Category: Gündəm

Nüfuzlu investisiya bankı “Goldman Sachs” Yaxın Şərqdə potensial münaqişənin, xüsusilə də İranla bağlı hərbi əməliyyatların qlobal neft bazarına ciddi təsir edəcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Bankın analitikləri hesab edirlər ki, belə bir ssenari neftin qiymətini uzun müddət ərzində 100-115 dollar səviyyəsində saxlaya bilər.

Mütəxəssislər, regiondakı gərginliyin artmasının neft tədarük zəncirlərini poza biləcəyini və dünya bazarlarında təklif qıtlığı yaradacağını vurğulayırlar. İran dünyanın əsas neft istehsalçılarından və ixracatçılarından biri olduğu üçün, bu ölkə ətrafında yaranacaq hər hansı bir qeyri-sabitlik neft qiymətlərində kəskin sıçrayışlara səbəb ola bilər.

“Goldman Sachs”ın proqnozlarına görə, Yaxın Şərqdə genişmiqyaslı münaqişə neft hasilatına birbaşa təsir göstərməsə belə, tanker marşrutlarının təhlükəsizliyi və sığorta xərclərinin artması qiymətləri yüksəldəcək. Bu isə istehlakçı ölkələr üçün ciddi iqtisadi çətinliklər yarada bilər.

Bankın hesabatında qeyd olunur ki, neftin bu səviyyədə bahalaşması qlobal inflyasiyanın artmasına və dünya iqtisadiyyatının inkişaf sürətinin yavaşlamasına səbəb olacaq. Enerji xərclərinin artması, xüsusilə də Avropa və Asiya ölkələrində sənaye və nəqliyyat sektorlarına mənfi təsir göstərəcək.

Analitiklər vəziyyətin gərginləşməsi riskini yüksək qiymətləndirərək, investorları potensial şoklara hazır olmağa çağırırlar. Neft bazarında volatilliyin artacağı və qısa müddətdə qiymət dəyişikliklərinin daha tez-tez müşahidə olunacağı gözlənilir.

Bu proqnozlar, dünya dövlətlərini Yaxın Şərqdə sülhün və sabitliyin təmin edilməsi istiqamətində daha aktiv addımlar atmağa sövq edə bilər. Qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından regiondakı hər bir gərginlik narahatlıqla izlənilir.

Dünya bazarlarında qızıl və gümüş qiymətlərində nəzərəçarpacaq dərəcədə ucuzlaşma müşahidə olunur. Bu eniş, son dövrlər əmtəə bazarlarında yaşanan volatilliyin bir göstəricisi kimi qiymətləndirilir və investorlar arasında narahatlıq yaradır.

Xüsusilə, qızılın unsiyası və gümüşün qiymətlərindəki düşüş, həm investorlar, həm də zərgərlik sənayesi üçün müəyyən suallar doğurur. Bu ucuzlaşmanın arxasında duran əsas səbəblər arasında qlobal iqtisadi gözləntilər və mərkəzi bankların pul siyasəti qərarları göstərilir.

Analitiklər, ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz dərəcələrini artırmağa davam edəcəyi ilə bağlı gözləntilərin dolların möhkəmlənməsinə səbəb olduğunu bildirirlər. Dolların bahalaşması, dollarla qiymətləndirilən qızılı digər valyuta sahibləri üçün daha bahalı edir, bu da tələbatı azaldır və qiymətlərə təzyiq göstərir.

Gümüşün qiymətlərindəki eniş isə sənaye tələbatının gözləntilərdən aşağı qalması və qızıl ilə paralel hərəkət etməsi ilə əlaqələndirilir. Gümüş həm qiymətli metal, həm də sənaye xammalı kimi istifadə edildiyi üçün, iqtisadi aktivlikdəki dəyişikliklərə daha həssas reaksiya verir.

