Category: Dünya

Son günlər sosial mediada yayılan bir video, təyyarədə sərnişin davranışları ilə bağlı qızğın müzakirələrə səbəb olub. Uçuş zamanı bir ananın öz ailəsi üçün “tam təchiz olunmuş” sandviç stansiyası qurması, internet istifadəçilərini iki düşərgəyə ayırıb: bəziləri bunu təqdirəlayiq hazırlıq kimi qiymətləndirərkən, digərləri ictimai nəqliyyatda gigiyena və ədəb qaydalarının pozulması hesab edib.

Hadisə, uçuş zamanı çəkilmiş videoda əks olunub. Görüntülərdə ana, təyyarənin qatlanan masasında müxtəlif növ çörəklər, pendirlər, kolbasalar, tərəvəzlər və digər inqrediyentlərlə dolu bir “sandviç fabriki” qurur. O, hər bir ailə üzvü üçün fərdi olaraq sandviçlər hazırlayaraq, uzun uçuş zamanı yemək ehtiyaclarını qarşılamağa çalışır.

Videonun yayılmasından sonra sosial media istifadəçiləri arasında geniş müzakirə başlayıb. Bir çoxları ananın bu addımını təqdir edərək, uzun uçuşlarda xüsusilə uşaqlarla səyahət edənlər üçün belə bir hazırlığın vacibliyini vurğulayıb. Onlar, təyyarə yeməklərinin baha və ya sağlam olmaması səbəbindən ananın ağıllı bir həll tapdığını bildiriblər.

Lakin digər tərəfdən, bu cür davranışın ictimai mühitdə, xüsusən də qapalı bir yerdə gigiyena standartlarına uyğun olmadığını irəli sürənlər də olub. Təyyarədə qida hazırlamaq zamanı yayılan qoxuların və potensial çirklənmə riskinin digər sərnişinlər üçün narahatlıq yarada biləcəyi qeyd edilib. Bəziləri bunu “gigiyena fəlakəti” adlandırıb.

Müzakirələr, ictimai nəqliyyatda şəxsi rahatlıqla kollektiv ədəb qaydaları arasındakı incə xətti bir daha gündəmə gətirib. Ananın niyyəti yaxşı olsa da, bu cür genişmiqyaslı qida hazırlığının təyyarə kimi məhdud bir mühitdə nə dərəcədə məqbul olduğu sual altında qalıb. Sosial media istifadəçiləri hələ də bu məsələdə ortaq məxrəcə gələ bilməyiblər.

Avropa liderləri dəniz təhlükəsizliyi mövzusunda müzakirələr aparmaq üçün Parisdə bir araya gəlsələr də, zirvənin əsas gündəmi başqa bir hadisə oldu. Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun İtaliyanın Baş Naziri Giorgia Meloni ilə görüşmə tərzi hər kəsi təəccübləndirdi və sosial mediada geniş müzakirələrə səbəb oldu.

Zirvənin açılışında liderlərin protokola uyğun olaraq görüşməsi gözlənilərkən, Makron Meloni ilə qarşılaşarkən qeyri-adi bir jestə imza atdı. O, Meloni ilə salamlaşarkən onu uzun müddət əhatə edərək, sanki “səkkizayaqlı” kimi sarıldı. Bu an kameraların diqqət mərkəzinə düşdü.

Görüntülərdə Meloni Makronun bu səmimi, lakin bir qədər həddini aşan davranışından təəccüblənmiş görünürdü. Onun üz ifadəsi bu gözlənilməz qarşılamanın onu çaşdırdığını açıq şəkildə nümayiş etdirirdi. Makronun bu jesti, əlbəttə ki, adi diplomatik protokoldan kənar idi.

Hadisə qısa zamanda beynəlxalq mətbuatda və sosial şəbəkələrdə geniş rezonans doğurdu. Bir çoxları Makronun bu hərəkətini “həddindən artıq yaxınlıq” kimi şərh edərkən, digərləri bunu sadəcə səmimi bir jest kimi qiymətləndirməyə çalışdı. Lakin ümumi fikir, bu görüşün zirvənin əsas müzakirə mövzularını kölgədə qoyması idi.

Bu hadisə diplomatik görüşlərdə şəxsi münasibətlərin və bədən dilinin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha göstərdi. Liderlər arasında qurulan ilk təmaslar, bəzən rəsmi bəyanatlardan daha çox diqqət çəkə bilir və beynəlxalq münasibətlərin dinamikası haqqında ipuçları verir.

