Category: Gündəm

İranın ABŞ ilə birbaşa danışıqlarda iştirak etməmək qərarı hələlik dəyişməyib. Bu barədə İranın yarı-rəsmi “Tasnim” xəbər agentliyi məlumat yayıb.

Qeyd olunur ki, Tehranın bu mövqeyi Vaşinqtonla münasibətlərdə uzun müddətdir davam edən gərginliyin fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İran rəsmiləri dəfələrlə bəyan ediblər ki, ABŞ-ın sanksiyaları davam etdiyi müddətcə hər hansı birbaşa danışıqlar mənasızdır.

“Tasnim” agentliyi İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna (SEPAH) yaxınlığı ilə tanınır və onun yaydığı məlumatlar Tehranın rəsmi mövqeyini əks etdirməsi baxımından mühüm hesab olunur. Agentlik bildirir ki, İranın ali rəhbərliyi bu məsələdə qətiyyətlidir.

Bu qərar, xüsusilə nüvə proqramı ilə bağlı beynəlxalq danışıqlar kontekstində diqqət çəkir. Bəzi analitiklər hesab edirlər ki, İran bu yolla ABŞ-a öz şərtlərini qəbul etdirmək üçün təzyiq göstərməyə çalışır.

ABŞ rəsmiləri isə dəfələrlə İranı danışıqlar masasına oturmağa çağırsalar da, Tehranın mövqeyində hələlik ciddi dəyişiklik müşahidə olunmur. Tərəflər arasında etimadsızlıq dərinləşməkdə davam edir.

Bu vəziyyət, Yaxın Şərqdə regional sabitlik üçün müəyyən risklər yaradır və beynəlxalq ictimaiyyətin narahatlığına səbəb olur. Ekspertlər hesab edirlər ki, tərəflər arasında birbaşa dialoqun olmaması gərginliyin daha da artmasına zəmin yarada bilər.

Azərbaycan xalqının qəlbində dərin iz buraxan Aprel döyüşlərinin qəhrəman şəhidləri, xüsusilə də Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin (XTQ) igid övladları bu gün böyük ehtiramla yad edilib. Vətən uğrunda canlarını fəda edən şəhidlərin xatirəsi ölkənin müxtəlif bölgələrində təşkil olunan anım mərasimlərində yüksək qiymətləndirilib.

Anım tədbirlərində şəhid ailələrinin üzvləri, döyüş yoldaşları, hərbi qulluqçular, ictimaiyyət nümayəndələri və rəsmi şəxslər iştirak ediblər. Mərasimlərdə şəhidlərin ruhuna dualar oxunub, onların xatirəsinə ucaldılmış abidələrə tər çiçəklər qoyulub və xatirə lövhələri ziyarət edilib.

Qeyd edək ki, 2016-cı ilin Aprel döyüşləri Azərbaycan Ordusunun qüdrətini, əsgər və zabitlərimizin döyüş ruhunu bütün dünyaya nümayiş etdirən şanlı səhifələrdən biridir. Məhz bu döyüşlərdə XTQ-nin qəhrəmanları düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirərək bir sıra strateji əhəmiyyətli yüksəklikləri azad etmiş, Vətənimizin ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizəyə böyük töhfə vermişlər.

Çıxış edənlər şəhidlərin misilsiz qəhrəmanlığından, onların Vətənə olan sonsuz sevgisindən bəhs edərək, gənc nəsillərə örnək olacaq fədakarlıqlarını vurğulayıblar. Bildirilib ki, şəhidlərimizin qanı bahasına qazanılan zəfərlər heç vaxt unudulmayacaq və onların xatirəsi daim əziz tutulacaqdır.

Dövlətimiz şəhid ailələrinə və müharibə veteranlarına hər zaman böyük diqqət və qayğı ilə yanaşır. Bu cür anım mərasimləri də Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımıza olan sonsuz minnətdarlığın və onların irsinə sahib çıxmağın bariz nümunəsidir.

Aprel şəhidlərinin xatirəsi Azərbaycan xalqının qəlbində əbədi yaşayacaq, onların qəhrəmanlığı gələcək nəsillər üçün Vətən sevgisinin və fədakarlığının simvolu olaraq qalacaqdır.

