Category: Dünya

Gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilən smartfon tətbiqləri, rahatlıqla yanaşı, bəzi gizli təhlükələri də özündə daşıya bilər. Son zamanlar ortaya atılan iddialar, hər kəsin telefonunda olan və 10 nəfərdən 9-unun istifadə etdiyi bəzi tətbiqlərin əslində zərərli ola biləcəyini göstərir.

Kiber təhlükəsizlik sahəsinin tanınmış simalarından biri, Ben van der Berg, istifadəçilərə ciddi bir xəbərdarlıq edib. O, Silikon Vadisi mərkəzli bəzi populyar tətbiqlərin telefonlardan dərhal silinməsinin vacibliyini vurğulayır.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, bu tətbiqlər istifadəçilərin məlumat məxfiliyi və təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər yarada bilər. Onlar arxa planda işləyərək şəxsi məlumatları toplaya, cihazın performansını aşağı sala və hətta kiber hücumlara qarşı həssaslığı artıra bilərlər.

Van der Berg qeyd edir ki, bir çox istifadəçi bu tətbiqlərin funksionallığından asılı olsa da, onların potensial təhlükələri barədə məlumatlı deyil. Bu tətbiqlər tez-tez istifadəçilərdən lazımsız icazələr tələb edərək, cihazın mikrofonuna, kamerasına, kontaktlarına və yerləşmə məlumatlarına çıxış əldə edə bilirlər.

Rəqəmsal dünyada təhlükəsizliyinizi təmin etmək üçün tətbiqləri yükləyərkən diqqətli olmaq və yalnız etibarlı mənbələrdən istifadə etmək vacibdir. Həmçinin, tətbiqlərə verilən icazələri mütəmadi olaraq nəzərdən keçirmək və şübhəli tətbiqləri dərhal silmək tövsiyə olunur.

Bu xəbərdarlıq, istifadəçiləri şəxsi məlumatlarının qorunması və kiber təhlükəsizliklə bağlı daha şüurlu olmağa çağırır. Unutmayın ki, rəqəmsal məxfiliyiniz sizin əlinizdədir və hər hansı bir tətbiqi yükləməzdən əvvəl onun etibarlılığını araşdırmaq vacibdir.

Misir və Sudan sərhəddində yerləşən, lakin hər iki ölkə tərəfindən rəsmən rədd edilən Bir Tavil bölgəsi, coğrafi mövqeyi ilə yanaşı, hüquqi statusu ilə də diqqət çəkir. Təxminən 2.000 kvadrat kilometr ərazisi olan bu torpaq sahəsi, beynəlxalq hüquqda “terra nullius” – yəni heç kimə aid olmayan torpaq kimi tanınır.

Misir və Sudan arasındakı sərhəd mübahisələrinin qurbanı olan Bir Tavil, onilliklərdir ki, heç bir dövlətin suverenliyi altında deyil. Bu vəziyyət, bölgəni unikal bir hüquqi boşluq mühitinə çevirib və onun gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliklər yaradıb.

Hüquqi boşluq, təəssüf ki, müxtəlif qeyri-qanuni fəaliyyətlər üçün münbit zəmin yaradıb. Ərazidə qızıl mədən düşərgələri və qanunsuz tikililər sürətlə artaraq, bölgənin ekoloji və sosial tarazlığına ciddi təhlükə törədir.

Bu xaos mühitində, maraqlı bir hadisə baş verib. Rusiya vətəndaşı olan bir iş adamı, heç kimə məxsus olmayan bu ərazidə öz krallığını elan edib. Bu addım, beynəlxalq ictimaiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub və bölgənin gələcəyi ilə bağlı suallar doğurub.

İş adamının bu cəhdi, beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində heç bir hüquqi əsasa malik olmasa da, Bir Tavil bölgəsinin statusunu yenidən gündəmə gətirib. Belə bir “krallığın” tanınması mümkün olmasa da, bu hadisə bölgənin sahibsizliyinin nə qədər ciddi problemlərə yol açdığını bir daha nümayiş etdirir.

Bir Tavil, dünyada mövcud olan azsaylı “terra nullius” ərazilərindən biridir. Bu cür bölgələr, dövlətlərarası mübahisələrin və ya tarixi sərhəd anlaşılmazlıqlarının nəticəsi olaraq ortaya çıxır və tez-tez qeyri-qanuni fəaliyyətlərin mərkəzinə çevrilir.

