Category: Dünya

Hindistanın Manipur əyalətində yaşayan və ‘itmiş qəbilə’ kimi tanınan Bnei Menaşe icması, min illər sonra özlərini ‘vətənə qayıtmış’ hiss edərək İsrailə doğru tarixi bir köç prosesi həyata keçirir. Bu qəbilə, özlərini İsrailin on itmiş qəbiləsindən birinin nəslindən hesab edir və bu inanc onların köçünün əsas hərəkətverici qüvvəsidir.

Təxminən 10 min nəfərlik bir əhaliyə malik olan Bnei Menaşe icmasının əhəmiyyətli bir hissəsi artıq İsrailə yerləşib. Bu köç dalğası, təkcə dərin dini bağlarla deyil, həm də Hindistandakı iqtisadi çətinliklər və daha yaxşı həyat şəraiti axtarışı ilə də sıx bağlıdır.

İcmanın üzvləri, yəhudi qanunlarına uyğun olaraq rəsmi şəkildə yəhudiliyə keçdikdən sonra İsrailə köç etmək hüququ əldə edirlər. Bu proses, onların qədim köklərinə qayıtmaq vədini yerinə yetirmək arzusunun bariz təzahürüdür.

İsrail dövləti, Bnei Menaşe icmasını İsrail xalqının bir hissəsi kimi tanıyır və onların ölkəyə uğurlu inteqrasiyasına dəstək verir. Köç edənlər üçün xüsusi məskunlaşma proqramları və sosial dəstək tədbirləri həyata keçirilir ki, bu da onların yeni həyata başlamasına kömək edir.

Bu köç, dünya miqyasında ‘itmiş qəbilələrin’ yenidən kəşfi və öz tarixi vətənlərinə qayıtması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bnei Menaşe hekayəsi, inancın, ümidin və öz kimliyini qorumaq arzusunun necə güclü bir hərəkətverici qüvvə ola biləcəyinin canlı bir nümunəsidir.

Rusiya Federasiyası öz imkanları ilə inkişaf etdirdiyi çoxsaylı süpersonik hərbi təyyarələri silahlı qüvvələrinin arsenalına daxil edib. Bu addım, ölkənin hərbi sənayesində özünü təmin etmə qabiliyyətinin bariz nümunəsi olaraq qiymətləndirilir.

Qeyd olunur ki, bu təyyarələr heç bir xarici dəstək olmadan, tamamilə Rusiya mühəndisləri və mütəxəssisləri tərəfindən layihələndirilərək istehsal edilib. Bu, beynəlxalq sanksiyalar və təzyiqlər fonunda Moskvanın müdafiə sənayesindəki irəliləyişlərini nümayiş etdirir.

Yeni süpersonik döyüş təyyarələri, xüsusilə Qərb ölkələrinin məşhur F-16 qırıcılarına rəqib olaraq göstərilir. Onların ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri 3600 kilometr məsafəyə qədər uça bilmə qabiliyyətidir ki, bu da onlara geniş əməliyyat radiusu verir.

Bu təyyarələrin arsenalda yer alması, Rusiyanın hərbi hava qüvvələrinin döyüş qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Həmçinin, regionda və dünyada hərbi balansın dəyişməsinə təsir edə biləcək bir amil kimi qiymətləndirilir.

Müasir aviasiya texnologiyalarının tətbiqi ilə hazırlanan bu təyyarələr, həm havadan-havaya, həm də havadan-yerə hədəflərə qarşı effektiv mübarizə aparmaq üçün nəzərdə tutulub. Onların yüksək sürət və manevr qabiliyyəti müasir döyüş şəraitində böyük üstünlük təmin edir.

Rusiyanın öz imkanları ilə bu cür mürəkkəb hərbi texnika istehsal etməsi, ölkənin müdafiə sənayesinin gücünü və müstəqilliyini bir daha təsdiqləyir. Bu, gələcəkdə də oxşar layihələrin həyata keçiriləcəyinə işarə edir.

Avropa İttifaqı Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Leyenin Türkiyəni Rusiya və Çin ilə müqayisə edən ifadələri beynəlxalq arenada ciddi reaksiyalara səbəb olub. Bu açıqlamalar, xüsusilə Türkiyə-AB münasibətlərinin həssas dövründə, böyük narazılıqla qarşılanıb.

