Category: Dünya

Uzun və sağlam ömrün sirri illərdir bəşəriyyəti düşündürən əsas suallardan biridir. Bir çoxu bu sirrin baha diyetlərdə, mürəkkəb qidalanma proqramlarında və ya xüsusi əlavələrdə gizləndiyini düşünür. Lakin “Mavi Bölgələr” araşdırmaçılarının son tapıntıları bu fikirləri alt-üst edir.

Dünyada insanların ən uzun və sağlam yaşadığı coğrafi ərazilər “Mavi Bölgələr” olaraq adlandırılır. Bu bölgələrdə yaşayan insanlar, yaşlarına baxmayaraq, xroniki xəstəliklərdən az əziyyət çəkir və aktiv həyat tərzi sürürlər. Onların qidalanma vərdişləri və həyat tərzləri uzun illərdir ki, elm adamlarının diqqət mərkəzindədir.

Araşdırmalar göstərir ki, uzun ömrün açarı gözləniləndən daha sadədir. “Mavi Bölgələr” üzrə aparılan tədqiqatlar, bədənin ehtiyac duyduğu bütün tarazlığı təmin edə biləcək cəmi dörd sadə qida növünün mövcudluğunu ortaya qoyur. Bu, bahalı və mürəkkəb pəhrizlərə ehtiyac olmadığını sübut edir.

Bu sadə qidalar, Mavi Bölgələrdə yaşayan insanların gündəlik rasionunun əsasını təşkil edir. Onlar təbiətdən gələn, emal edilməmiş və qida dəyəri yüksək olan məhsullardır. Bu qidaların birgə istifadəsi orqanizmə lazım olan vitaminləri, mineralları və lifləri təmin edərək, uzunmüddətli sağlamlığın təməlini qoyur.

Ən maraqlısı isə odur ki, bu “resept” hansısa yeni kəşf deyil, əksinə, dünyada ən uzun yaşayan insanların nəsillər boyu davam etdirdiyi ortaq vərdişlərdən biridir. Bu, süni əlavələr və ya qeyri-adi məhsullar tələb etməyən, hər kəsin əldə edə biləcəyi bir həyat tərzidir.

Bu araşdırmalar, sağlamlığa və uzunömürlülüyə yanaşmamızı yenidən nəzərdən keçirməyə çağırır. Bəlkə də, həqiqi sağlamlıq, mürəkkəb elmi düsturlarda deyil, təbiətin bizə bəxş etdiyi sadə və təmiz qidalarda gizlənir.

Rusiyada aparılan son ictimai rəy sorğusu ölkə lideri Vladimir Putinə olan etimad səviyyəsini bir daha gündəmə gətirib. Sözcü qəzetinin “Dünya” kateqoriyasında dərc etdiyi məlumata görə, sorğunun nəticələri diqqət çəkən detalları ortaya qoyub.

Sorğuda Rusiya vətəndaşlarına “Ölkə liderinə etimad edirsinizmi?” sualı ünvanlanıb. Bu sual, xüsusilə cari geosiyasi vəziyyət fonunda böyük maraq doğururdu və cəmiyyətdəki əhval-ruhiyyəni əks etdirmək baxımından əhəmiyyət kəsb edirdi.

Anket iştirakçılarının əksəriyyəti, yəni respondentlərin 74 faizi eyni cavabı verərək, Vladimir Putinə etimad etdiklərini bildiriblər. Bu rəqəm, ölkə daxilində liderinə olan dəstəyin yüksək səviyyədə qaldığını və onun siyasətinin geniş kütlələr tərəfindən qəbul edildiyini göstərir.

Analitiklər bu nəticənin Rusiyada mövcud siyasi sabitlik və cəmiyyətin dövlət siyasətinə dəstəyi baxımından əhəmiyyətli olduğunu vurğulayırlar. Yüksək etimad səviyyəsi, hökumətin daxili və xarici siyasət kursunun əhali tərəfindən geniş şəkildə qəbul edildiyini əks etdirir.

Sorğu nəticələri, beynəlxalq mediada da geniş müzakirələrə səbəb olub. Bu cür yüksək etimad göstəricisi, Rusiyanın beynəlxalq arenadakı mövqeyi və daxili siyasi dinamikası haqqında müəyyən ipuçları verir və ölkənin gələcək kursu barədə fikirlər formalaşdırır.