Böyük Britaniyanın qəlbində yerləşən və “dünyanın ən gözəl kəndi” kimi tanınan Bibury, Forbes jurnalı tərəfindən bu ada layiq görüldükdən sonra qlobal diqqət mərkəzinə çevrildi. Cotswolds bölgəsinin incisi sayılan bu kənd, özünün qədim daş evləri və şirin çayları ilə hər il milyonlarla turisti cəlb etməyə başladı. Lakin bu şöhrət, kənd sakinləri üçün gözlənilməz problemlər yaratdı.

Artan turist axını Bibury kəndində həyatı çətinləşdirdi. Dar küçələr avtomobillərlə doldu, park yerləri tapmaq müşkülə çevrildi, kəndin sakitliyi pozuldu. Yerli sakinlər gündəlik işlərini görməkdə çətinlik çəkirdilər, mağazalarda və ictimai nəqliyyatda sıxlıq yarandı. Bu vəziyyət, kəndin mədəni irsinə və təbii gözəlliyinə ciddi təzyiq göstərməyə başladı.

Bibury yerli hakimiyyəti, bu vəziyyətlə mübarizə aparmaq və sakinlərin həyat keyfiyyətini qorumaq üçün radikal addımlar atmaq qərarına gəldi. Turist axınını nəzarət altına almaq məqsədilə bir sıra xidmətlərin kəsilməsi barədə qərar qəbul edildi. Bu addım, kəndə gələn ziyarətçilərin sayını azaltmağa və mövcud infrastruktura düşən yükü yüngülləşdirməyə yönəlmişdi.

Kəsilən xidmətlər arasında ictimai nəqliyyat marşrutlarının məhdudlaşdırılması, bəzi park sahələrinin bağlanması və ya ödənişli edilməsi kimi tədbirlər ola bilər. Məqsəd, kəndin cəlbediciliyini qoruyaraq, eyni zamanda onun həddən artıq yüklənməsinin qarşısını almaqdır. Bu qərar, turizmdən asılı olan bizneslər üçün müəyyən çətinliklər yaratsa da, sakinlərin rifahı ön plana çıxarıldı.

Bu hadisə, dünyanın bir çox məşhur turistik məkanında yaşanılan dilemmanı bir daha gündəmə gətirir: turizmin iqtisadi faydaları ilə yerli icmaların həyat keyfiyyəti arasında necə balans tapmaq olar? Bibury nümunəsi, həddindən artıq turizmin mənfi nəticələrini və yerli hakimiyyətlərin bu cür vəziyyətlərdə necə hərəkət edə biləcəyini göstərir.

Bibury yerli hökumətinin qərarı, gələcəkdə digər populyar məkanlar üçün də bir nümunə ola bilər. Kəndin özünəməxsusluğunu və sakitliyini qorumaq üçün atılan bu addımlar, turizmin davamlı inkişafı üçün yeni strategiyaların zəruriliyini vurğulayır. Bu, sadəcə bir kəndin deyil, ümumilikdə qlobal turizm sənayesinin qarşılaşdığı böyük bir problemdir.

Fransanın paytaxtı Parisin simvolu, dünyanın ən məşhur abidələrindən biri olan Eyfel Qülləsinin tarixi pilləkənləri yenidən hərraca çıxarılır. Aşiqlərin sevgilərini zirvədə möhürləmək üçün can atdığı bu möhtəşəm tikilinin bir hissəsinə sahib olmaq imkanı kolleksiyaçılar və tarix həvəskarları üçün unikal fürsət yaradır.

Məlumata görə, Eyfel Qülləsinin orijinal pilləkənlərinin bir hissəsi yaxın zamanda satışa çıxarılacaq. Bu hissələr qüllənin tikintisindən bu yana mövcud olan və onunla birlikdə tarixi şahidlik edən elementlərdir.

Bu, Eyfel Qülləsinin pilləkənlərinin ilk satışı deyil. Keçmişdə də qüllənin müxtəlif hissələri, xüsusilə də bəzi pilləkən seqmentləri hərracda yüksək qiymətlərə alıcı tapmışdı. Bu cür satışlar qüllənin əhəmiyyətini və tarixi dəyərini bir daha sübut edir.

