Category: Gündəm

Gürcüstanın xarici siyasətində ciddi gərginlik yaşanır. Avropa İttifaqının Tbilisidəki səfiri Pavel Gerçinski ölkənin Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb. Bu addım, Gürcüstan hökuməti ilə Avropa İttifaqı arasında son zamanlar artan fikir ayrılıqlarının kulminasiya nöqtəsi kimi qiymətləndirilir.

Çağırışın əsas səbəbi kimi Gürcüstanda qəbul edilən “Xarici Təsirin Şəffaflığı Haqqında” qanun layihəsi, ictimaiyyətdə “rus qanunu” olaraq tanınan sənəd göstərilir. Bu qanun layihəsi ölkədə genişmiqyaslı etirazlara səbəb olmuş və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən sərt tənqid edilmişdi.

Avropa İttifaqı bu qanunun Gürcüstanın Avropa inteqrasiyası yoluna zərbə vuracağını dəfələrlə bəyan edib. Aİ rəsmiləri Tbilisini bu qanun layihəsindən imtina etməyə çağıraraq, əks təqdirdə ölkənin Avropa perspektivlərinin təhlükə altına düşəcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdilər.

Görüş zamanı səfir Gerçinskiyə Gürcüstanın daxili işlərinə müdaxilə kimi qiymətləndirilən bəyanatlar və hərəkətlərlə bağlı narazılıq ifadə edildiyi güman edilir. Gürcüstan XİN-i, ölkənin suverenliyinə və daxili qanunvericilik proseslərinə hörmətlə yanaşılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Analitiklər bu diplomatik addımın Gürcüstanın Avropa İttifaqına namizədlik statusu və gələcək inteqrasiya prosesləri üçün ciddi nəticələr doğura biləcəyini qeyd edirlər. Münasibətlərdəki gərginlik ölkənin Qərbə doğru strateji kursuna maneə törədə bilər.

Hələlik Aİ tərəfindən səfirin çağırılması ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməyib. Lakin bu hadisə Gürcüstanın daxili siyasətindəki çətinliklərin beynəlxalq arenada necə əks olunduğunu bir daha nümayiş etdirir. Ölkənin gələcək taleyi ilə bağlı qərarların verilməsi prosesi daha da mürəkkəbləşir.

26 aprel tarixində keçirilmiş buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə bağlı tələbələri və valideynləri maraqlandıran suala aydınlıq gətirilib. Bildirilir ki, imtahan cavabları 6 həftə ərzində elan ediləcək.

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən təşkil olunan bu imtahanlar həm 9-cu, həm də 11-ci sinif şagirdləri üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Nəticələr onların təhsil həyatında növbəti mərhələni müəyyənləşdirəcək.

Aprelin 26-da ölkənin müxtəlif bölgələrində minlərlə şagirdin iştirakı ilə uğurla başa çatan imtahan prosesi zamanı bütün qaydalara riayət olunub və şəffaflıq təmin edilib.

Nəticələrin 6 həftə ərzində elan edilməsi, DİM-in imtahan protokollarının yoxlanılması və qiymətləndirilməsi üçün müəyyən edilmiş standart prosedurlarına uyğundur. Bu müddət ərzində cavab kartları diqqətlə yoxlanılır və ballar hesablanır.

Şagirdlər və onların valideynləri nəticələri DİM-in rəsmi internet saytından (www.dim.gov.az) izləyə biləcəklər. Elan edildikdən sonra hər bir iştirakçı öz şəxsi kabinetinə daxil olaraq nəticəsi ilə tanış ola bilər.

Bu müddət ərzində şagirdlərə və valideynlərə səbrli olmaq tövsiyə olunur. Nəticələr açıqlandıqdan sonra, müvafiq qaydada apellyasiya müraciətləri də qəbul ediləcəkdir.

Buraxılış imtahanları ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrini başa vuran şagirdlər üçün vacib mərhələdir. Bu imtahanlar həm attestat qiymətlərinə təsir edir, həm də ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul üçün baza rolunu oynayır.

Son dörd ay ərzində İranda 600-dən çox insanın edam edilməsi ölkədə insan haqları və ədalət sistemi ilə bağlı ciddi narahatlıqları bir daha gündəmə gətirib. Bu rəqəm, beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən dərin narahatlıqla qarşılanan, İranın edam cəzası tətbiqindəki sürətli artımını nümayiş etdirir.