Antarktidanın dondurucu soyuğunda təbiətin ən qəribə sirlərindən biri mövcuddur. Fizika qanunlarını alt-üst edən bu fenomen, dünyanın ən soyuq qitələrindən birində yerləşən Don Xuan Göldür.

Bu göl, ətraf temperaturun -50 dərəcə Selsi olduğu hallarda belə, heç vaxt donmur. Bu, elmi dairələrdə uzun müddət müzakirə mövzusu olmuş və bir çox tədqiqatçıları heyrətləndirmiş bir faktdır.

Sirrin açarı gölün fövqəladə duzluluğundadır. Don Xuan Gölünün suyu, adi dəniz suyundan təxminən 12 dəfə daha çox duz ehtiva edir. Bu yüksək duz konsentrasiyası suyun donma nöqtəsini kəskin şəkildə aşağı salır.

Nəticədə, gölün suyu hətta çox aşağı temperaturlarda belə maye halında qalır. Bu unikal xüsusiyyət, gölə düşən hər hansı bir obyektin və ya canlının donmasının qarşısını alır, çünki suyun özü donmur.

Don Xuan Gölü, ekstremal şəraitdə həyatın və təbiət hadisələrinin necə formalaşa biləcəyinə dair vacib ipuçları verir. Onun tədqiqi, astrobiologiya və digər planetlərdəki su formasiyaları haqqında da yeni anlayışlar qazandırır.

Alimlər bu gölün xüsusiyyətlərini öyrənməklə, Mars və ya digər kosmik cisimlərdə mövcud ola biləcək duzlu su mənbələrinin davranışını daha yaxşı başa düşməyə çalışırlar. Bu, Yer kürəsindən kənarda həyat axtarışlarında mühüm rol oynayır.

Bərpa olunan enerji mənbələri, xüsusilə günəş enerjisi, qlobal enerji ehtiyaclarını qarşılamaqda mühüm rol oynayır. Lakin günəş panellərinin əsas çatışmazlıqlarından biri, buludlu və yağışlı havalarda enerji istehsalının əhəmiyyətli dərəcədə azalmasıdır. Bu məhdudiyyət, günəş enerjisinin fasiləsiz təchizatını təmin etməkdə çətinliklər yaradır.

Bu problemi həll etmək məqsədilə elm adamları, günəş panellərinin üzərinə inteqrasiya edilən yeni bir hibrid sistem hazırlayıblar. Bu innovativ texnologiya, yağış damlalarının kinetik enerjisini elektrik enerjisinə çevirməklə, panellərin hava şəraitindən asılılığını azaldır.

Yeni sistem sayəsində, günəş panelləri artıq yalnız günəş işığı ilə deyil, həm də yağışlı havalarda enerji istehsal edə biləcək. Bu, bərpa olunan enerji mənbələrinin səmərəliliyini artıraraq, enerji təhlükəsizliyinə böyük töhfə verəcək.

Laboratoriya şəraitində uğurla sınaqdan keçirilən bu metod, hər cür hava şəraitində enerji istehsalının davamlılığını təmin etmək potensialına malikdir. Bu irəliləyiş, günəş enerjisinin gələcəyi üçün yeni bir dövrün başlanğıcı ola bilər.

Tədqiqatçılar, bu hibrid texnologiyanın geniş tətbiqi ilə enerjinin daha dayanıqlı və əlçatan olacağını proqnozlaşdırırlar. Bu, qlobal iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə və karbon emissiyalarının azaldılmasında əhəmiyyətli bir addım olacaqdır.

Gələcəkdə bu sistemin kommersiya məqsədləri üçün istifadəyə verilməsi, evlərdən sənaye obyektlərinə qədər geniş bir sahədə enerji istehsalını inqilabi şəkildə dəyişdirə bilər.

ABŞ mediasının məlumatına görə, keçmiş prezident Donald Trampın İsrailin Livana qarşı hücumlarını “qadağan etdiyinə” dair açıqlaması İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunu heyrətləndirib. Bu iddia, regionda gərginliyin artdığı bir vaxtda ortaya çıxıb və beynəlxalq arenada geniş müzakirələrə səbəb olub.