Gözləntilərə görə, bu dəfəki satışda da rekord qiymətlər əldə oluna bilər. Eyfel Qülləsinin bir hissəsinə sahib olmaq istəyən şəxslər və qurumlar üçün bu, həm tarixi bir əşya, həm də Fransız mədəniyyətinin bir parçasıdır.

Satışa çıxarılan pilləkənlər, Eyfel Qülləsinin uzun və zəngin tarixinin bir parçası olaraq, dünya miqyasında böyük maraqla qarşılanır. Bu, yalnız bir əşya deyil, həm də bir dövrün, bir sənət əsərinin və bir xalqın simvolunun daşıyıcısıdır.

İran İslam Respublikasında internetə çıxışın 46 gündür kəsilməsi ölkə iqtisadiyyatına ciddi zərbələr vurmaqda davam edir. ABŞ və İsrail tərəfindən başladıldığı iddia edilən hücumların ardınca tətbiq edilən bu məhdudiyyətlər, gündəlik olaraq milyardlarla dollarlıq itkilərə səbəb olur.

Uzunmüddətli internet kəsilməsi təkcə fərdi istifadəçiləri deyil, həm də dövlət qurumlarını, özəl sektoru və beynəlxalq ticarət əlaqələrini iflic vəziyyətinə salıb. Bankçılıq, elektron ticarət, telekommunikasiya və xidmət sahələri ən çox zərər görən sektorlar arasındadır.

Mütəxəssislər internetin olmamasının kiçik və orta biznes müəssisələrinin fəaliyyətinə dağıdıcı təsir göstərdiyini bildirirlər. Onlayn əməliyyatların dayandırılması, müştərilərlə əlaqənin kəsilməsi və rəqəmsal marketinqin mümkünsüzlüyü bir çox şirkəti çətin vəziyyətə salıb.

Həmçinin, internetin kəsilməsi sosial və siyasi gərginliyi artırır. Vətəndaşlar məlumat əldə etməkdə və fikir mübadiləsi aparmaqda çətinlik çəkirlər ki, bu da cəmiyyətdə narazılığın artmasına səbəb olur.

Beynəlxalq təşkilatlar və insan haqları müdafiəçiləri İran hökumətini internetə çıxışı bərpa etməyə çağırır. Onlar internetin insan hüquqları, o cümlədən ifadə azadlığı və məlumat əldə etmək hüququnun ayrılmaz hissəsi olduğunu vurğulayırlar.

Mövcud vəziyyət İranın onsuz da sanksiyalarla mübarizə aparan iqtisadiyyatı üçün əlavə yük yaradır. Ölkənin qlobal rəqəmsal şəbəkədən təcrid olunması uzunmüddətli sosial-iqtisadi nəticələrə səbəb ola bilər.

ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqton bu gün İsrail və Livan arasında 1993-cü ildən bəri ən yüksək səviyyəli birbaşa danışıqlara ev sahibliyi edir. Bu, iki ölkə arasında onilliklərdir davam edən gərginlik fonunda sülhə doğru atılan mühüm və tarixi bir addım kimi qiymətləndirilir.

ABŞ rəsmilərinin təşəbbüsü və təzyiqi ilə reallaşan bu zirvə görüşü, bölgədəki mövcud münaqişələrin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Danışıqların əsas məqsədi uzunmüddətli sabitlik və sülhün təmin edilməsidir.

Görüşlərdə masaya yatırılacaq əsas mövzular arasında Livanın cənubunda fəaliyyət göstərən Hizbullahın silahsızlaşdırılması və regionda qalıcı sülhün əldə edilməsi məsələləri yer alır. Bu mövzular, xüsusilə Hizbullahın Livan siyasətindəki və hərbi gücündəki rolu nəzərə alındığında, danışıqların ən çətin hissələrindən biri olacağı gözlənilir.

İki ölkə arasında dəniz sərhədi mübahisələri və digər regional gərginliklər fonunda baş tutan bu danışıqlar, hər iki tərəfin diplomatik yolla həll yolları tapmaq istəyinin göstəricisidir. Bu cür yüksək səviyyəli təmasların olmaması, indiki görüşlərin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha vurğulayır.

Beynəlxalq ictimaiyyət bu danışıqların nəticələrini yaxından izləyir və müsbət irəliləyişlər gözləyir. Analitiklər, danışıqların asan olmayacağını, lakin hər hansı bir razılaşmanın regionun gələcəyi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edəcəyini qeyd edirlər.