İran prezidentliyinə namizəd Məsud Pezeşkian, ABŞ rəsmilərinin İranla bağlı ziddiyyətli yanaşmalarını sərt şəkildə tənqid edərək, bunu “acı bir mesaj” adlandırıb. Onun bu açıqlaması, iki ölkə arasındakı gərgin münasibətlərin fonunda diqqət çəkib və beynəlxalq arenada geniş əks-səda doğurub.

Pezeşkianın sözlərinə görə, Vaşinqtonun bəzi rəsmiləri bir tərəfdən İranla dialoq və əməkdaşlıq mesajları verərkən, digər tərəfdən ölkəyə qarşı sərt sanksiyalar tətbiq etməyə və təhdidkar ritorikanı davam etdirməyə üstünlük verir. Bu cür ikili standartlar, İran xalqı və rəhbərliyi arasında ABŞ-a qarşı inamsızlığı daha da artırır.

Namizəd vurğulayıb ki, bu ziddiyyətli siyasət, əslində İrana verilən acı bir mesajdır. Bu mesaj, ABŞ-ın həqiqi niyyətlərinin qeyri-müəyyənliyini, regional sabitliyə olan yanaşmasındakı çatışmazlıqları və etibarlı tərəfdaş olmaq istəmədiyini göstərir.

Pezeşkianın bu bəyanatı, İranın daxili siyasi gündəmində də mühüm yer tutur. Prezident seçkiləri ərəfəsində namizədlərin xarici siyasətə dair mövqeləri seçicilər üçün əsas amillərdən biridir. Onun bu cür açıqlamaları, İranın milli maraqlarını qorumaq əzmini nümayiş etdirir.

ABŞ-İran münasibətləri onilliklərdir ki, gərginliklərlə müşayiət olunur. Nüvə proqramı, regional təsir mübarizəsi və insan haqları məsələləri iki ölkə arasında dərin fikir ayrılıqlarına səbəb olub. Pezeşkianın son şərhləri bu mürəkkəb dinamikanın yeni bir təzahürüdür.

Bu açıqlamalar, beynəlxalq ictimaiyyəti də ABŞ-ın İran siyasətinə daha diqqətli yanaşmağa çağırır. Ziddiyyətli mesajlar regionda gərginliyi azalda bilməz, əksinə, sülh və sabitlik üçün yeni maneələr yarada bilər.

Pezeşkianın qeyd etdiyi kimi, ABŞ-ın bu yanaşması yalnız İran üçün deyil, bütövlükdə Yaxın Şərq regionu üçün narahatedici bir siqnaldır. Regionda etimadın bərpası və konstruktiv dialoqun təmin edilməsi üçün daha ardıcıl və şəffaf bir siyasətə ehtiyac var.

ABŞ Prezidenti İranla bağlı sarsıdıcı xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, əgər regionda gərginliyin azaldılmasına dair mövcud “atəşkəs” və ya anlaşmalar pozularsa, nəticələr ağır olacaq və “çoxlu bombalar partlayacaq”. Bu bəyanat beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıqlara səbəb olub.

Prezidentin sözləri, Yaxın Şərqdə onsuz da kövrək olan sülhün qorunması ilə bağlı Vaşinqtonun dərin narahatlığını əks etdirir. Regionda İranla müttəfiq qruplar arasında artan gərginlik fonunda bu cür xəbərdarlıqlar vəziyyətin nə qədər həssas olduğunu bir daha göstərir.

Bəyanatın konkret hansı “atəşkəs”ə istinad etdiyi tam aydın deyil, lakin ümumi olaraq regionda münaqişənin daha da dərinləşməməsi üçün mövcud olan qeyri-rəsmi razılaşmalara və ya de-eskalasiya səylərinə işarə etdiyi düşünülür. ABŞ rəsmiləri uzun müddətdir ki, regionda sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ Prezidentinin bu cür kəskin ifadələr işlətməsi, Tehranın regional siyasətindəki dəyişikliklərə və ya nüvə proqramı ilə bağlı narahatlıqlara cavab ola bilər. Vaşinqtonun məqsədi, gərginliyi artırmaq əvəzinə, potensial eskalasiyanın qarşısını almaq üçün İranı xəbərdar etməkdir.