Bu ucuzlaşma, qızıl və gümüşə investisiya etməyi düşünənlər üçün yeni fürsətlər yarada bilər. Lakin ekspertlər, bazarda hələ də qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini və investorların qərar verməzdən əvvəl diqqətli olmalarını tövsiyə edirlər.

Yaxın gələcəkdə qiymətli metalların bazardakı hərəkətliliyi qlobal iqtisadi göstəricilərdən, inflyasiya gözləntilərindən və geosiyasi vəziyyətdən asılı olacaq. İnvestorlar bu amilləri yaxından izləməli və mütəxəssis rəylərini nəzərə almalıdırlar.

Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiyanın Qara Dəniz Donanmasına növbəti ağır zərbə endirib. Son məlumatlara görə, Ukrayna ordusu Rusiyaya məxsus iki desant gəmisini hədəf alaraq məhv edib. Bu gəmilərin ümumi dəyərinin 150 milyon dollar olduğu bildirilir.

Bu hadisə Qara Dənizdə hərbi əməliyyatların gərginləşdiyini bir daha göstərir. Ukrayna müharibənin əvvəlindən etibarən Rusiyanın dəniz qüvvələrinə qarşı effektiv mübarizə aparır. Vurulan desant gəmiləri Rusiyanın hərbi-dəniz potensialı üçün ciddi itki hesab olunur.

Desant gəmiləri hərbi əməliyyatlarda xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Onlar qoşunların, zirehli texnikanın və digər hərbi yüklərin dəniz yolu ilə daşınması və sahilə çıxarılması üçün istifadə olunur. Bu gəmilərin məhv edilməsi Rusiyanın Qara Dəniz bölgəsində potensial amfibiya əməliyyatları keçirmək imkanlarını zəiflədir.

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin bu uğuru, onların dəniz dronları və digər uzaqmənzilli zərbə vasitələrindən istifadə edərək Rusiyanın Qara Dəniz Donanmasına qarşı effektiv strategiya tətbiq etdiyini sübut edir. Bu cür hədəfləmələr Rusiyanın təchizat yollarını pozmaq və hərbi logistikasına zərbə vurmaq məqsədi daşıyır.

Rusiya tərəfi hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlama verməsə də, Ukrayna hərbi dairələri bu zərbənin Qara Dənizdəki qüvvələr balansına təsir edəcəyini vurğulayır. Bu, Ukraynanın dənizdəki müdafiə qabiliyyətini artıraraq, Rusiyanın dəniz üstünlüyünü azaltmaq istiqamətində atılan mühüm addımdır.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın İranla bağlı səsləndirdiyi fikirlər beynəlxalq gündəmdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Trampın sözlərinə görə, İran mövcud blokadanı yarmaq cəhdlərində uğursuzluğa düçar olub. Bu bəyanat regionda və dünyada siyasi gərginliyin fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Donald Trampın qeyd etdiyi blokada əsasən ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sərt iqtisadi sanksiyalar və beynəlxalq təzyiqlər paketinə işarə edir. Bu sanksiyalar İranın neft ixracatını məhdudlaşdırmaq, maliyyə sistemini hədəf almaq və nüvə proqramını cilovlamaq məqsədi daşıyırdı.

Tramp administrasiyası dövründə İrana qarşı maksimum təzyiq siyasəti yürüdülmüş, bu da Tehranın iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurmuşdu. Keçmiş prezidentin son bəyanatı, bu siyasətin İranın beynəlxalq izolyasiyasını dərinləşdirdiyini və onun regional ambisiyalarını məhdudlaşdırdığını bir daha vurğulayır.

İranın blokadanı yarmaq cəhdləri adətən qeyri-rəsmi ticarət yolları, müttəfiq ölkələrlə əlaqələrin gücləndirilməsi və sanksiyalardan yayınma mexanizmlərinin işə salınması ilə müşayiət olunurdu. Lakin Trampın açıqlaması bu cəhdlərin gözlənilən nəticəni vermədiyini göstərir.