Leyenin sözləri, Türkiyənin uzun illərdir Avropa İttifaqına tamhüquqlu üzvlük prosesində olması və NATO-nun vacib müttəfiqi kimi rolunu nəzərə alaraq, geniş tənqidlərə məruz qalıb. Bir çox siyasi müşahidəçi bu cür müqayisənin diplomatik cəhətdən yersiz olduğunu vurğulayıb.

Yaranan gərginliyin ardınca, Avropa İttifaqı Komissiyasından geri addım atılıb. Komissiyanın sözçüsü Paula Pinho, Sözcü Televiziyasının Xarici Xəbərlər Müdiri Burak Tatarinin suallarını cavablandırarkən, məsələyə aydınlıq gətirib.

Pinho, Türkiyənin Avropa İttifaqı üçün “vazgeçilməz bir tərəfdaş”, “NATO müttəfiqi” və “namizəd ölkə” olduğunu xüsusi vurğulayıb. Bu açıqlama, fon der Leyenin əvvəlki ifadələrinin yaratdığı mənfi təəssüratı aradan qaldırmaq məqsədi daşıyırdı.

Sözçünün bəyanatı, Türkiyənin Avropa təhlükəsizliyi və sabitliyi üçün strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir. NATO-nun cənub-şərq cinahında yerləşən Türkiyə, regional və qlobal çağırışlarla mübarizədə mühüm rol oynayır.

Bu hadisə, diplomatik ünsiyyətin incəliklərini və açıqlamaların beynəlxalq münasibətlərə təsirini bir daha göz önünə sərib. Aİ-nin Türkiyə ilə münasibətlərini balanslı şəkildə inkişaf etdirmək niyyətində olduğu mesajı verilib.

Çin Xalq Respublikasının Çonçinq şəhəri özünəməxsus coğrafi relyefi ilə tanınır. Bu şəhər, sıldırım təpələr və mürəkkəb ərazi quruluşu səbəbindən memarlar və mühəndislər üçün daim yeni çağırışlar yaradır.

Şəhərin bu xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq, Çonçinqdə tikilən beşmərtəbəli bir avtopark binası dünya ictimaiyyətinin diqqətini cəlb edib. Bu bina, sadəcə bir avtopark olmaqdan çox, unikal bir memarlıq həllini təcəssüm etdirir.

Ərazinin enişli-yoxuşlu quruluşu, yuxarı səviyyədə yerləşən yaşayış binalarına rahat çıxışın təmin edilməsini zəruri edib. Məhz bu ehtiyac, mühəndisləri qeyri-adi bir addım atmağa vadar edib.

Layihəyə əsasən, beşmərtəbəli avtopark binasının damı aktiv bir ictimai yola çevrilib. Bu yol, aşağı səviyyədən yuxarı mərtəbələrdəki yaşayış komplekslərinə birbaşa əlaqə yaradır.

Beləliklə, avtomobillər binanın damından keçərək mənzillərinə çata bilir, bu da şəhərsalma və memarlıq sahəsində innovativ bir yanaşma nümunəsidir. Bu həll, məhdud ərazidə maksimum funksionallıq təmin etməklə yanaşı, şəhərin ikonik strukturlarından birinə çevrilib.

Fransa Milli Meteorologiya Xidməti Météo-France, Paris Charles de Gaulle Hava Limanında temperatur sensoruna fiziki müdaxilə edərək, mərc bazarını manipulyasiya edən bir şəxs barəsində cinayət işi qaldırıb. Bu fırıldaq nəticəsində həmin şəxs 34 min dollar qazanıb.

Hadisənin detalları göstərir ki, naməlum şəxs hava limanındakı istilik ölçən cihazlara qeyri-qanuni yolla təsir göstərib. Məqsəd, hava proqnozlarını dəyişdirərək müəyyən mərc oyunlarında öz xeyrinə nəticələr əldə etmək olub.

Məlumata görə, fırıldaqçı temperatur sensorunu saç fenindən istifadə edərək isitməklə, havanın normadan daha isti görünməsini təmin edib. Bu taktika, hava şəraitinə əsaslanan mərc oyunlarında proqnozları manipulyasiya etmək üçün istifadə edilib.