Bu xəbərdarlıq, həmçinin, Yaxın Şərqdəki müttəfiqlərinə ABŞ-ın regiondakı təhlükəsizlik öhdəliklərini bir daha xatırladır. ABŞ-ın regionda hərbi mövcudluğu və diplomatik səyləri, gərginliyin nəzarətdən çıxmasının qarşısını almaq üçün mühüm rol oynayır.

Beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspertlər, bu bəyanatın Tehran tərəfindən necə qarşılanacağını yaxından izləyirlər. İranın cavabı, regiondakı gələcək hadisələrin inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edəcək.

Avropa Parlamentinin (AP) son zamanlar Azərbaycana qarşı qəbul etdiyi qətnamələr Bakı ilə Brüssel arasında mövcud dialoqa ciddi kölgə salır və əlaqələrin gərginləşməsinə səbəb olur. Azərbaycan tərəfi bu addımları dəfələrlə tənqid edərək, onların ikitərəfli münasibətlərə mənfi təsir göstərdiyini vurğulayır.

Rəsmi Bakı Avropa Parlamentinin bəzi qətnamələrini Azərbaycanın daxili işlərinə qarışmaq cəhdi kimi qiymətləndirir. Bu sənədlərin birtərəfli, qərəzli və obyektiv reallığı əks etdirməyən məlumatlara əsaslandığı bildirilir. Azərbaycanın suverenliyinə və müstəqil siyasətinə hörmətsizlik kimi qəbul edilən bu yanaşma, konstruktiv əməkdaşlıq mühitini pozur.

Belə qətnamələr, Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında strateji əhəmiyyət kəsb edən enerji, nəqliyyat və digər sahələrdəki əməkdaşlıq perspektivlərini də təhlükə altına qoyur. Etimadın zəifləməsi və qarşılıqlı anlaşmanın azalması, birgə layihələrin həyata keçirilməsində çətinliklər yarada bilər.

Azərbaycan hər zaman beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı hörmət, suveren bərabərlik və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini əsas tutur. Bakı, Brüssellə dialoqun məhz bu prinsiplər üzərində qurulmasının tərəfdarıdır və AP-dən də eyni yanaşmanı gözləyir.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Avropa Parlamenti regiondakı mürəkkəb siyasi prosesləri daha dərindən araşdırmalı və qərarlarını faktiki məlumatlara əsasən qəbul etməlidir. Yalnız obyektiv və balanslı mövqe tutmaqla, Bakı ilə Brüssel arasında səmərəli və davamlı dialoqun bərpasına nail olmaq mümkündür.

Əks təqdirdə, bu cür qətnamələrin qəbulu Azərbaycan-Avropa İttifaqı əlaqələrini daha da gərginləşdirəcək və regional sabitliyə mənfi təsir göstərəcək. Azərbaycan Avropa İttifaqını mühüm tərəfdaş hesab edir və əlaqələrin inkişafında maraqlıdır, lakin bu, qarşılıqlı hörmət zəminində mümkündür.

Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətində (AzTV) genişmiqyaslı struktur islahatlarına start verilib. Məlumata görə, bu dəyişikliklər qurumun fəaliyyətinin daha da optimallaşdırılması və müasir tələblərə uyğunlaşdırılması məqsədi daşıyır.

Həyata keçirilən yenidənqurma tədbirləri çərçivəsində AzTV-nin bəzi şöbələri birləşdirilir. Bu addım idarəetmə səmərəliliyini artırmaq, paralel fəaliyyətləri aradan qaldırmaq və daxili resurslardan daha effektiv istifadə etmək niyyəti ilə atılır.

Şöbələrin birləşdirilməsi ilə yanaşı, bəzi vəzifə funksiyalarına da yenidən baxıldığı, iş proseslərinin daha çevik və məhsuldar olması üçün zəruri addımların atıldığı bildirilir. Bu dəyişikliklər AzTV-nin yayım siyasətinə də müsbət təsir göstərməli, proqramların keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət etməlidir.

Struktur islahatları televiziya məkanında gedən ümumi yenilənmə proseslərinin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Məqsəd AzTV-nin beynəlxalq standartlara cavab verən, rəqabətədavamlı və cəlbedici bir media qurumu olaraq mövqeyini daha da möhkəmləndirməkdir.