Bu bəyanat həm də ABŞ-ın gələcək İran siyasəti ilə bağlı fərziyyələrə yol açır. Trampın yenidən prezidentliyə namizəd olduğu bir dövrdə, onun bu cür kəskin açıqlamaları seçki kampaniyasının bir hissəsi kimi də qiymətləndirilə bilər.

Analitiklər hesab edir ki, Trampın bu sözləri İranın hazırkı iqtisadi vəziyyəti, eləcə də regiondakı mövqeyi ilə bağlı ciddi mesajlar daşıyır. Bu, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə İranın qarşısında duran çətinlikləri xatırladır.

İran İslam Respublikası “Mossad”la əməkdaşlıqda təqsirləndirilən iki nəfəri edam etdiyini açıqlayıb. Bu hadisə ölkənin milli təhlükəsizliyinə qarşı yönəlmiş casusluq fəaliyyətlərinə qarşı sərt mövqeyini bir daha nümayiş etdirir.

Edam edilən şəxslər İsrailin kəşfiyyat agentliyi “Mossad”la əlaqədə olmaqda və İranın təhlükəsizliyinə zərbə vurmaq məqsədilə məlumat toplamaqda ittiham olunurdu.

İran məhkəmə sistemindən verilən məlumata görə, bu şəxslərin fəaliyyəti milli maraqlara ciddi təhdid hesab edilib. Onlar uzun müddət davam edən istintaq və məhkəmə proseslərindən sonra ölüm cəzasına məhkum ediliblər.

Tehran rəsmiləri dəfələrlə bəyan ediblər ki, xarici kəşfiyyat xidmətləri ilə əməkdaşlıq edən və ölkənin təhlükəsizliyini təhdid edən şəxslərə qarşı heç bir güzəştə gedilməyəcək.

Bu edamlar, İranın bölgədəki rəqiblərinə, xüsusilə İsrailə qarşı mövqeyini sərtləşdirməsinin bir göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Ölkənin daxili təhlükəsizlik orqanları xarici müdaxilələrə qarşı mübarizəni davam etdirməkdə qərarlıdırlar.

Beynəlxalq insan haqları təşkilatları İranda edam cəzalarının tətbiqi ilə bağlı dəfələrlə narahatlıqlarını ifadə etsələr də, Tehran öz milli təhlükəsizlik prinsiplərini qətiyyətlə müdafiə edir.

Bakıda ağır yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. Şəhərin mərkəzi hissələrindən birində avtomobil və motosiklet toqquşub.

Hadisə nəticəsində faciəvi ölüm qeydə alınıb. Motosikletin sürücüsü aldığı ağır xəsarətlərdən dünyasını dəyişib.

Məlumata görə, qəza paytaxtın sıx hərəkətli yollarından birində baş verib. İlkin ehtimala görə, hadisə sürət həddinin aşılması və ya yol hərəkəti qaydalarının pozulması səbəbindən yaranıb.

Hüquq-mühafizə orqanları hadisə yerinə gələrək araşdırmalara başlayıb. Qəzanın dəqiq səbəbləri və təfərrüatları müəyyənləşdirilir.

Bu cür faciəvi hadisələr yol hərəkəti iştirakçılarının, xüsusilə motosiklet sürücülərinin daha diqqətli olmasının vacibliyini bir daha gündəmə gətirir. Hər iki tərəfin qaydalara əməl etməsi belə acı nəticələrin qarşısını ala bilər.

Hüquqi dövlətin əsas sütunlarından biri ədalət mühakiməsinin düzgün və qərəzsiz həyata keçirilməsidir. Bu prosesdə prokurorluq orqanlarının rolu danılmazdır. Prokurorlar cəmiyyətin hüquqlarını qoruyan, cinayətkarlıqla mübarizə aparan və qanunun aliliyini təmin edən vacib fiqurlardır.