Météo-France tərəfindən aparılan araşdırmalar nəticəsində bu qeyri-adi manipulyasiya üsulu aşkar edilib. Xidmət, hava proqnozlarının dəqiqliyini və etibarlılığını təmin etmək üçün sensorlara hər hansı müdaxilənin yolverilməz olduğunu bildirib.

Bu hadisə, mərc bazarlarında fırıldaqçılığın nə qədər müxtəlif və yaradıcı yollarla törədilə biləcəyini bir daha sübut edir. Eyni zamanda, texnoloji sistemlərin təhlükəsizliyi və onların manipulyasiyadan qorunması məsələsinin vacibliyini önə çıxarır.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyində yüksək vəzifəli mütəxəssis Julia Varvaro barəsində ciddi iddialar ortaya çıxıb. Varvaro, “şəkər ataları” adlandırılan şəxslərdən on minlərlə dollar pul almaqda və bu yolla təhlükəsizlik zafiyyəti yaratmaqda ittiham olunur.

Sözcü qəzetinin verdiyi məlumata görə, Julia Varvaronun lüks xərcləri diqqət mərkəzinə düşüb. Onun bu şəxslərdən aldığı maliyyə dəstəyi, xüsusilə terrorla mübarizə sahəsindəki həssas vəzifəsi ilə uyğunsuzluq təşkil edir və ciddi narahatlıqlara səbəb olur.

İstintaq çərçivəsində aparılan araşdırmalar nəticəsində, Varvaronun bu əlaqələrinin ABŞ-ın milli təhlükəsizliyi üçün potensial risk yaratdığı qənaətinə gəlinib. Kəşfiyyat mütəxəssisinin şəxsi maliyyə vəziyyətinin bu cür mənbələrdən asılı olması, onun vəzifə öhdəliklərini yerinə yetirərkən tərəfsizliyini şübhə altına qoyur.

Nəticədə, Julia Varvaro terrorla mübarizə sahəsindəki vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb. Onun barəsində açılan istintaq davam edir və bu hadisə ABŞ kəşfiyyat dairələrində böyük rezonans doğurub.

Dənizin soyuq və qaranlıq sularında illərdir gizli qalan tarix yenidən gün üzünə çıxarılır. Mütəxəssislərin apardığı araşdırmalar nəticəsində dənizin dibindən heyrətamiz bir kəşf edilib ki, bu da sualtı arxeologiya dünyasında böyük marağa səbəb olub.

Əldə edilən məlumatlara görə, dənizin dərinliklərində tam 134 gəmi qalıqları aşkar edilib. Bu qalıqlar arasında ən qədiminin yaşı təxminən 2500 il olduğu müəyyən edilib. Bu, min illər əvvəlki dənizçilik və ticarət yolları haqqında qiymətli məlumatlar verə biləcək əhəmiyyətli bir tapıntıdır.

Bu gəmi qalıqları, keçmiş sivilizasiyaların dənizlə necə əlaqədə olduğunu, hansı texnologiyalardan istifadə etdiyini və hansı yükləri daşıdığını öyrənmək üçün unikal bir fürsət təqdim edir. Onlar suyun altında zamanın donmuş kapsulları kimi qalıblar.

Arxeoloqlar və dəniz tarixçiləri bu kəşfi “böyük bir xəzinə” adlandırırlar. Hər bir gəmi qalığı özündə bir hekayə daşıyır və bu hekayələrin üzə çıxarılması bəşəriyyətin keçmişini daha dərindən anlamağa kömək edəcək.

Tədqiqatlar davam etdikcə, bu gəmilərin batma səbəbləri, ekipajları və daşıdıqları məhsullar haqqında daha çox məlumat əldə ediləcəyi gözlənilir. Bu cür kəşflər dənizlərin hələ də insanlığa açılmamış çox sirlər saxladığını bir daha sübut edir.