“Sözcü” qəzetinin ABŞ mətbuatına istinadən verdiyi xəbərə görə, Trampın bu bəyanatı gözlənilməz olub və İsrail rəhbərliyində təəccüb doğurub. Onun dəqiq hansı kontekstdə bu sözləri dediyi tam aydın olmasa da, açıqlamanın mahiyyəti İsrailin regional hərbi əməliyyatlarına birbaşa müdaxilə kimi qiymətləndirilir.

Regionda davam edən İsrail-Hizbullah qarşıdurması fonunda, ABŞ-ın keçmiş prezidentinin bu cür kəskin mövqe sərgiləməsi diplomatik dairələrdə müxtəlif şərhlərə yol açıb. Trampın bu addımı, onun administrasiyası dövründə İsrailə qarşı nümayiş etdirdiyi dəstəkdən fərqli bir siqnal kimi qəbul edilə bilər.

Netanyahunun bu açıqlamaya necə reaksiya verdiyi barədə dəqiq məlumat verilməsə də, ABŞ mediası onun şoka düşdüyünü iddia edir. Bu, iki müttəfiq ölkə arasında potensial fikir ayrılıqlarının göstəricisi ola bilər və gələcəkdə ABŞ-İsrail münasibətlərinə təsir edə bilər.

Analitiklər Trampın bu bəyanatının daxili siyasi gündəmlə əlaqəli ola biləcəyini də düşünürlər. Lakin onun beynəlxalq siyasətdəki təsirləri, xüsusilə Yaxın Şərqdəki mövcud vəziyyət nəzərə alındıqda, ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.

Tehran rəhbərliyi, ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın İranın zənginləşdirilmiş uranı ABŞ-a daşıyacağı ilə bağlı iddialarını qətiyyətlə rədd etdi. Bu bəyanat, iki ölkə arasında onsuz da gərgin olan münasibətləri daha da pisləşdirməyə potensialı olan yeni bir mübahisəyə səbəb oldu.

Trampın iddiaları, İranın nüvə proqramı ilə bağlı beynəlxalq narahatlıqların davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Keçmiş prezidentin bu cür bəyanatları, adətən, Tehranın nüvə fəaliyyətlərini şübhə altına almaq və beynəlxalq ictimaiyyəti İrana qarşı daha sərt mövqe tutmağa çağırmaq məqsədi daşıyırdı.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü, Trampın iddialarının tamamilə əsassız olduğunu və reallığı əks etdirmədiyini bildirdi. Tehran, nüvə proqramının yalnız sülh məqsədlərinə xidmət etdiyini və beynəlxalq nəzarət altında olduğunu dəfələrlə vurğulamışdır.

Bu hadisə, ABŞ-ın 2018-ci ildə İranla imzalanan nüvə sazişindən (JCPOA) birtərəfli qaydada çıxmasından sonra yaranan gərginliyin davamıdır. Sazişdən çıxmaq və İrana qarşı sərt sanksiyalar tətbiq etmək, Tehranın nüvə fəaliyyətlərini məhdudlaşdırmaq əvəzinə, əksinə, zənginləşdirmə səviyyələrini artırmasına səbəb olmuşdu.

Trampın bu cür bəyanatları, İranın daxilində millətçi əhval-ruhiyyəni gücləndirə və beynəlxalq arenada Tehranın mövqeyini daha da sərtləşdirməsinə gətirib çıxara bilər. Bu, bölgədəki sabitlik üçün ciddi nəticələr doğura biləcək bir vəziyyətdir.

Analitiklər, bu cür qarşılıqlı ittihamların diplomatik həll yollarını çətinləşdirdiyini və iki ölkə arasında etimadsızlığı dərinləşdirdiyini qeyd edirlər. Beynəlxalq ictimaiyyət, gərginliyin azaldılması və nüvə danışıqlarının yenidən başlaması üçün səylərini davam etdirir.

