenadakı mövqeyinin möhkəmləndirilməsi və milli maraqların qorunması istiqamətində atılacaq addımlar diqqətdə olub.

Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri arasında Baş nazir, Federasiya Şurasının sədri, Dövlət Dumasının sədri, Təhlükəsizlik Şurasının katibi, xarici işlər, müdafiə və daxili işlər nazirləri kimi yüksək vəzifəli şəxslər yer alır. Bu cür geniş tərkibli görüşlər strateji qərarların qəbul edilməsi üçün mühüm platforma rolunu oynayır.

Kreml müşavirənin nəticələri barədə ətraflı məlumat verməsə də, bu görüşün Rusiya Federasiyasının yaxın gələcəkdəki daxili və xarici siyasət kursuna təsir edəcəyi gözlənilir. Milli təhlükəsizlik və dövlət maraqlarının qorunması hər zaman prioritet olaraq qalır.

Qlobal enerji bazarlarında diqqətçəkən hadisə baş verib. Beynəlxalq etalon sayılan Brent markalı xam neftin qiyməti kəskin şəkildə, 10 dollar ucuzlaşaraq bazarlarda gərginlik yaradıb.

Bu ucuzlaşma son dövrlərin ən böyük birdəfəlik qiymət enişlərindən biri kimi qeydə alınıb. Neftin qiymətindəki bu kəskin azalma, investorlar arasında narahatlıq yaradaraq, qlobal iqtisadiyyatın dayanıqlığı ilə bağlı sualları gündəmə gətirib.

Analitiklər qiymət enişinin müxtəlif səbəblərlə əlaqəli ola biləcəyini qeyd edirlər. Təklif və tələb balansındakı dəyişikliklər, qlobal iqtisadi artım proqnozlarının aşağı düşməsi və geosiyasi gərginliklər neft bazarına təsir edən əsas amillər arasında yer alır.

Neft ixrac edən ölkələr, o cümlədən Azərbaycan üçün bu ucuzlaşma büdcə gəlirlərinə potensial təsir baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ölkə iqtisadiyyatının neft sektorundan asılılığı nəzərə alınaraq, qiymət dəyişiklikləri diqqətlə izlənilir.

Digər tərəfdən, neft idxal edən ölkələr üçün bu ucuzlaşma müəyyən dərəcədə müsbət qarşılana bilər, çünki enerji xərclərinin azalması inflyasiya təzyiqlərini yüngülləşdirə bilər.

Qlobal bazarlarda volatillik davam edir və investorlar neft qiymətlərinin gələcək dinamikası ilə bağlı ehtiyatlı mövqe tuturlar. Yaxın gələcəkdə OPEC+ qərarı və dünya iqtisadiyyatından gələn xəbərlər qiymətlərin istiqamətini müəyyən edəcək.

Türkiyənin turizm mərkəzi Antalya, üç qardaş ölkənin dövlət başçılarının tarixi görüşünə ev sahibliyi etdi. Bu zirvə görüşü, regionda strateji əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi və qarşılıqlı münasibətlərin inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycan, Türkiyə və digər qardaş ölkənin liderləri regional təhlükəsizlik, iqtisadi əlaqələr, enerji layihələri və mədəni mübadilə kimi mühüm məsələləri müzakirə etmək üçün bir araya gəldilər. Görüş, ölkələr arasında mövcud olan güclü dostluq və qardaşlıq bağlarının təcəssümü oldu.

Liderlər, qlobal və regional çağırışlar fonunda ortaq mövqelərin formalaşdırılması, yeni əməkdaşlıq platformalarının yaradılması və mövcud layihələrin sürətləndirilməsi üzərində dayandılar. Bu cür yüksək səviyyəli dialoqların regionun sabitliyinə və inkişafına mühüm töhfələr verdiyi vurğulandı.

Görüşdə enerji resurslarının təhlükəsiz daşınması, ticarət dövriyyəsinin artırılması və investisiya imkanlarının genişləndirilməsi xüsusi diqqət mərkəzində oldu. Qardaş ölkələr arasında iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi istiqamətində konkret addımların atılması barədə razılıq əldə edildiyi bildirilir.

Mədəniyyət, təhsil və turizm sahələrində əməkdaşlığın gücləndirilməsi də gündəmdə idi. Liderlər, xalqlar arasında mədəni mübadilənin artırılmasının və ortaq dəyərlərin təbliğinin vacibliyini qeyd etdilər.

Antalya görüşü, qardaş ölkələr arasında strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Bu cür təmaslar, gələcəkdə daha böyük layihələrin və ortaq təşəbbüslərin həyata keçirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın İrana təşəkkür etməsi beynəlxalq mediada böyük marağa səbəb olub. Uzun illərdir ki, Tehranı sərt şəkildə tənqid edən Trampın bu cür bəyanatla çıxış etməsi, diplomatik dairələrdə təəccüblə qarşılanıb.