Məlumata görə, edam edilənlərin əksəriyyəti narkotik maddələrlə əlaqəli cinayətlərdə ittiham olunsa da, siyasi fəallar və etirazçılar da edam cəzasına məhkum edilənlər arasında yer alıb. Bu, ölkədəki siyasi və sosial gərginliyin artması ilə paralel baş verir.

İran dünyada edam cəzasını ən çox tətbiq edən ölkələrdən biridir. İnsan haqları təşkilatları dəfələrlə Tehranı məhkəmə proseslərində şəffaflığın olmaması, ədalətli mühakimə hüququnun pozulması və işgəncə iddiaları ilə bağlı tənqid ediblər.

Qeyd olunan dövrdə həyata keçirilən edamların miqyası, beynəlxalq ictimaiyyəti bu məsələyə daha ciddi diqqət yetirməyə çağırır. Bir çox ölkə və təşkilat İranı edam cəzasının tətbiqini dayandırmağa və beynəlxalq hüquq normalarına riayət etməyə çağırır.

Bu cür dəhşətli statistika, İranın hüquq sistemində islahatların zəruriliyini bir daha vurğulayır. İnsan həyatının dəyəri və əsas insan haqları prinsipləri hər zaman qorunmalıdır.

Rusiya Federasiyasının xarici siyasətində mühüm rol oynayan Rossotrudniçestvo (Müstəqil Dövlətlər Birliyi İşləri, Xaricdə Yaşayan Həmvətənlər və Beynəlxalq Humanitar Əməkdaşlıq üzrə Federal Agentlik) rəhbəri Yevgeni Primakov istefaya göndərilib. Bu barədə Rusiya mediası məlumat yayıb.

Yevgeni Primakov 2020-ci ildən etibarən bu vəzifəni icra edirdi. Rossotrudniçestvo Rusiyanın xaricdəki mədəni və humanitar təsirini genişləndirmək, habelə xarici ölkələrdə yaşayan rusdilli əhalinin maraqlarını qorumaq məqsədi daşıyan əsas qurumlardan biridir.

Onun vəzifəsindən azad edilməsi ilə bağlı rəsmi səbəblər hələlik açıqlanmayıb. Lakin bu qərarın Rusiya Federasiyasının xarici siyasətindəki yeni prioritetlər və ya agentliyin fəaliyyətindəki dəyişikliklərlə əlaqəli ola biləcəyi ehtimal edilir.

Yevgeni Primakov məşhur dövlət xadimi, keçmiş baş nazir Yevgeni Primakovun nəvəsidir. O, Rossotrudniçestvoya təyin olunana qədər jurnalist və deputat kimi fəaliyyət göstərmişdi.

Bu istefa, Rusiya hökumətinin xaricdəki təbliğat və humanitar missiyalarında potensial dəyişikliklərə işarə edə bilər. Agentliyin yeni rəhbəri təyin edildikdən sonra onun gələcək fəaliyyət istiqamətləri daha aydın olacaq.

Qeyd edək ki, Rossotrudniçestvo son illərdə beynəlxalq arenada Rusiyanın “yumşaq güc” siyasətinin əsas alətlərindən biri kimi çıxış edirdi.

Azərbaycanda işsizlik göstəriciləri ilə bağlı rəsmi statistika ilə ictimaiyyətdə yaranan təəssürat arasında ciddi ziddiyyətlər müşahidə olunur. Bir tərəfdən, mütəmadi olaraq müəssisələrdə ixtisarların aparıldığı, bəzi iş yerlərinin bağlandığı barədə xəbərlər yayılır. Digər tərəfdən isə, rəsmi məlumatlara görə, işsizlik səviyyəsi stabil qalır və ya hətta azalma tendensiyası göstərir ki, bu da suallar doğurur.

Dövlət Statistika Komitəsinin hesabatlarında işsizlik səviyyəsinin aşağı olması vurğulansa da, vətəndaşlar arasında iş tapmaqda çətinlik çəkənlərin sayı azalmır. Xüsusilə pandemiyadan sonra və qlobal iqtisadi proseslərin təsiri ilə bəzi sektorlarda iş yerlərinin optimallaşdırılması və ya tamamilə ləğvi halları müşahidə olunur ki, bu da rəsmi rəqəmlərdə tam əksini tapmır.

Bu ziddiyyətlərin əsas səbəblərindən biri işsizliyin hesablanması metodologiyası ilə bağlı ola bilər. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) standartlarına görə, işsiz hesab edilmək üçün şəxs aktiv şəkildə iş axtarmalı və işə başlamağa hazır olmalıdır. Lakin reallıqda, iş tapmaqdan ümidini kəsmiş və ya qeyri-formal sektorda müvəqqəti işləyən şəxslər statistikaya tam düşməyə bilər.