Xüsusilə Hizbullahın mövqeyi və Livanın daxili siyasi vəziyyəti danışıqların taleyinə təsir edəcək əsas amillərdəndir. Bu zirvə görüşü, Orta Şərqdə gərginliyin azaldılması və davamlı sülh üçün yeni bir ümid pəncərəsi aça bilər.

Meksikanın Yukatan yarımadasında yerləşən Holbox adası, müasir turizm mərkəzlərindən fərqli xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Bu ada, motorlu nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə qapalı yolları, məhdud rəqəmsal infrastrukturu və qorunan biomüxtəlifliyi ilə özünəməxsus bir məkandır.

Adanın əsas nəqliyyat vasitələri velosipedlər və qolf avtomobilləridir. Burada avtomobil səs-küyü və tıxaclar yoxdur, bu da ziyarətçilərə sakit və təbii bir mühitdə dincəlmək imkanı verir. Bu xüsusiyyət, Holboxu şəhər həyatının səs-küyündən uzaqlaşmaq istəyənlər üçün ideal bir yerə çevirir.

Holbox adası rəqəmsal infrastruktur baxımından da məhduddur. Adada bankomatlar yoxdur və kredit kartları geniş şəkildə qəbul edilmir. Bu səbəbdən adaya gələn qonaqların özləri ilə kifayət qədər nağd pul gətirmələri tövsiyə olunur. Bu vəziyyət, adanın “müasir dünyadan təcrid olunmuş” imicini daha da gücləndirir.

Qorunan təbiəti və zəngin biomüxtəlifliyi ilə Holbox, əsl cənnət guşəsidir. Burada nadir quş növləri, dəniz canlıları və tropik bitkilər mövcuddur. Adanın təmiz çimərlikləri və firuzəyi suları ziyarətçilərə unudulmaz təcrübələr yaşadır. Təbiətsevərlər və ekoturizm həvəskarları üçün Holbox əvəzedilməz bir məkandır.

Holbox adası, sürətli və rəqəmsal dünyanın təzyiqlərindən qaçmaq, sadə həyat tərzini dadmaq və təbiətlə iç-içə olmaq istəyənlər üçün unikal bir istiqamətdir. Bu ada, “həqiqi cənnət” tərifinə tam uyğun gəlir.

İngiltərədə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı təsadüfən aşkar edilmiş tək bir daş, ölkənin qədim tarixinə işıq salan möhtəşəm bir sirri üzə çıxardı. Bu tapıntı, ilk baxışdan adi görünən bir abidənin əslində nəhəng bir mədəniyyət kompleksinin tərkib hissəsi olduğunu göstərdi.

Britaniya torpaqlarında 3700 il əvvələ aid olduğu təxmin edilən bu daşın, Tunç Dövrünə məxsus nəhəng bir ritual sahəsinin parçası olduğu müəyyən edildi. Arxeoloqlar, bu tək dikili daşın ətrafında geniş bir ibadət və mərasim mərkəzinin yerləşdiyini təsdiqlədilər.

Aşkar edilən ritual sahəsi, Tunç Dövrü insanlarının dini inancları və sosial həyat tərzi haqqında dəyərli məlumatlar verir. Bu cür böyük miqyaslı komplekslər, o dövrün cəmiyyətlərinin mürəkkəbliyini, təşkilatçılıq qabiliyyətini və kollektiv əməyini nümayiş etdirir.

İlkin olaraq fərq edilməyən bu abidənin əhəmiyyəti, müasir texnologiyalar və diqqətli araşdırmalar nəticəsində ortaya çıxdı. Tək bir daşın arxasından çıxan bu böyük sirr, arxeologiya dünyasında böyük marağa səbəb oldu və bölgənin qədim sakinlərinin həyatına dair yeni perspektivlər açdı.

Bu kəşf, yalnız yerli əhəmiyyətə malik deyil, həm də Avropanın Tunç Dövrü mədəniyyətlərinin öyrənilməsinə mühüm töhfə verir. İngiltərədəki bu nəhəng ritual sahəsi, qədim dövrlərdə insanların kainatla və tanrılarla əlaqə qurmaq üçün necə böyük səylər göstərdiyini bir daha sübut edir.

