ABŞ və İran arasında davam edən danışıqların uğursuzluqla nəticələnməsi bir çox ekspert üçün gözlənilən idi. Tanınmış analitik Mertsin də qeyd etdiyi kimi, tərəflər arasında mövcud olan dərin fikir ayrılıqları və etimadsızlıq mühiti bu danışıqların müsbət nəticə vermə şansını əvvəldən azaldırdı.
Vaşinqton və Tehran arasında nüvə proqramı, regional təsirlər və sanksiyalar kimi əsas məsələlərdə prinsipial fərqlər mövcuddur. İran nüvə sazişinin tam bərpası və bütün sanksiyaların qaldırılmasını tələb edərkən, ABŞ Tehranın regional fəaliyyətlərini və ballistik raket proqramını da danışıqlar masasına gətirməyə çalışır.
Tərəflər arasındakı tarixi etimadsızlıq fonu da danışıqların irəliləməsinə ciddi əngəl törədir. Əvvəlki nüvə sazişindən ABŞ-ın birtərəfli qaydada çıxması İran tərəfində böyük narazılıq yaratmış və bu da indiki danışıqlara kölgə salmışdır.
Mertsin fikrincə, danışıqların iflası regionda gərginliyin daha da artmasına səbəb ola bilər. Bu vəziyyət, xüsusilə Fars körfəzi və Yaxın Şərqdə hərbi eskalasiya riskini artırır və beynəlxalq ictimaiyyəti narahat edir.
Diplomatik cəhdlərin uğursuzluğu hər iki tərəfin daxili siyasətində də əks-səda doğurur. İranda mühafizəkarların mövqeyi güclənə bilər, ABŞ isə müttəfiqləri ilə birgə yeni strategiyalar axtarışında olacaq.
Bu vəziyyət, həmçinin, regionda digər güc mərkəzlərinin, o cümlədən Rusiya və Çinin mövqelərini də gücləndirə bilər. Onlar ABŞ-İran qarşıdurmasından öz maraqları üçün istifadə etməyə çalışacaqlar.
Leave a Reply