Həmçinin, gizli işsizlik problemi də mövcuddur. Bu, işləyən, lakin öz potensialından aşağı səviyyədə və ya natamam iş günü ilə çalışan şəxsləri əhatə edir. Onlar rəsmi olaraq məşğul sayılsa da, əslində işsizliyə yaxın bir vəziyyətdədirlər və iqtisadiyyata tam inteqrasiya olunmamışlar.

İş yerlərinin bağlanması və ya ixtisarların baş verməsi birbaşa rəsmi işsizlik rəqəmlərinə dərhal təsir etməyə bilər. Bəzi hallarda, ixtisar olunan işçilər qısa müddətdə başqa iş tapa bilər və ya işsizlik müavinəti almaq üçün qeydiyyatdan keçməyə bilərlər. Bu da rəsmi statistikanın reallığı tam əks etdirməməsinə səbəb olur.

Dəqiq və şəffaf işsizlik məlumatları iqtisadi siyasətin formalaşdırılması, sosial proqramların hazırlanması və əmək bazarındakı vəziyyətin düzgün qiymətləndirilməsi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Rəqəmlər arasındakı uyğunsuzluqlar problemlərin həllinə mane ola bilər.

Bu ziddiyyətlərin aradan qaldırılması üçün işsizliyin hesablanması metodologiyasının yenidən nəzərdən keçirilməsi, qeyri-formal məşğulluğun və gizli işsizliyin daha dəqiq qiymətləndirilməsi mexanizmlərinin tətbiqi vacibdir. Yalnız bu yolla əmək bazarının real mənzərəsini əldə etmək mümkün olar.

Azərbaycanda sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olan bir hadisə gündəmə gəlib. Ayağında üç barmağı olan gəncin hərbi xidmətə çağırılması xəbəri cəmiyyətdə ciddi suallar doğurub. Bu məsələ, xüsusilə gənclərin sağlamlıq vəziyyəti ilə bağlı hərbi komissiyaların qərarları ətrafında yeni polemikalar yaradıb.

Məlumatlara görə, adı açıqlanmayan gənc fiziki qüsuruna baxmayaraq hərbi xidmətə çağırış vərəqəsi alıb. Bu hal, bir çox vətəndaş tərəfindən hərbi xidmətə yararlılıq meyarlarının düzgün tətbiq olunmaması kimi qiymətləndirilib və tibbi müayinələrin keyfiyyəti haqqında narahatlıqları artırıb.

Məsələnin ictimailəşməsindən sonra Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti (SHXÇDX) məsələyə rəsmi aydınlıq gətirib. Qurum, yaranmış vəziyyətlə bağlı ətraflı araşdırma apardığını və ictimaiyyəti məlumatlandıracağını bildirib.

SHXÇDX-dən verilən açıqlamada qeyd olunub ki, hərbi xidmətə çağırış zamanı vətəndaşların sağlamlıq vəziyyəti Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə və müvafiq normativ sənədlərə uyğun olaraq tibbi komissiyalar tərəfindən hərtərəfli yoxlanılır. Hər bir fərdi hal fərqli qiymətləndirilə bilər.

Qurum, konkret olaraq ayağında üç barmağı olan gənc barədə bildirib ki, ilkin tibbi müayinə zamanı onun hərbi xidmətə yararlı hesab edilməsinin səbəbləri araşdırılır. Vurğulanıb ki, bu cür fiziki qüsurlar hər zaman hərbi xidmətə yaramazlıq üçün əsas sayılmaya bilər, əsas funksional pozğunluğun olub-olmamasıdır.

SHXÇDX, ictimaiyyəti əmin edib ki, bütün çağırışçılarla bağlı qərarlar tam şəffaflıq və qanun çərçivəsində qəbul edilir. Eyni zamanda, vətəndaşların hərbi xidmətə çağırışla bağlı sualları və narahatlıqları diqqətdə saxlanılır və müvafiq qaydada cavablandırılır.

Azərbaycanın maliyyə bazarına yeniliklər gətirən “Yelo Invest” platforması investorlar üçün sevindirici xəbərlə çıxış edib. Artıq platformada komissiyasız alış günləri yenidən başlayıb ki, bu da investorlara daha əlverişli şərtlərlə sərmayə yatırmaq imkanı yaradır.