Həqiqi ədalət carçısı olan prokuror, ilk növbədə, vicdanına və qanunlara sadiq qalmalıdır. Onun fəaliyyəti hər cür təzyiqdən uzaq, şəffaf və obyektiv olmalıdır. Haqqı nahaqqa verməmək, hər bir işdə həqiqəti üzə çıxarmaq prokurorluq peşəsinin əsas prinsiplərindəndir.

Prokurorların işi yalnız cinayət işlərinin istintaqına nəzarət etməkdən ibarət deyil, həm də vətəndaşların hüquqlarının müdafiəsini təmin etməkdir. Bu çətin və məsuliyyətli yolda bəzən böyük maneələrlə qarşılaşmaq lazım gəlir. Lakin ədalətə sadiq olan prokuror heç bir halda prinsipindən dönməməli, yalnız qanunun tələblərinə uyğun hərəkət etməlidir.

Belə prokurorlar cəmiyyətdə hüquqa inamı artırır, vətəndaşların dövlətə etimadını möhkəmləndirir. Onların fəaliyyəti hüquq sisteminin sağlam təməllər üzərində qurulmasına xidmət edir və hər kəsin qanun qarşısında bərabərliyini təmin edir.

Ədalətə sadiq xidmət edən prokurorlar, əslində, dövlətçiliyimizin möhkəmlənməsinə və cəmiyyətimizin rifahına böyük töhfələr verirlər. Onların fədakarlığı və dürüstlüyü gələcək nəsillər üçün nümunə olmalıdır.

Azərbaycanın əsas poçt operatoru olan “Azərpoçt” MMC-də rəhbər dəyişikliyi baş verib. Şirkətin baş direktoru vəzifəsindən azad edilib.

Bu barədə məlumatı azpolitika.info saytı yayıb. Mənbənin verdiyi xəbərə görə, “Azərpoçt”un rəhbəri işdən çıxıb.

“Azərpoçt” ölkənin ən böyük dövlət müəssisələrindən biri olmaqla, poçt və maliyyə xidmətlərinin göstərilməsində mühüm rol oynayır. Bu dəyişiklik qurumun gələcək fəaliyyətinə necə təsir edəcəyi maraq doğurur.

Baş direktorun vəzifəsindən azad edilməsinin səbəbləri barədə hələlik rəsmi məlumat verilməyib. Adətən, bu cür kadr dəyişiklikləri ya şəxsi istək, ya da şirkətin fəaliyyətindəki müəyyən yenidənqurma prosesləri ilə əlaqədar olur.

Qeyd edək ki, “Azərpoçt”un rəhbərliyi dövründə şirkət müxtəlif islahatlar həyata keçirmiş, xidmətlərinin keyfiyyətini artırmağa çalışmışdır. Bu dəyişikliyin gələcək inkişaf strategiyasına necə təsir edəcəyi gözlənilir.

Hazırda qurumun yeni rəhbərinin kim olacağı barədə heç bir məlumat yoxdur. İctimaiyyət və media bu vəzifəyə kimin təyin ediləcəyini səbirsizliklə gözləyir.

Azərbaycanın sığorta bazarında əhəmiyyətli dəyişiklik baş verir. “AtaSığorta” ASC-nin ləğv edilməsi prosesinə başlanılıb. Şirkətin müştərilərinə xidmətlərin davamlılığını təmin etmək məqsədilə sığorta portfeli “Atəşgah” Sığorta Şirkətinə ötürülüb.

Bu qərar “AtaSığorta”nın fəaliyyətini dayandırması ilə bağlıdır. Ləğvetmə prosesi Azərbaycan qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keçiriləcək. Bu müddət ərzində şirkətin öhdəlikləri və aktivləri ilə bağlı müvafiq tədbirlər görüləcək.

