Dünyanın müxtəlif yerlərində, varlığı hələ sübut olunmasa da, əfsanələrə ilham verən saysız-hesabsız bölgələr mövcuddur. Bu “kölgə şəhərlər” və ya “itmiş sivilizasiyalar” haqqında hekayələr əsrlər boyu macəraçıların və arxeoloqların təxəyyülünü cəlb etmişdir.
Bu əfsanələrdən ən məşhurlarından biri, Amazon cəngəlliklərinin dərinliklərində gizləndiyi iddia edilən “İtmiş Z Şəhəri” idi. İngilis tədqiqatçısı Persi Fosett tərəfindən 20-ci əsrin əvvəllərində axtarılan bu şəhər, illərdir yalnız xəyali bir məkan kimi qəbul olunurdu. Fosett şəhəri tapmaq üçün bir neçə ekspedisiya təşkil etmiş, lakin sirli şəkildə yoxa çıxmışdı.
Lakin müasir texnologiya sayəsində bu qədim sirr nəhayət ki, aydınlanmağa başlayır. Mütəxəssislər, lazer əsaslı izləmə texnologiyası olan LİDAR-dan (Light Detection and Ranging) istifadə edərək, Z Şəhəri əfsanəsinin arxasında dayanan gerçəkliyi ortaya çıxarıblar.
LİDAR texnologiyası, sıx bitki örtüyünün altındakı relyefi dəqiq şəkildə xəritələməyə imkan verir. Təyyarələrdən və ya dronlardan istifadə edərək göndərilən lazer impulsları, cəngəlliyin sıx qatlarını keçərək, torpağın səthindəki insan əli ilə yaradılmış strukturları aşkar edə bilir. Bu, arxeoloqlara əvvəllər görünməyən qədim şəhər planlarını, yolları və binaları müəyyənləşdirməyə kömək edir.
Bu kəşf, “İtmiş Z Şəhəri”nin sadəcə bir əfsanə olmadığını, əksinə, Amazon hövzəsində inkişaf etmiş, lakin zamanla cəngəllik tərəfindən udulmuş qədim bir sivilizasiyanın mövcudluğunu sübut edir. Tapılan strukturlar, bölgədəki qədim xalqların mürəkkəb sosial quruluşlara və inkişaf etmiş şəhərsalma bacarıqlarına malik olduğunu göstərir.
Bu tarixi kəşf, təkcə “Z Şəhəri” əfsanəsinə işıq salmaqla kifayətlənmir, həm də Amazon cəngəlliklərinin hələ də gizlətdiyi saysız-hesabsız sirlərin qapılarını açır. LİDAR texnologiyası, gələcəkdə daha bir çox itmiş sivilizasiyanın və qədim mədəniyyətin izlərini aşkarlamaq üçün əvəzsiz bir vasitə olacaqdır. Bu, bölgənin tarixini yenidən yazmaq potensialına malikdir.
Leave a Reply