Komissiyasız alış imkanı investorlar üçün əhəmiyyətli bir üstünlükdür. Bu, müştərilərin maliyyə əməliyyatları zamanı əlavə xərclərdən azad olması deməkdir. Beləliklə, investorlar daha çox vəsaiti birbaşa investisiyalarına yönəldə bilər, bu da onların potensial gəlirlərini artırır və sərmayə qoyuluşunu daha səmərəli edir.

“Yelo Invest” platforması istifadəçilərinə müxtəlif investisiya alətlərinə çıxış təmin edir. Bu kampaniya həm təcrübəli investorlar, həm də maliyyə bazarına yeni qədəm qoyanlar üçün ideal bir fürsətdir. Platformanın sadə interfeysi və geniş imkanları, hər kəsin investisiya dünyasında öz yerini tapmasına kömək edir.

Bu kampaniya çərçivəsində səhmlər, istiqrazlar və digər maliyyə alətlərinin alışı zamanı komissiya haqqı tətbiq edilməyəcək. Bu, xüsusilə kiçik məbləğlərlə investisiya etmək istəyənlər üçün böyük bir motivasiya mənbəyidir, çünki kiçik xərclər belə onların gəlirlərinə ciddi təsir göstərə bilər.

“Yelo Invest”in bu addımı, yerli investisiya mühitinin inkişafına və əhalinin maliyyə savadlılığının artırılmasına töhfə verir. Şəffaf və əlçatan investisiya imkanları yaratmaqla, platforma Azərbaycanın iqtisadi inkişafına dəstək olur.

Investorlar bu fürsətdən yararlanmaq üçün “Yelo Invest” mobil tətbiqini yükləyə və ya veb-saytına daxil ola bilərlər. Komissiyasız alış günlərinin müddəti məhdud ola bilər, bu səbəbdən maraqlanan şəxslərin tez bir zamanda hərəkət etməsi tövsiyə olunur. Sərmayə qoyuluşunda yeni bir mərhələyə qədəm qoymaq üçün bu kampaniya əla bir başlanğıcdır.

Şimali Koreya Ukraynada döyüşən Rusiya hərbçilərinə həsr olunmuş memorial açaraq Rusiyaya növbəti dəfə dəstəyini nümayiş etdirib. Bu addım, Pxenyanın Moskvanın Ukraynadakı hərbi əməliyyatlarına verdiyi ardıcıl siyasi və simvolik dəstəyin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Açılan memorial, Ukrayna cəbhəsində həlak olan və ya döyüşən Rusiya hərbçilərinin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədi daşıyır. Bu, həm də Rusiya ictimaiyyətinə və hərbçilərinə Şimali Koreyanın onlarla həmrəy olduğunu göstərən güclü bir mesajdır. Tədbir, iki ölkə arasında hərbi və siyasi əməkdaşlığın son dövrlərdə intensivləşməsi fonunda baş tutub.

Qərb ölkələri və beynəlxalq təşkilatlar Şimali Koreyanın Rusiyaya verdiyi bu dəstəyi narahatlıqla izləyir. Bu cür addımlar, sanksiyalar altında olan iki ölkənin bir-birinə qarşı artan yaxınlaşmasını və beynəlxalq təcridə qarşı birgə müqavimətini əks etdirir.

Son aylarda Şimali Koreyanın Rusiyaya artilleriya mərmiləri və digər hərbi sursat göndərdiyinə dair iddialar səsləndirilib. Bunun müqabilində, Rusiyanın Şimali Koreyaya raket və peyk texnologiyaları sahəsində dəstək verə biləcəyi ehtimal olunur ki, bu da beynəlxalq narahatlıqları daha da artırır.

Şimali Koreya lideri Kim Çen In dəfələrlə Rusiya ilə strateji əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb və Ukraynadakı münaqişədə Moskvanın mövqeyini dəstəklədiyini bildirib. Onun bu mövqeyi, ölkəsinin xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən birini təşkil edir.

Analitiklər, bu cür əməkdaşlığın Koreya yarımadasında və Şərqi Avropada təhlükəsizlik vəziyyətinə ciddi təsir göstərə biləcəyini proqnozlaşdırırlar. İki ölkə arasındakı münasibətlərin daha da dərinləşməsi, beynəlxalq münasibətlərdə yeni gərginliklərə və qlobal güc balansında dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Bu ilin ilk üç ayı ərzində Azərbaycanda piyadaların iştirakı ilə baş verən yol-nəqliyyat hadisələrinin dəhşətli statistikası ictimaiyyəti ciddi şəkildə narahat edir. Rəsmi məlumatlara görə, yanvar-mart aylarında 43 piyada avtomobil tərəfindən vurulub. Bu rəqəm yol təhlükəsizliyi sahəsində mövcud problemlərin miqyasını açıq şəkildə göstərir.

