Amerika Birləşmiş Ştatlarının İrana qarşı apardığı hərbi əməliyyatlar və müdafiə xərcləri 51 milyard dolları keçərək, regionda və beynəlxalq arenada ciddi müzakirələrə səbəb olub. Bu nəhəng məbləğ, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki strateji maraqları və İranın nüvə proqramı, eləcə də regional təsiri ilə bağlı narahatlıqlarının miqyasını əks etdirir.
Qeyd olunan xərclər, əsasən, hərbi qüvvələrin bölgəyə yerləşdirilməsi, kəşfiyyat fəaliyyətləri, hərbi təlimlər, texnoloji inkişaflar və müdafiə sistemlərinin təkmilləşdirilməsi kimi sahələri əhatə edir. Bu, həmçinin, İrana qarşı tətbiq olunan sanksiyaların icrası və regiondakı müttəfiqlərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədi daşıyır.
ABŞ və İran arasında uzun illərdir davam edən gərgin münasibətlər, xüsusilə də Tehranın nüvə proqramı və Yaxın Şərqdəki proksi qruplara dəstəyi səbəbindən daha da kəskinləşib. Vaşinqton, İranın regiondakı sabitliyi pozan fəaliyyətlərini dayandırmaq üçün həm diplomatik, həm də hərbi təzyiq vasitələrindən istifadə edir.
51 milyard dollarlıq hərbi xərc, ABŞ vergi ödəyiciləri üçün böyük bir yük olmaqla yanaşı, regionda davamlı gərginliyin saxlanmasının maliyyə tərəfini də göz önünə sərir. Bu vəsaitin başqa sahələrə yönəldilməsi imkanları haqqında da müxtəlif fikirlər irəli sürülür.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu cür yüksək hərbi xərclər, ABŞ-ın İran siyasətinin davamlılığını və regionda hərbi mövcudluğunu nümayiş etdirir. Lakin bu yanaşmanın uzunmüddətli perspektivdə regionda sülh və sabitliyə necə təsir edəcəyi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır.
Tərəflər arasındakı gərginliyin azaldılması üçün diplomatik səylərin artırılması vacibliyi vurğulanır. Əks halda, hərbi xərclərin artması ilə yanaşı, regionda gözlənilməz hadisələrin baş vermə riski də artmaqdadır.
Leave a Reply