Sosial media hesabında “Çox sağ olun…” ifadəsi ilə İrana müraciət edən Tramp, bu təşəkkürün dəqiq səbəbini açıqlamasa da, analitiklər bunun son zamanlar baş verən müəyyən hadisələrlə əlaqəli olduğunu düşünürlər. Onun prezidentliyi dövründə ABŞ və İran arasında gərginlik pik həddə çatmışdı və bu, nüvə sazişindən çıxmaqla daha da dərinləşmişdi.

Kəşfiyyat mənbələrinə yaxın dairələrdən sızan məlumatlara görə, Trampın təşəkkürü İranın saxladığı bir ABŞ vətəndaşının azad edilməsi ilə bağlı ola bilər. Bu cür mübadilələr adətən gizli şəkildə aparılır və tərəflərdən biri “jest” olaraq digərinə təşəkkür edə bilər.

Digər bir ehtimal isə, İranın regiondakı hər hansı bir gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş addım atmasıdır. Tramp administrasiyası dövründə İranın Yaxın Şərqdəki fəaliyyətləri daim tənqid hədəfi olub və Trampın bu bəyanatı müəyyən bir deeskalasiya cəhdinə işarə edə bilər.

Bu gözlənilməz təşəkkür, ABŞ-İran münasibətlərinin mürəkkəb və dinamik təbiətini bir daha vurğulayır. Hər iki ölkə arasında dərin fikir ayrılıqları və düşmənçilik davam etsə də, bəzən kiçik diplomatik addımlar belə böyük rezonans doğura bilir.

Vaşinqtondan gələn bu bəyanatın Tehrandan necə qarşılanacağı hələlik bəlli deyil. Lakin Trampın bu addımı, gələcəkdə ABŞ-İran dialoqu üçün kiçik bir qapı aralaya biləcəyi ehtimalını gündəmə gətirir, baxmayaraq ki, bu, hələlik yalnız fərziyyələr üzərində qurulub.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, Trampın bu cür açıqlamaları həm daxili, həm də beynəlxalq siyasətdə fərqli məqsədlərə xidmət edə bilər. Onun bu addımı, öz siyasi imicini gücləndirmək və ya gələcək seçki kampaniyası üçün müəyyən mesajlar vermək məqsədi daşıya bilər.

ABŞ-ın hazırkı administrasiyasının bu məsələyə necə yanaşacağı da maraq doğurur. Bayden administrasiyası İranla nüvə sazişi mövzusunda danışıqları bərpa etməyə çalışsa da, Trampın bu bəyanatı prosesə fərqli bir çalarlıq qata bilər.

ABŞ İsrailə Livan ərazisində hərbi əməliyyatları dayandırması ilə bağlı sərt mesaj göndərərək, bölgədəki gərginliyin daha da artmasının qarşısını almaq üçün ciddi addım atıb. Vaşinqtonun bu qərarı, Yaxın Şərqdəki vəziyyətin kritik həddə çatdığını göstərir.

Məlumatlara görə, Birləşmiş Ştatlar İsrailə Livanı bombalamağı qadağan edərək, bu əməliyyatların dərhal dayandırılmasını tələb edib. Bu, İsrailin “Hizbullah”a qarşı Livan ərazisində həyata keçirdiyi əməliyyatların miqyasının genişlənməsindən yaranan narahatlıqla bağlıdır.

ABŞ rəsmiləri İsrailə xəbərdarlıq edərək, Livanla müharibənin bütün region üçün fəlakətli nəticələr doğuracağını vurğulayıblar. Vaşinqton, İsrailin özünü müdafiə etmək hüququnu tanısa da, bu hüququn regional sabitliyi pozacaq şəkildə istifadə edilməməsi üçün təzyiq göstərir.

Bu kəskin mövqe, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki sülh və təhlükəsizliyi təmin etmək öhdəliyinin bir hissəsidir. Livanın bombalanmasının qadağan edilməsi, Vaşinqtonun İsrail-Hizbullah qarşıdurmasının genişmiqyaslı regional müharibəyə çevrilməsinə mane olmaq istəyini açıq şəkildə ortaya qoyur.

Diplomatik mənbələr ABŞ-ın İsrailə “Bəsdirin daha!” mesajını verdiyini bildirir. Bu ifadə, Vaşinqtonun İsrailin hərbi addımlarından yaranan narazılığının pik həddə çatdığını və dərhal deeskalasiya tələb etdiyini göstərir.