Parisdəki dəniz təhlükəsizliyi zirvəsi, gözlənilmədən Makron və Meloninin görüşü ilə yadda qaldı. Bu hadisə, rəsmi diplomatik çərçivələrdən kənara çıxan anların media və ictimaiyyət tərəfindən necə qəbul edildiyini bir daha nümayiş etdirdi.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu strateji əhəmiyyətli Hürmüz Boğazını yenidən bağladığını elan edib. Bu addım, ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalar və blokada ilə əlaqələndirilir. Bəyanatda, boğazın bağlanmasının ABŞ-ın bölgədəki hərbi varlığına və təzyiqlərinə cavab olaraq atıldığı vurğulanır.

Hürmüz Boğazı dünyanın ən vacib neft marşrutlarından biridir. Qlobal neft təchizatının təxminən üçdə biri bu boğazdan keçir. Onun bağlanması beynəlxalq neft bazarlarında ciddi qiymət artımlarına və qlobal iqtisadiyyatda böyük çətinliklərə səbəb ola bilər.

Bu addım beynəlxalq ictimaiyyətdə narahatlıqla qarşılanıb. Bir çox ölkə boğazın sərbəst keçidinin təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayır. Bölgədə onsuz da yüksək olan gərginliyin bu hadisə ilə daha da artacağı gözlənilir.

İran daha əvvəl də ABŞ və müttəfiqlərinin təzyiqlərinə cavab olaraq Hürmüz Boğazını bağlamaqla hədələmişdi. Bu dəfə isə hədə gerçəkləşib və bu, bölgədəki vəziyyəti kritik həddə çatdırır.

ABŞ rəsmiləri hələlik bu bəyanata rəsmi reaksiya verməsələr də, Vaşinqtonun boğazın təhlükəsizliyinə xüsusi önəm verdiyi məlumdur. ABŞ donanmasının bölgədəki mövcudluğu vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər.

Analitiklər, bu hadisənin Yaxın Şərqdə yeni bir böhranın başlanğıcı ola biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Diplomatik səylərin artırılması və gərginliyin azaldılması üçün təcili addımların atılması vacibdir.

İran İslam Respublikası hava sahəsinin müəyyən hissələrini beynəlxalq uçuşlar üçün yenidən açıb. Bu qərar, regionda hava nəqliyyatının normallaşması istiqamətində mühüm bir addım kimi qiymətləndirilir və aviasiya sənayesi tərəfindən müsbət qarşılanıb.

Son dövrlərdə Yaxın Şərqdə yaşanan gərginliklər səbəbindən bir çox ölkə hava sahəsində müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq etmişdi. İranın bu addımı, regional hava məkanının təhlükəsizliyi və əlçatanlığı ilə bağlı narahatlıqları qismən aradan qaldırmağa kömək edəcək.

Hava sahəsinin qismən açılması, regiondan keçən və ya regiona uçuş edən aviaşirkətlər üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu, həm sərnişin daşımalarında, həm də yük daşımalarında gecikmələrin və əlavə xərclərin azalmasına səbəb ola bilər.

Rəsmilər, açılan hava dəhlizlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün bütün lazımi tədbirlərin görüldüyünü bildiriblər. Aviaşirkətlər artıq yeni marşrut planlamalarını həyata keçirə bilərlər.

Bu qərarın beynəlxalq aviasiya ictimaiyyəti tərəfindən diqqətlə izləniləcəyi gözlənilir. İranın hava sahəsinin tamamilə açılması isə regiondakı ümumi vəziyyətdən asılı olacaq.

İspaniyanın cənubunda, gözəl Endülüs bölgəsində yerləşən qeyri-adi bir yaşayış məntəqəsi bütün dünyada bənzərsiz arxitekturası ilə diqqət çəkir. Bu şəhər, sanki zamanın axarından kənarda qalmış, təbiətin gücü ilə insan zəkasının harmoniyasını nümayiş etdirir.

Burada küçələr nəhəng qaya kütlələri ilə əhatə olunub, binalar isə ənənəvi dam örtükləri əvəzinə birbaşa kanyonun tavanını istifadə edərək inşa edilib. Bu unikal yanaşma, evlərin sanki qayanın içərisində və altında gizləndiyi təəssüratını yaradır, sakinlərinə həm təhlükəsizlik, həm də estetik bir mühit təqdim edir.