İran rəsmiləri, ölkələrinin nüvə proqramı ilə bağlı şəffaflığını hər zaman qoruduğunu və beynəlxalq öhdəliklərinə sadiq qaldığını bildirirlər. Lakin Tramp administrasiyasının dövründə yaranan etimadsızlıq hələ də aradan qalxmayıb.

Yaxın Şərqdə İranla artan gərginlik fonunda regionda xidmət edən ABŞ əsgərlərinin yaşayış şəraiti ilə bağlı narahatedici iddialar gündəmə gəlib. Xüsusilə döyüş gəmilərində vəzifə yerinə yetirən hərbçilərin ailələri ilə paylaşdıqları görüntülər və mesajlar vəziyyətin ciddiliyini ortaya qoyur.

Əsgərlərin ailələrinə göndərdiyi fotolar və yazışmalar qida təchizatının qeyri-kafi olduğunu və bu səbəbdən əsgərlərin moral səviyyəsinin kəskin şəkildə aşağı düşdüyünü göstərir. Bu vəziyyət, xüsusilə yüksək riskli bir bölgədə xidmət edən hərbçilər üçün ciddi narahatlıq doğurur.

Məlumata görə, əsgərlər kifayət qədər qida almadıqlarını və bu səbəbdən fiziki və psixoloji olaraq çətinlik çəkdiklərini bildiriblər. Bu cür şərait, hərbi əməliyyatların effektivliyinə və şəxsi heyətin ümumi sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.

Ailələr tərəfindən yayılan bu məlumatlar ABŞ hərbi rəhbərliyinin diqqətini çəkib və vəziyyətin araşdırılmasına səbəb ola bilər. Əsgərlərin əsas ehtiyaclarının təmin edilməməsi, hərbi xidmətin çətinliklərini daha da artırır.

Bu hadisə, ABŞ-ın xaricdəki hərbi kontingentlərinin təchizatı və əsgərlərin rifahı ilə bağlı daha geniş müzakirələrə yol açır. Yaxın Şərqdəki strateji əhəmiyyətli mövqeyini qorumaq istəyən ABŞ üçün bu cür problemlərin tez bir zamanda həll edilməsi vacibdir.

Hərbçilərin ailələri, sevdiklərinin bu cür şəraitdə xidmət etməsindən böyük narahatlıq keçirdiklərini dilə gətirirlər. Onların tələbi, əsgərlərə layiqli yaşayış və qidalanma şəraitinin təmin edilməsidir.

NATO və Avropa İttifaqına üzv olmayan Serbiya, regional təhdidlərə qarşı mövqeyini gücləndirmək məqsədilə Çinlə müdafiə sahəsində əməkdaşlığı dərinləşdirir. Bu addım, Belqradın Qərbin hərbi-siyasi strukturlarına qarşı alternativ tərəfdaş axtarışında olduğunu göstərir və beynəlxalq arenada diqqətlə izlənilir.

Məlumata görə, Serbiya Çindən müxtəlif hərbi texnika və silah sistemləri əldə etməyi planlaşdırır. Bu, ölkənin hərbi qüdrətini artırmaqla yanaşı, regionda mövcud olan gərginliyi nəzərə alaraq öz təhlükəsizliyini təmin etmək niyyətində olduğunu ortaya qoyur.

Belqradın bu strategiyası, xüsusilə Qərbi Balkanlarda NATO-nun genişlənməsinə qarşı bir növ mesaj kimi qiymətləndirilə bilər. Serbiya, öz suverenliyini və müstəqil xarici siyasətini vurğulayaraq, müdafiə ehtiyaclarını qarşılamaq üçün müxtəlif beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etmək hüququna malik olduğunu nümayiş etdirir.

Çinin Avropada hərbi sahədə təsirini artırması, Pekinin qlobal güc olaraq mövqeyini möhkəmləndirməsinin bir hissəsidir. Serbiya ilə müdafiə müqavilələri, Çinin regiondakı strateji maraqlarına xidmət edir və onun geosiyasi nüfuzunu genişləndirir.

Bu əməkdaşlıq, regionda qüvvələr balansına təsir edə bilər. Serbiya, Qərbdən uzaqlaşaraq Çinlə əlaqələri gücləndirməklə, öz xarici siyasətində daha çox manevr imkanı qazanır. Bu isə gələcəkdə Qərbi Balkanlarda yeni geosiyasi dinamikaların yaranmasına səbəb ola bilər.

