ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın İranla bağlı xarici siyasətində diqqətçəkən bir detal üzə çıxıb. “Wall Street Journal” (WSJ) qəzetinin iddialarına görə, Tramp İranın strateji əhəmiyyətli Xarq adasını ələ keçirmək məqsədi daşıyan hərbi əməliyyatı dəstəkləməkdən imtina edib. Bu məlumat, Tramp administrasiyası dövründə Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin ən yüksək həddə çatdığı bir vaxtda ortaya çıxan gizli planlar haqqında yeni suallar doğurur.
Xarq adası, İranın Fars körfəzində yerləşən və ölkənin neft ixracının əsas hissəsinin həyata keçirildiyi mühüm bir terminala ev sahibliyi edir. Bu adanın ələ keçirilməsi, İranın iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurmaq və regiondakı mövqeyini zəiflətmək potensialına malik hərbi addım olardı. WSJ-nin məlumatına görə, belə bir əməliyyatın müzakirə edilməsi, Trampın İrana qarşı “maksimum təzyiq” kampaniyasının nə qədər radikal variantları nəzərdən keçirdiyini göstərir.
Mənbələr iddia edir ki, adı açıqlanmayan bəzi rəsmilər bu əməliyyatı dəstəkləsə də, Tramp son qərarında geri addım atıb. Onun bu imtinasının səbəbləri tam olaraq açıqlanmasa da, regionda daha genişmiqyaslı münaqişə riskini göz önünə alması və ya əməliyyatın potensial uğursuzluq ehtimalını qiymətləndirməsi ehtimal olunur. Trampın prezidentliyi dövründə İranla münasibətlər nüvə sazişindən çıxmaq, sərt sanksiyalar tətbiq etmək və general Süleymaninin öldürülməsi kimi hadisələrlə yadda qalıb.
Bu cür hərbi planların mövcudluğu, ABŞ-İran münasibətlərinin nə qədər kövrək olduğunu bir daha sübut edir. Xüsusilə də, Xarq adası kimi strateji bir nöqtəyə hərbi müdaxilə, yalnız İranı deyil, bütün Yaxın Şərq regionunu qarışdıra biləcək böyük nəticələrə yol aça bilərdi. Trampın bu addımdan çəkinməsi, onun “Əvvəlcə Amerika” siyasətinin hərbi müdaxilələrə qarşı bəzi məhdudiyyətlər qoyduğunu da göstərə bilər.
WSJ-nin bu iddiası, Trampın xarici siyasətinin mürəkkəb təbiətini və qərar qəbul etmə prosesindəki daxili mübarizələri işıqlandırır. Bu məlumatlar, gələcəkdə ABŞ-İran münasibətlərinin necə inkişaf edə biləcəyinə dair də müəyyən ipucları verir, çünki regiondakı gərginlik hələ də tamamilə aradan qalxmayıb.
Leave a Reply