Azərbaycanda on minlərlə vətəndaşın pensiya sistemindən kənarda qalması ciddi sosial problem olaraq qalmaqdadır. Rəsmi məlumatlara görə, bu şəxslər müxtəlif səbəblərdən pensiya almaq hüququndan məhrum olublar ki, bu da onların yaşlılıqda maliyyə təminatını şübhə altına alır.
Problemin əsas səbəblərindən biri qeyri-rəsmi məşğulluqdur. Uzun illər qeyri-rəsmi işləyən vətəndaşlar üçün sosial sığorta haqları ödənilmədiyindən, onların pensiya kapitalı formalaşmır. Bu vəziyyət, xüsusilə kənd təsərrüfatı və xidmət sektorunda çalışanlar arasında daha çox müşahidə olunur.
Digər bir mühüm səbəb isə iş stajının və ya sığorta müddətinin natamam olmasıdır. Bəzi vətəndaşlar iş həyatları boyu müəyyən müddətlərdə işsiz qalıb və ya sığorta ödənişləri qeydiyyata alınmayıb. Bu boşluqlar sonda pensiya təyinatı üçün tələb olunan minimum şərtlərin ödənilməməsinə gətirib çıxarır.
Həmçinin, pensiya sistemindəki bəzi bürokratik əngəllər və sənədləşmə problemləri də vətəndaşların pensiya hüquqlarını reallaşdırmasına mane olur. Keçmişdə əmək fəaliyyəti ilə bağlı sənədlərin itməsi və ya düzgün qeydə alınmaması halları da pensiya təyinatı zamanı çətinliklər yaradır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu problemin həlli üçün kompleks yanaşma tələb olunur. Qeyri-rəsmi məşğulluğun azaldılması, sosial sığorta sisteminin təkmilləşdirilməsi və vətəndaşların pensiya hüquqları barədə maarifləndirilməsi vacib addımlardır. Hökumət tərəfindən atılacaq yeni addımlar on minlərlə vətəndaşın yaşlılıqda layiq olduğu təminata çatmasına kömək edə bilər.
Leave a Reply