Hürmüz boğazının açılmasından sonra İsrail ABŞ prezidenti Donald Trampın tələbi ilə Livanla müvəqqəti atəşkəsə razılıq verib. Bu qərar regionda uzun müddətdir davam edən gərginliyi müəyyən qədər azaltmış olsa da, İsrailin daxili siyasi səhnəsində ciddi rezonans doğurub.

İranın Hürmüz boğazını beynəlxalq gəmiçilik üçün açmaq üçün irəli sürdüyü əsas şərtlərdən biri İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatlarını dayandırması idi. Bu razılaşma çərçivəsində İsrail ordusuna normal fəaliyyət rejiminə qayıtmaq əmri verilib və bölgədəki qüvvələrin bir hissəsi geri çəkilib.

Lakin İsrailin sağçı dairələri və müxalifət bu addımı “təslimiyyət” kimi qiymətləndirərək hökumətə qarşı sərt reaksiya veriblər. Onlar Baş nazir Benyamin Netanyahunun İranın şərtlərinə boyun əyməsini milli təhlükəsizlik maraqlarına xəyanət kimi qələmə verirlər.

Baş nazir Netanyahu isə bu ittihamları rədd edərək, hərbi əməliyyatların tamamilə bitmədiyi mesajını verib. O, İsrailin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün lazım gələrsə, yenidən hərəkətə keçməkdən çəkinməyəcəyini vurğulayıb və bu qərarın strateji bir addım olduğunu bildirib.

Bu hadisə Yaxın Şərqdəki güc balansının nə qədər həssas olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Bölgədəki hərbi və siyasi gərginliklər beynəlxalq təzyiqlər və regional aktorların qarşılıqlı asılılığı ilə mürəkkəb qərarların qəbul edilməsinə səbəb olur.

Atəşkəsə razılıq verilməsi regionda böyük miqyaslı münaqişə riskini müvəqqəti olaraq azaltsa da, İsrail daxilindəki siyasi gərginlik və sağçıların narazılığı hökumətin gələcək xarici siyasət addımlarına ciddi təsir edəcək. Netanyahu hökuməti həm daxili, həm də xarici təzyiqlərlə üzləşməli olacaq.

Almaniyanın Tübingen şəhərindəki qatar stansiyasında qeyri-adi bir hadisə yaşanıb. Qatar platformasında tərk edilmiş vəziyyətdə tapılan sirli bir qutu stansiya işçilərini təəccübləndirib. Qutunun içindən çıxanlar isə hər kəsi şoka salıb.

Hadisə yerinə çağırılan polis əməkdaşları və heyvan mütəxəssisləri qutunu açdıqda, içərisində tam 20 ədəd canlı tarantula hörümçəyi olduğunu müəyyən ediblər. Bu qədər sayda təhlükəli heyvanın qatar stansiyasında unudulması həm maraq, həm də narahatlıq doğurub.

Tarantulaların necə və niyə qatarda tərk edildiyi hələlik məlum deyil. Polis, bu qeyri-adi tapıntı ilə bağlı araşdırmalara başlayıb. Hörümçəklərin sahibinin kim olduğu və onları qatarda unudub-unutmadığı və ya qəsdən tərk edib-etmədiyi müəyyənləşdirilməyə çalışılır.

Təhlükəsizlik tədbirləri çərçivəsində, tapılan tarantulalar dərhal mütəxəssislər tərəfindən götürülərək xüsusi bir sığınacağa yerləşdirilib. Bu növ hörümçəklər zəhərli olmasa da, bəzi növləri insan sağlamlığı üçün risk daşıya bilər, bu səbəbdən onların təhlükəsiz şəkildə saxlanılması vacibdir.

Bu hadisə, ictimai nəqliyyatda unudulan əşyaların bəzən necə gözlənilməz sürprizlərə səbəb ola biləcəyinin bariz nümunəsi olub. Araşdırmalar davam etdikcə, tarantulaların sirli səyahətinin arxasındakı həqiqətin üzə çıxacağı gözlənilir.