Bu dəyişikliklərin AzTV-nin kadr siyasətinə də təsirsiz ötüşməyəcəyi gözlənilir. Qurumun rəhbərliyi islahatların uğurlu icrası üçün bütün zəruri addımları atmağa hazır olduğunu bəyan edib.

Azərbaycanın təhsil sistemində ciddi problemlər üzə çıxıb. Ölkə üzrə yüzlərlə ümumtəhsil müəssisəsində aparılan yoxlamalar zamanı müxtəlif növ qayda pozuntuları aşkar edilib. Bu, təhsilin keyfiyyətinə və idarəetmə şəffaflığına dair narahatlıqları artırır.

Aşkar edilmiş pozuntular arasında maliyyə intizamının pozulması, tədris prosesinin təşkili ilə bağlı nöqsanlar, kadr təyinatlarında qanunsuzluqlar və infrastruktur çatışmazlıqları yer alır. Mütəxəssislər bu halların təhsil müəssisələrinin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərdiyini bildirirlər.

Təhsil Nazirliyi və digər müvafiq qurumlar tərəfindən aparıldığı ehtimal olunan bu yoxlamaların nəticələri ictimaiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Valideynlər və pedaqoji heyət təhsil sistemindəki problemlərin köklü həllini tələb edirlər.

Aşkar edilmiş pozuntularla bağlı məsul şəxslərin müəyyənləşdirilərək barələrində müvafiq tədbirlərin görülməsi gözlənilir. Bu cür yoxlamaların mütəmadi olaraq aparılması və nəticələrin şəffaf şəkildə ictimaiyyətə açıqlanması təhsilin inkişafı üçün vacib hesab olunur.

Təhsil sektorunda şəffaflığın və hesabatlılığın artırılması, məktəb idarəçiliyindəki boşluqların aradan qaldırılması gələcək nəsillərin keyfiyyətli təhsil alması üçün əsas şərtdir. Bu məsələdə dövlət qurumları ilə yanaşı, vətəndaş cəmiyyətinin də aktiv iştirakı zəruridir.

Rusiya qüvvələri Ukraynanın şimal-şərqində yerləşən Sumı vilayətində irəliləyiş əldə edib. Məlumata görə, Rusiya hərbçiləri bölgədə təxminən 4 kilometr dərinliyə qədər irəliləyib. Bu irəliləyiş fonunda, Sumı şəhərinin və ya vilayətinin mühasirəyə alınması ilə bağlı yayılan iddialar Ukrayna rəsmiləri tərəfindən qəti şəkildə təkzib edilib.

Sumı vilayəti, Rusiya ilə sərhəddə yerləşən strateji əhəmiyyətə malik bir bölgədir. Müharibənin əvvəlindən bəri burada lokal toqquşmalar və artilleriya atəşləri müşahidə olunsa da, son dövrlər iri miyaslı hücum əməliyyatları nisbətən sakit idi. Lakin son irəliləyiş bölgədəki vəziyyətin yenidən gərginləşdiyini göstərir.

Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin və yerli hərbi administrasiyanın nümayəndələri, Rusiya qüvvələrinin məhdud bir ərazidə irəlilədiyini, lakin bunun Sumı şəhəri üçün birbaşa təhlükə yaratmadığını vurğulayıblar. Onlar, şəhərin müdafiəsinin gücləndirildiyini və əlavə qüvvələrin cəlb olunduğunu bildiriblər.

4 kilometrlik irəliləyiş, hərbi ekspertlər tərəfindən taktiki əhəmiyyət kəsb edən, lakin strateji baxımdan həlledici olmayan bir addım kimi qiymətləndirilir. Bu, Rusiyanın Ukrayna müdafiə xətlərini sınaqdan keçirmək və ya müəyyən ərazilərdə üstünlük əldə etmək cəhdi kimi şərh edilə bilər.

Son həftələrdə Rusiya qüvvələri Xarkov vilayətində də oxşar hücum əməliyyatları həyata keçirərək, sərhəd bölgələrində irəliləyişlər əldə etmişdi. Sumıdakı bu hadisə, Rusiyanın şimal cəbhəsində təzyiqi artırmaq niyyətində olduğunu göstərən daha geniş bir strategiyanın tərkib hissəsi ola bilər.