Xüsusilə faciəvi olan odur ki, vurulan 43 piyadadan 21-i həyatını itirib. Bu, qəzaya uğrayan hər iki piyadadan birinin ölümlə nəticələnməsi deməkdir ki, bu da piyadaların yollarda nə dərəcədə həssas olduğunu və qəzaların nə qədər ağır fəsadlar törətdiyini göstərir. Bu yüksək ölüm faizi təcili tədbirlər görülməsini zəruri edir.

Bu cür hadisələrin əsas səbəbləri arasında həm sürücülərin yol hərəkəti qaydalarına riayət etməməsi, sürət həddini aşması, diqqətsizliyi, həm də piyadaların yolları müəyyən olunmamış yerlərdən keçməsi, işıqforun qadağanedici işarəsinə məhəl qoymaması kimi amillər yer alır. Bəzən isə infrastruktur problemləri, piyada keçidlərinin yetərsizliyi və ya işıqlandırılmasının zəif olması da qəzalara şərait yaradır.

Cəmiyyətdə yol hərəkəti mədəniyyətinin yüksəldilməsi vacibdir. Həm sürücülər, həm də piyadalar üçün maarifləndirmə kampaniyalarının gücləndirilməsi, yol hərəkəti qaydalarına ciddi riayət etməyin əhəmiyyətinin daim vurğulanması bu faciəvi statistikaları azaltmaqda mühüm rol oynaya bilər.

Hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən yol hərəkəti qaydalarına nəzarətin gücləndirilməsi, xüsusilə piyada keçidlərində və yaşayış məntəqələrində sürət həddinə riayət olunmasının təmin edilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, piyadalar üçün təhlükəsiz keçidlərin sayının artırılması və mövcud keçidlərin işıqlandırılmasının yaxşılaşdırılması da nəzərdən keçirilməlidir.

Bu rəqəmlər sadəcə statistik göstəricilər deyil, hər birinin arxasında bir insan taleyi, bir ailənin faciəsi dayanır. Hər kəs – dövlət qurumları, sürücülər, piyadalar – yol təhlükəsizliyini prioritet hesab etməli və üzərinə düşən məsuliyyəti dərk etməlidir ki, gələcəkdə bu cür acı hadisələrin qarşısı alınsın.

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu ünvanlayıb. Məktubda dövlət başçısının Azərbaycanın inkişafı, müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi və beynəlxalq arenadakı mövqeyinin gücləndirilməsindəki müstəsna xidmətləri xüsusi vurğulanıb.

Təbrikdə qeyd olunub ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan siyasi, iqtisadi və sosial sahələrdə böyük uğurlara imza atıb. Ölkənin dayanıqlı inkişafı təmin edilib, vətəndaşların rifahı yüksəlib və cəmiyyətin bütün sahələrində irəliləyişlər əldə olunub.

Milli Məclisin sədri Səhibə Qafarova adından göndərilən məktubda, Prezidentin uzaqgörən siyasəti və qətiyyətli addımları sayəsində Azərbaycanın regional liderə çevrildiyi vurğulanıb. Xüsusilə, ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpasında oynadığı tarixi rola və bu istiqamətdə əldə edilən zəfərlərə diqqət yetirilib.

Parlament üzvləri dövlət başçısının fəaliyyətini yüksək qiymətləndirərək, onun rəhbərliyi ilə Azərbaycanın daha böyük nailiyyətlər əldə edəcəyinə əminlik ifadə ediblər. Onlar Prezident İlham Əliyevə möhkəm cansağlığı, uzun ömür və dövlətçilik fəaliyyətində yeni-yeni uğurlar arzulayıblar.

Təbrik məktubunda həmçinin, Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi və ölkənin qlobal miqyasda nüfuzunun artırılması istiqamətində atılan addımların əhəmiyyəti qeyd olunub. Bu siyasətin dövlətin gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaratdığı bildirilib.

Milli Məclis dövlət başçısının rəhbərliyi altında həyata keçirilən islahatların ölkənin dayanıqlı inkişafına töhfə verdiyini və vətəndaş cəmiyyətinin güclənməsinə xidmət etdiyini xüsusi vurğulayıb. Bu təbrik məktubu xalqın Prezidentə olan dərin inamının və dəstəyinin bir göstəricisidir.