Amerika Birləşmiş Ştatları, İsrailin təhlükəsizlik qayğılarını başa düşsə də, Livanla tammiqyaslı müharibənin həm İsrail, həm də bütün region üçün ağır nəticələr verəcəyini qəbul edir. Bu səbəbdən, ABŞ diplomatik kanallar vasitəsilə gərginliyi azaltmaq üçün fəal şəkildə çalışır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) gücləndirilməsi istiqamətində atılan addımları bir daha vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, təşkilatın qüdrəti artırılır və bu, regionda sülh, sabitlik və əməkdaşlığın inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu bəyanat türk dünyasının birliyinin və gələcəyinin möhkəmləndirilməsi yolunda Türkiyənin qətiyyətini nümayiş etdirir.

Türk Dövlətləri Təşkilatı üzv ölkələr arasında hərtərəfli əməkdaşlığı inkişaf etdirmək məqsədi daşıyan beynəlxalq bir qurumdur. İqtisadiyyat, ticarət, nəqliyyat, mədəniyyət, təhsil və təhlükəsizlik kimi sahələrdə birgə layihələr həyata keçirərək, TDT türk dövlətləri arasında əlaqələri dərinləşdirməyə çalışır. Prezident Ərdoğanın bu bəyanatı təşkilatın gələcək fəaliyyət planlarına işıq tutur.

Hazırkı qlobal geosiyasi şəraitdə Türk Dövlətləri Təşkilatının güclənməsi xüsusi strateji əhəmiyyətə malikdir. Türkiyə regionda sabitliyin təmin edilməsində və türk dövlətləri arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsində lider rol oynayır. Təşkilatın potensialının artırılması, üzv ölkələrin beynəlxalq arenada daha güclü mövqe tutmasına şərait yaradır.

TDT-nin gücləndirilməsi təkcə siyasi müstəvidə deyil, həm də iqtisadi və mədəni sahələrdə yeni imkanlar vəd edir. Üzv ölkələr arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, birgə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi və mədəni mübadilənin genişləndirilməsi təşkilatın əsas hədəflərindəndir. Bu addımlar türk xalqları arasında qardaşlıq əlaqələrini daha da möhkəmləndirəcək.

Prezident Ərdoğan, təşkilatın gələcək fəaliyyətində yeni perspektivlərin açılacağını və TDT-nin beynəlxalq təşkilatlar arasında daha nüfuzlu bir yer tutacağını bildirib. Bu vizyon türk dünyasının gələcəyi üçün mühüm bir yol xəritəsi təqdim edir və üzv ölkələrin ümumi maraqlarına xidmət edir.

Türkiyənin bu təşkilata verdiyi dəstək və onun gücləndirilməsi istiqamətindəki səyləri, türk dövlətləri arasında birliyin və əməkdaşlığın davamlılığını təmin etmək məqsədi daşıyır. Bu, regional və qlobal miqyasda türk dünyasının səsini daha yüksəkdən eşitdirməyə imkan verəcək.

Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan vətəndaşları kafe və restoranlarda ümumilikdə 630 milyon manat məbləğində vəsait xərcləyiblər. Bu rəqəm ölkə iqtisadiyyatında ictimai iaşə sektorunun əhəmiyyətini və əhalinin istehlak vərdişlərindəki dəyişiklikləri bir daha nümayiş etdirir.

Açıqlanan məlumatlar göstərir ki, əvvəlki illərlə müqayisədə bu sahədə əhəmiyyətli artım müşahidə olunur. İqtisadçılar bu artımı bir neçə amillə əlaqələndirirlər: əhalinin gəlirlərinin artması, şəhərləşmə prosesinin sürətlənməsi və turizmin inkişafı.

İctimai iaşə müəssisələrində xərclənən bu böyük məbləğ həmçinin xidmət sektorunun canlanmasına və yeni iş yerlərinin açılmasına müsbət təsir göstərir. Kafelər, restoranlar və digər iaşə obyektləri yüz minlərlə insana məşğulluq imkanı yaradır.

Sektorun dinamik inkişafı həm yerli, həm də xarici investorlar üçün cəlbedici mühit yaradır. Yeni konsepsiyalı məkanların açılması, müxtəlif mətbəxlərin təqdim olunması rəqabəti artırır və xidmət keyfiyyətinin yüksəlməsinə səbəb olur.

Ekspertlər proqnozlaşdırırlar ki, gələcək illərdə də bu sektorun inkişaf tempi davam edəcək. Xüsusilə regional şəhərlərdə və turistik bölgələrdə iaşə xidmətlərinə olan tələbatın artacağı gözlənilir.

Bu xərclər eyni zamanda insanların sosial həyatında kafe və restoranların rolunun artdığını göstərir. Onlar artıq sadəcə yemək yeyilən yerlər deyil, həm də görüşlər, işgüzar danışıqlar və istirahət üçün əsas məkanlara çevriliblər.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp hazırkı dövlət başçısı Co Baydenin rəhbərliyi altında ölkənin beynəlxalq arenada nüfuzunu itirdiyini və dünyanın gülüş hədəfinə çevrildiyini iddia edib. Tramp bu sərt bəyanatı seçki kampaniyası çərçivəsində tərəfdarları qarşısında çıxışı zamanı səsləndirib.

ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkiləri ərəfəsində Trampın Bayden administrasiyasını hədəf alan bu sərt çıxışları kampaniyasının əsas elementlərindən biridir. O, Baydenin siyasətinin ölkəni zəiflətdiyini və Amerikanın beynəlxalq səhnədəki mövqeyini sarsıtdığını vurğulayıb.

Trampın fikrincə, Baydenin xarici siyasəti və daxili idarəçiliyi ölkənin gücünü zəiflədib, beynəlxalq tərəfdaşlar arasında etibarı sarsıdıb. Keçmiş prezident, xüsusilə, iqtisadi məsələlər, sərhəd təhlükəsizliyi və qlobal münaqişələrə yanaşma mövzusunda Baydeni sərt şəkildə tənqid edir.

Keçmiş prezident özünün yenidən Ağ Evə qayıtması ilə ABŞ-ın itirilmiş nüfuzunu bərpa edəcəyini və ölkəni yenidən güclü lider mövqeyinə qaytaracağını vəd edir. O, iddia edir ki, onun rəhbərliyi dövründə ABŞ beynəlxalq aləmdə daha hörmətli və qorxulan bir ölkə olub.

Bu bəyanatlar seçiciləri öz tərəfinə çəkmək və Baydenin ikinci müddətə seçilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Trampın ritorikası, adətən, rəqiblərini kəskin şəkildə pisləmək və özünü yeganə alternativ kimi təqdim etmək üzərində qurulur.

İran İslam Respublikası Hörmüz boğazını beynəlxalq gəmiçilik üçün yenidən açdığını elan edib. Bu qərar, bölgədəki dəniz ticarəti və neft daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Hörmüz boğazı, Fars körfəzini Oman körfəzi və Ərəb dənizi ilə birləşdirən strateji su yolu olaraq, dünya neft tədarükünün təxminən üçdə birinin keçdiyi əsas marşrutlardan biridir. Onun təhlükəsizliyi qlobal enerji bazarları üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

İranın bu addımı, son dövrlərdə bölgədə artan gərginlik fonunda diqqət çəkir. Beynəlxalq ictimaiyyət uzun müddətdir ki, boğazda sərbəst və təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunmasının vacibliyini vurğulayırdı.

Analitiklər, Tehranın bu qərarını beynəlxalq münasibətlərdə müəyyən yumşalma siqnalı kimi qiymətləndirirlər. Bu, regional sabitliyə müsbət təsir göstərə bilər və dəniz nəqliyyatında yaranmış narahatlıqları azalda bilər.

Boğazın açılması, xüsusilə neft tankerləri və digər ticarət gəmiləri üçün sərbəst keçidin təmin edilməsi deməkdir. Bu, dünya iqtisadiyyatının enerji təhlükəsizliyi baxımından əhəmiyyətli bir hadisədir.

Ekspertlər, bu addımın gələcəkdə İran və Qərb ölkələri arasında diplomatik dialoq üçün yeni imkanlar yarada biləcəyini də qeyd edirlər.

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən keçirilən 11 illik tam orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanlarının nəticələri açıqlanıb. Bu xəbər minlərlə abituriyent və onların valideynləri tərəfindən səbirsizliklə gözlənilirdi.

Açıqlanan nəticələr şagirdlərin 11 illik təhsil həyatının yekun göstəricisi olmaqla yanaşı, onların gələcək ali təhsil müəssisələrinə qəbul imkanlarını da müəyyənləşdirəcək. Bu imtahanlar hər bir şagirdin bilik səviyyəsini obyektiv şəkildə qiymətləndirmək üçün mühüm bir vasitədir.

DİM-in rəsmi məlumatına görə, imtahanlarda iştirak edən şagirdlər öz nəticələrini mərkəzin internet səhifəsindən və ya müvafiq SMS xidməti vasitəsilə öyrənə bilərlər. Bu, prosesin şəffaflığını və əlçatanlığını təmin edir.

Nəticələrin açıqlanması ilə birgə, abituriyentlər üçün ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul prosesinin növbəti mərhələsi start götürür. İndi onlar topladıqları ballara əsasən, ixtisas seçimi etmək üçün hazırlaşmalı olacaqlar.

Təhsil ekspertləri, bu imtahan nəticələrinin ümumilikdə ölkənin təhsil sisteminin vəziyyətini qiymətləndirmək baxımından da əhəmiyyətli olduğunu bildirirlər. Bu, gələcək təhsil islahatları üçün də baza rolunu oynayır.