Memarlıq baxımından bu qəsəbə sadəcə vizual bir möcüzə deyil, həm də praktik faydaları ilə seçilir. Qayanın təbii izolyasiya xüsusiyyətləri sayəsində, evlər il boyu sərin qalır, bu da əhəmiyyətli enerji qənaəti təmin edir. İsti Endülüs iqlimində bu, xüsusilə böyük bir üstünlükdür.

Şəhərin dar və dolanbac küçələrində gəzərkən, sanki bir tunelin içində irəlilədiyiniz hissi yaranır. Başınızın üstündəki nəhəng qaya kütlələri, göy üzünü qismən örtərək, buraya sirli və unikal bir atmosfer bəxş edir. Bu, ziyarətçilər üçün unudulmaz bir təcrübədir.

Bu qeyri-adi yaşayış məntəqəsi, təbiətin verdiyi imkanlardan maksimum dərəcədə istifadə edərək, insan məskunlaşmasının necə yaradıcı və dayanıqlı ola biləcəyinin bariz nümunəsidir. O, dünyanın dörd bir yanından turistləri cəlb edir və hər kəsi öz möhtəşəm memarlığına heyran qoyur.

Qaya altında qurulan bu şəhər, həm tarixi, həm də mədəni irsi ilə zəngindir. Onun hər küncündə, hər daşında əsrlərin hekayəsi gizlənir, keçmişin izlərini bu günə daşıyır. Bu, təbiətə hörmətin və uyğunlaşmanın ən gözəl nümunələrindən biridir.

İran və ABŞ arasında uzun müddətdir davam edən gərginliyi azaltmaq və yekun sülhə nail olmaq məqsədilə mühüm danışıqlar keçiriləcək. Pakistanın vasitəçiliyi ilə iki ölkənin nümayəndələri bazar ertəsi İslamabadda bir araya gələcəklər.

Bu görüş, bölgədəki sabitliyin təmin edilməsi və beynəlxalq münasibətlərdə yeni bir səhifə açılması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Tərəflərin tarixi bir razılaşmaya imza atması gözlənilir.

Danışıqlar prosesində bir sıra kritik məsələlər artıq həllini tapıb. Bunlardan biri uran mübadiləsi ilə bağlı məsələlərdir ki, bu da nüvə proqramı ilə bağlı narahatlıqları azaltmağa yönəlib.

Digər mühüm addım isə dondurulmuş aktivlərin taleyi ilə bağlıdır. Bu məsələnin həlli, İran iqtisadiyyatı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır və tərəflər arasında etimadı artıracaq.

Livan böhranı da danışıqların əsas mövzularından biri olub. Livanın siyasi və təhlükəsizlik vəziyyəti ilə bağlı atəşkəs razılaşması, bölgədəki gərginliyin azaldılmasına xidmət edəcək.

Bütün bu irəliləyişlər fonunda, bazar ertəsi günü baş tutacaq görüşdə tərəflərin əldə olunmuş razılaşmaları rəsmən təsdiqləyərək tarixi bir sülh müqaviləsinə imza atması gözlənilir. Bu, Yaxın Şərqdə yeni bir dövrün başlanğıcı ola bilər.

Londonda yaranan və qısa müddətdə kult statusu qazanan məşhur hamburger zənciri MEATliquor, bir zamanlar yük maşınında başlayan kiçik bir biznesdən onlarla filialı olan bir imperiyaya çevrilmişdi. Özünəməxsus dadları və unikal konsepsiyası ilə böyük rəğbət qazanan marka, indi maliyyə çətinlikləri ilə üz-üzədir.

Sözcü qəzetinin verdiyi məlumata görə, şirkət son dövrlərdə artan xərclər və digər iqtisadi təzyiqlər səbəbindən ciddi maliyyə sıxıntılarına düşüb. Bu vəziyyət MEATliquor-un əksər filiallarını bağlamaq məcburiyyətində qalmasına səbəb olub ki, bu da markanın gələcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb.

Məlumata görə, London mərkəzli hamburger zənciri filiallarının böyük hissəsini bağladıqdan sonra rəsmi olaraq kayyum idarəçiliyinə verilib. Bu addım, şirkətin borclarını ödəmək və ya yenidən qurulmaq üçün xüsusi bir idarəetmə altına alındığını göstərir. Bu, adətən iflasın astanasında olan şirkətlər üçün atılan son addımlardan biridir.

MEATliquor-un uğur hekayəsi, sahibkarların sıfırdan böyük bir marka yaratma potensialını nümayiş etdirirdi. Lakin qlobal iqtisadi şərtlər, inflyasiya və istehlakçı davranışlarındakı dəyişikliklər kimi amillər, belə böyük adları belə çətin vəziyyətə sala bilər.