Son günlər Flightradar 24 kimi uçuş izləmə platformalarında qeydə alınan qəribə bir hadisə ictimaiyyətin diqqətini cəlb etmişdi. Naməlum bir təyyarə şəhər səması üzərində səkkiz saat ərzində davamlı olaraq ziqzaqvari hərəkətlər edərək qəribə izlər buraxmışdı. Bu sirli uçuşun səbəbi haqqında müxtəlif fərziyyələr irəli sürülsə də, həqiqət indi üzə çıxıb.

Minlərlə insanın marağına səbəb olan bu uçuş marşrutu, sanki bir sənət əsəri kimi görünürdü. Təyyarənin hər santimetri əhatə edən bu qəribə manevrləri, bir çoxlarını sual altında qoymuşdu: Niyə belə bir uçuş həyata keçirilir və bunun arxasında nə dayanır? Uçuş məlumatları göstərirdi ki, təyyarə müəyyən bir ərazini dəfələrlə və yüksək dəqiqliklə təkrar edirdi.

Məlum olub ki, bu sirli ziqzaq uçuşu, əslində, yüksək texnologiyalı bir layihənin tərkib hissəsi imiş. Təyyarə, şəhərin hər bir küncünü lazer texnologiyası (LIDAR) vasitəsilə skan edərək, ətraflı 3D xəritələr yaratmaq üçün istifadə olunub. Bu, şəhər mühitinin dəqiq topoqrafik məlumatlarını əldə etmək üçün ən müasir üsullardan biridir.

Bu nəhəng layihənin əsas məqsədi, şəhərin infrastrukturunun vəziyyətini qiymətləndirmək, yeni tikinti layihələrini planlaşdırmaq və gələcək şəhər inkişaf strategiyalarını dəstəkləməkdir. Əldə edilən dəqiq məlumatlar, mühəndislərə və şəhər planlaşdırıcılarına daha effektiv qərarlar qəbul etməyə imkan verəcək.

Lazer skaneri ilə hər santimetrin taranması, binaların hündürlüyündən tutmuş, yolların relyefinə, bitki örtüyünün sıxlığına qədər hər bir detalı yüksək dəqiqliklə qeydə alır. Bu cür hərtərəfli məlumatlar, sel riskinin qiymətləndirilməsi, nəqliyyat axınının optimallaşdırılması və hətta bərpa olunan enerji mənbələrinin yerləşdirilməsi kimi geniş spektrli tətbiqlərə malikdir.

Beləliklə, şəhər üzərindəki səkkiz saatlıq “sirli rəqs”, əslində, gələcəyin ağıllı şəhərlərinin təməlini qoyan, yüksək texnologiyalı və strateji bir addım imiş. Bu layihə, şəhərin daha dayanıqlı, yaşana bilən və müasir bir məkana çevrilməsi üçün böyük potensial vəd edir.

Sosial mediada maraqlı hekayələr tez-tez yayılır və qısa zamanda milyonlarla insana çatır. Son günlərin ən çox müzakirə olunan hadisələrindən biri də bir bank quldurunun nəvəsinin hekayəsidir.

Nəvə, böyük babasının ona miras qoyduğu yüz illik sirli bir sandığı açmağa qərar verib. Bu sandıq ailənin uzun müddət sirrini qoruduğu, haqqında müxtəlif fərziyyələr irəli sürüldüyü bir əşya idi.

Sandığın içində nə olduğu illərdir maraq mövzusu olub. Nəvənin sandığı açma anları sosial şəbəkələrdə canlı yayımlanaraq böyük marağa səbəb olub və minlərlə istifadəçi bu tarixi anı izləyib.

Sandıq açıldıqda, nəvənin gördükləri onu heyrətə salıb. İçindəki əşyalar, böyük babasının həyatına, fəaliyyətinə və keçmişinə dair vacib ipuçları verərək ailənin sirlərini üzə çıxarıb.

Bu hekayə, keçmişin sirlərinin necə gözlənilməz anlarda ortaya çıxa biləcəyini bir daha göstərdi. Bank quldurunun sirli mirası, nəvəsinin həyatında yeni bir səhifə açıb və onun ailə tarixi ilə bağlı biliklərini kökündən dəyişib.

Hadisə, istifadəçilər arasında geniş müzakirələrə səbəb olaraq, insanların keçmişə və ailə sirlərinə olan marağını yenidən alovlandırıb. Hekayə qısa zamanda viral olaraq dünyanın dörd bir yanında təkrar paylaşımlara səbəb olub.