“Atəşgah” Sığorta Şirkəti “AtaSığorta”nın bütün etibarlı sığorta müqavilələrini öz üzərinə götürüb. Bu o deməkdir ki, “AtaSığorta”nın mövcud müştəriləri üçün sığorta təminatı kəsilməyəcək və onlar “Atəşgah” vasitəsilə öz müqavilələrini davam etdirə biləcəklər.

Müştərilər üçün vacib olan məqam odur ki, sığorta hadisəsi baş verdikdə və ya müqavilə ilə bağlı hər hansı bir sual yarandıqda artıq “Atəşgah”a müraciət etməlidirlər. “Atəşgah”ın əlaqə vasitələri və xidmət mərkəzləri bu keçid dövründə müştərilərə tam dəstək verməyə hazır olacaq.

Sığorta portfelinin ötürülməsi sığorta bazarında konsolidasiya tendensiyalarının bir göstəricisidir. Bu cür addımlar adətən sığorta şirkətlərinin bazar mövqeyini gücləndirmək və xidmət keyfiyyətini artırmaq məqsədi daşıyır.

Ekspertlər hesab edirlər ki, bu keçid “Atəşgah”ın bazar payını artıracaq və Azərbaycan sığorta sektorunda rəqabət mühitinə təsir göstərəcək. Eyni zamanda, “AtaSığorta”nın ləğvi sığorta bazarında bəzi struktur dəyişikliklərinə səbəb ola bilər.

Qeyd edək ki, “AtaSığorta” uzun illər Azərbaycan sığorta bazarında fəaliyyət göstərən şirkətlərdən biri idi. Onun ləğvi və portfelinin digər böyük şirkətə keçməsi sığorta sektorunda yeni bir mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.

Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası (və ya hazırkı tənzimləyici orqan) tərəfindən bu prosesə nəzarət ediləcək və müştərilərin hüquqlarının tam qorunması təmin olunacaqdır. “Atəşgah”ın bu yeni öhdəliyi uğurla idarə edəcəyi gözlənilir.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının İrana qarşı hərbi əməliyyatlara və regiondakı mövcudluğuna sərf etdiyi xərclər 56 milyard dolları keçib. Bu fantastik rəqəm, iki ölkə arasındakı onilliklər boyu davam edən gərginliyin maliyyə yükünü bir daha gözlər önünə sərir və Vaşinqtonun Tehranla bağlı strategiyasının dərinliyini göstərir.

Bu böyük məbləğ təkcə birbaşa hərbi əməliyyatları deyil, həm də Fars körfəzindəki hərbi mövcudluğu, kəşfiyyat fəaliyyətlərini, sanksiyaların icrasını və regiondakı müttəfiqlərə dəstəyi əhatə edir. ABŞ-ın İrana qarşı sərt mövqeyi, əsasən, Tehranın nüvə proqramı, ballistik raket inkişafı və regional təsiri ilə bağlı narahatlıqlarla əlaqədardır.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu xərclər ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki strateji maraqlarını qorumaq və İranın regionda hegemonluq cəhdlərinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Lakin bu maliyyə yükü, ABŞ-ın daxili siyasətində də mübahisələrə səbəb olur, vergi ödəyicilərinin pullarının bu şəkildə xərclənməsinin effektivliyi və zəruriliyi daim müzakirə olunur.

İranla ABŞ arasındakı gərginlik, Yaxın Şərq regionunda sabitliyi pozan əsas amillərdən biri olaraq qalır. Bu böyük hərbi xərclər, həm də region ölkələrinin müdafiə büdcələrini artırmasına təkan verir, nəticədə silahlanma yarışına və daha böyük qeyri-sabitliyə yol açır.

Analitiklər hesab edirlər ki, bu maliyyə axını, münaqişənin həlli üçün diplomatik yolların tapılmasının vacibliyini bir daha vurğulayır. Əks halda, hərbi xərclərin artması, uzunmüddətli perspektivdə heç bir tərəfə fayda gətirməyəcək, əksinə, regionda humanitar və iqtisadi böhranları dərinləşdirəcəkdir.