Ukrayna rəsmiləri əhalini sakitliyə çağırır və dezinformasiyaya qarşı diqqətli olmağa səsləyirlər. Onlar, bütün məlumatların rəsmi mənbələrdən yoxlanılmasının vacibliyini qeyd edirlər. Bölgədəki vəziyyət yaxından izlənilir və müdafiə tədbirləri davam etdirilir.

Sloveniya ciddi siyasi böhranla üz-üzədir. Ölkənin Baş naziri çıxılmaz vəziyyətdə qalıb, bu da hökumətin sabitliyinə və ölkənin siyasi gələcəyinə dair narahatlıqları artırır. Son günlər artan gərginliklər hökumətin fəaliyyətini iflic etmək təhlükəsi yaradır.

Böhranın kökündə hakim koalisiya daxilindəki fikir ayrılıqları və ictimaiyyətin müəyyən hökumət siyasətlərindən narazılığı dayanır. Baş nazirin koalisiya tərəfdaşları arasında birliyi qorumaq qabiliyyəti ciddi sınaqdan keçirilir və bu, hökumətin effektiv idarəetməsinə mane olur.

Baş nazir istefa çağırışları və etimadsızlıq səsverməsi təhdidləri ilə qarşılaşır ki, bu da onun liderliyinə böyük təzyiq göstərir. Onun siyasi gələcəyi, eləcə də hökumətin mandatı təhlükə altındadır. Bu vəziyyət ölkədə siyasi qeyri-müəyyənliyi daha da dərinləşdirir.

Müxtəlif ssenarilər müzakirə olunur, o cümlədən erkən seçkilər, nazirlər kabinetində dəyişikliklər və ya yeni koalisiyanın formalaşdırılması. Hər bir variant Sloveniya üçün əhəmiyyətli siyasi risklər və qeyri-müəyyənliklər daşıyır. Bu, ölkənin beynəlxalq arenadakı imicinə də təsir edə bilər.

Bu siyasi qeyri-sabitlik Sloveniya iqtisadiyyatı və beynəlxalq mövqeyi üçün daha geniş nəticələrə səbəb ola bilər. Belə bir qarışıqlıq şəraitində investor etimadını qorumaq və daxili problemləri həll etmək getdikcə çətinləşəcək.

Vətəndaşlar baş verənləri yaxından izləyir və bir çoxu uzunmüddətli qeyri-müəyyənlikdən narahatlıqlarını ifadə edir. Böhran siyasi alyansların kövrəkliyini və effektiv idarəetməyə daimi ehtiyacı bir daha nümayiş etdirir.

Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm addım atılır: İsrail və Livan arasında növbəti danışıqlar raundu Vaşinqtonda keçiriləcək. Bu görüş, iki ölkə arasındakı uzunmüddətli fikir ayrılıqlarının həlli üçün diplomatik səylərin davamıdır.

Danışıqların əsas mövzusu, hər iki ölkə üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən dəniz sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi məsələsi olacaq. Bu məsələ, Şərqi Aralıq dənizindəki təbii qaz yataqlarının istismarı ilə bağlı potensial mübahisələrin qarşısını almaq baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə keçirilən bu görüşlər, regionda sabitliyin təmin edilməsi üçün kritik bir platforma rolunu oynayır. Əvvəlki danışıqlar bəzi irəliləyişlərə nail olsa da, yekun razılaşma hələ də əldə olunmayıb, bu da növbəti raundun əhəmiyyətini artırır.

Tərəflər arasındakı gərgin münasibətlər fonunda, Vaşinqtondakı bu görüşlər həm də siyasi etimadın bərpası üçün bir fürsət kimi qiymətləndirilir. Beynəlxalq ictimaiyyət, danışıqların müsbət nəticələnməsini və regionda uzunmüddətli sülhə töhfə verməsini ümid edir.

Analitiklər hesab edir ki, hər iki tərəfin güzəştə getməyə hazır olması, bu danışıqlardan müsbət nəticə əldə edilməsinin əsas şərtidir. Dəniz sərhədlərinin delimitasiyası, iqtisadi əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açaraq regionun rifahına töhfə verə bilər.

Bu danışıqların uğurlu olması, gələcəkdə digər mübahisəli məsələlərin həlli üçün də presedent yarada bilər. Vaşinqton, regionda diplomatik həll yollarının tapılmasına dəstəyini davam etdirəcəyini bəyan edib.