Bu hadisə, restoran və qida sənayesindəki ümumi çətinliklərin bir göstəricisidir. Bir çox müəssisə, xüsusilə pandemiya sonrası dövrdə artan əməliyyat xərcləri və azalan müştəri sayı ilə mübarizə aparır.

MEATliquor-un kayyum idarəçiliyinə verilməsi, markanın gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik yaradır. Şirkətin tamamilə iflas edib-etməyəcəyi, yoxsa yeni bir investor tərəfindən xilas ediləcəyi hələlik bəlli deyil. Bu vəziyyət, bir zamanlar şəhərin ən sevilən burger məkanlarından birinin acı sonu ola bilər.

İsraillilərin Almaniya vətəndaşlığına olan tələbi rekord səviyyəyə çatıb. Xüsusilə Qəzzada baş verən hadisələrdən sonra bu artım diqqət çəkib və bir çoxları üçün gözlənilməz bir tendensiyanın başlanğıcı olub. Bu vəziyyət, regiondakı gərginliyin fərdi həyat seçimlərinə necə təsir etdiyini açıq şəkildə göstərir.

“Sözcü” qəzetinin məlumatına görə, Almaniyaya köçmək və ya sadəcə Almaniya pasportu almaq istəyən İsrail vətəndaşlarının sayı əvvəlki illərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu artım, xüsusilə Almaniyanın paytaxtı Berlin şəhərində daha aydın müşahidə olunur ki, bu da şəhərin multikultural mühitinin cəlbediciliyini vurğulayır.

Bu kütləvi müraciətlərin arxasında bir neçə səbəb dayanır. Birincisi, Qəzza müharibəsinin yaratdığı təhlükəsizlik narahatlıqlarıdır. Bir çox İsrailli, regional gərginliyin artması ilə özləri və ailələri üçün daha təhlükəsiz bir gələcək axtarışındadır. Almaniya, Avropa İttifaqının aparıcı üzvü kimi, sabitlik və iqtisadi imkanlar baxımından cəlbedici bir alternativ təqdim edir.

İkincisi, tarixi əlaqələr və Almaniya qanunvericiliyinin təmin etdiyi hüquqlardır. Almaniya Konstitusiyasının 116-cı maddəsinə əsasən, Nasist rejimi tərəfindən vətəndaşlıqdan məhrum edilmiş şəxslərin və onların nəslindən olanların Almaniya vətəndaşlığını geri almaq hüququ var. Bu hüquq, İsraildə yaşayan bir çox yəhudi ailəsinin alman kökləri ilə bağlıdır.

Bu maddə, Holokostdan sağ çıxanların övladları və nəvələri üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir. Onlar, babalarının və nənələrinin üzləşdiyi tarixi ədalətsizliyin bir növ kompensasiyası olaraq, müasir Almaniya ilə yeni bir əlaqə qurmaq imkanı əldə edirlər. Bu, sadəcə bir pasport əldə etməkdən daha çox, tarixi bir barışma və yeni bir başlanğıc simvoludur.

Almaniya hökuməti bu artan tələbi diqqətlə izləyir. Vətəndaşlıq müraciətlərinin sayı artdıqca, müvafiq qurumların iş yükü də çoxalır. Bu tendensiya, həm İsrail, həm də Almaniya cəmiyyətlərində müxtəlif müzakirələrə səbəb olur və iki ölkə arasındakı münasibətlərin gələcəyi haqqında yeni suallar doğurur.

Türkiyə ilə Ermənistan arasında illərdir bağlı qalan Alican sərhəd qapısı, 32 il sonra dünya ticarətinə açılmaq üzrədir. Bu tarixi addım, ABŞ tərəfindən dəstəklənən TRIPP layihəsi çərçivəsində atılır və region üçün yeni bir iqtisadi dövrün başlanğıcını vəd edir.

Açılacaq bu yeni marşrut, Asiya ilə Avropa arasında strateji bir körpü rolunu oynayacaq. Xüsusilə, Türkiyəni qlobal logistika mərkəzinə çevirmək hədəfi ilə irəliləyən bu layihə, beynəlxalq ticarət yollarının yenidən formalaşmasına səbəb ola bilər.

Ən əsası, bu dəhliz Hürmüz Boğazına alternativ olaraq təqdim edilir. Fars körfəzində yerləşən və dünya neft ticarəti üçün həyati əhəmiyyətə malik olan Hürmüz Boğazı, bəzən siyasi gərginliklər səbəbindən riskli bir marşrut kimi qəbul edilir. Türkiyədən keçən yeni yol, bu riskləri azaltmaqla yanaşı, ticarət üçün daha təhlükəsiz və səmərəli bir seçim təklif edir.

TRIPP (Trans-Regional Infrastructure Project for Peace) layihəsi, regionda sülh və əməkdaşlığı gücləndirməklə yanaşı, iqtisadi inkişafa da böyük töhfələr verəcək. Bu təşəbbüs, Türkiyənin geostrateji mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək və onu Şərq ilə Qərb arasında əsas ticarət qovşağına çevirəcək.

Yeni ticarət dəhlizi, Türkiyə və Ermənistan arasında iqtisadi əlaqələri gücləndirməklə yanaşı, Cənubi Qafqaz regionunun digər ölkələri üçün də yeni imkanlar yaradacaq. Bu, regionda sabitliyin və rifahın artmasına xidmət edəcək mühüm bir addımdır.

Qlobal ticarət və logistika sənayesində böyük dəyişikliklərə yol açacaq bu layihə, Türkiyənin dünya səhnəsindəki rolunu daha da artıracaq. Enerji və yük daşımaları üçün yeni, etibarlı bir marşrut təklif edən bu dəhliz, beynəlxalq tərəfdaşlar üçün də cəlbedici olacaq.

ABŞ-ın Orfield Laboratoriyalarında yerləşən və dünyanın ən sakit otağı kimi tanınan anekoik kamera, insan dözümlülüyünün hüdudlarını sınağa çəkir. Bu qeyri-adi məkanda 45 dəqiqədən artıq qalmaq bir çoxları üçün demək olar ki, mümkünsüzdür. Otağın səssizliyi o qədər dərin və təcrid olunmuşdur ki, insan şüuru üçün tamamilə yeni bir təcrübə təqdim edir.

Anekoik kamera, səs dalğalarını tamamilə udmaq üçün xüsusi olaraq hazırlanmışdır. Divarları, döşəməsi və tavanı səs keçirməyən materiallarla örtülmüşdür ki, bu da daxildəki səs səviyyəsini mənfi 9 desibelə qədər endirir. Bu, Yer üzündə qeydə alınmış ən aşağı səs səviyyəsidir. Otaq adətən elektronika və digər məhsulların səs testləri üçün istifadə olunsa da, onun insan psixologiyasına təsiri elm adamları üçün maraqlı bir araşdırma sahəsinə çevrilmişdir.

Otağa daxil olan şəxslər tezliklə xarici səslərin tamamilə yox olduğunu hiss edirlər. Ətrafdakı hər hansı bir səs-küyün olmaması səbəbindən, insanın öz bədənindən gələn səslər inanılmaz dərəcədə güclənir. Ürək döyüntüsü, qan axınının şırıltısı, nəfəs alıb-verməyin hər incəliyi və hətta daxili orqanların fəaliyyəti belə aydın eşidilir. Bu, bir çox insan üçün narahat edici və qorxulu bir təcrübəyə çevrilir.

Tam səssizlik insanın məkan qavrayışını pozur. Beyin xarici səslərə arxalanaraq ətrafdakı mühiti anladığı üçün, bu səslərin yoxluğu başgicəllənmə, tarazlığın itməsi və hətta hallüsinasiyalara səbəb ola bilər. Bəzi insanlar bir müddət sonra özlərini kosmosda üzürmüş kimi hiss etdiklərini və ya öz səslərini belə eşitməkdə çətinlik çəkdiklərini bildirirlər.

Məhz bu səbəblərdən ötəri, insanların əksəriyyəti bu otaqda 45 dəqiqədən çox qala bilmir. Uzun müddətli səssizlik təkcə fiziki deyil, həm də psixoloji cəhətdən dözülməz olur. Orfield Laboratoriyaları bu otağı insan şüurunun sərhədlərini araşdırmaq üçün unikal bir vasitə kimi görür.

Bu təcrübə, səsin insan həyatında nə qədər əhəmiyyətli rol oynadığını və ətraf mühitlə necə qarşılıqlı əlaqədə olduğumuzu bir daha sübut edir. Tam təcrid olunmuş səssizlik, insana həm öz daxili aləmini kəşf etmək, həm də sərhədlərini anlamaq üçün nadir bir fürsət verir.