Hər il dünya miqyasında şəhərlərin həyat keyfiyyətini və sakinlərinin xoşbəxtlik səviyyəsini ölçən müxtəlif indekslər dərc olunur. Bu indekslər şəhərlərin sosial-iqtisadi və ətraf mühit göstəricilərini təhlil edərək, onların yaşanılabilirlik dərəcəsini müəyyən edir. “Mutlu Şehirler Endeksi 2026” siyahısı da bu tip qiymətləndirmələrdən biridir və qlobal miqyasda böyük maraqla qarşılanır.

Sözcü qəzetinin verdiyi məlumata görə, “Mutlu Şehirler Endeksi 2026” siyahısında dünyanın ən xoşbəxt şəhəri bəlli olub. Bu şəhər, ümumilikdə 6.954 bal toplayaraq, xoşbəxtlik zirvəsinə yüksəlib. Bu nəticə, şəhərin sakinlərinin yüksək həyat keyfiyyəti, sosial rifah və ətraf mühit amillərindən məmnunluğunu əks etdirir.

Bəs bir şəhəri nə xoşbəxt edir? Ekspertlər bu suala cavab olaraq bir sıra amilləri qeyd edirlər: güclü iqtisadiyyat, təhlükəsizlik, keyfiyyətli səhiyyə və təhsil xidmətləri, yaşıl sahələr, inkişaf etmiş infrastruktur, sosial əlaqələr və icma ruhu. Bu amillərin hər biri, sakinlərin gündəlik həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir.

İndeksin məlumatına görə, dünyanı xoşbəxtliklə idarə edən cəmi üç şəhər var. Bu şəhərlər, yalnız yüksək ballarla deyil, həm də davamlı inkişaf və innovativ şəhər idarəçiliyi modelləri ilə fərqlənirlər. Onlar digər şəhərlər üçün bir nümunə təşkil edir və gələcək şəhər planlaşdırması üçün yol xəritəsi çəkirlər.

Bu cür reytinqlər, şəhər rəhbərlikləri üçün əhəmiyyətli məlumat mənbəyidir. Onlar şəhərlərin güclü və zəif tərəflərini müəyyən etməyə, habelə sakinlərinin rifahını artırmaq üçün yeni strategiyalar hazırlamağa kömək edir. Xoşbəxtlik indeksləri, sadəcə bir sıralama deyil, həm də daha yaşanılası və davamlı şəhərlər qurmaq üçün bir motivasiya mənbəyidir.

Gələcəkdə şəhərlərin bu cür indekslərdəki mövqelərini yaxşılaşdırmaq üçün daha çox səy göstərəcəyi gözlənilir. Hədəf, yalnız iqtisadi inkişaf deyil, həm də sakinlərin psixoloji və sosial rifahını təmin edən bir mühit yaratmaqdır. Bu, qlobal miqyasda davamlı inkişaf məqsədlərinə çatmaq üçün də vacibdir.

ABŞ Yaxın Şərqdə hərbi mövcudluğunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Son xəbərlərə görə, Birləşmiş Ştatlar regiona USS George H.W. Bush təyyarədaşıyan gəmisini və əlavə 5 min əsgər göndərib. Bu addım regionda gərginliyin artdığı bir vaxta təsadüf edir.

Bu hərbi yerdəyişmə, 2003-cü ildən bəri ABŞ-ın Yaxın Şərqə etdiyi ən böyük yığnaq hesab olunur. Təyyarədaşıyan gəminin və əsgərlərin göndərilməsi ilə ABŞ-ın regiondakı hərbi qüvvələrinin sayı təxminən 50 minə çatdırılıb.

Vaşinqtonun bu addımının əsas məqsədi, İranla bağlı mümkün hərbi əməliyyat variantlarını təmin etmək və regionda strateji üstünlüyü qorumaqdır. ABŞ rəsmiləri bu yığnağın əsasən İranın regional təsirini məhdudlaşdırmaq və potensial təhdidlərə cavab vermək üçün nəzərdə tutulduğunu bildirirlər.

ABŞ mətbuatında yer alan məlumatlara görə, bu yığnaq İranın nüvə proqramı və ya regiondakı fəaliyyətləri ilə bağlı yaranan vəziyyətə görə atılan ciddi bir addımdır. Bəzi analitiklər bunun İrana qarşı “sürpriz hücum” ssenarisinin bir hissəsi ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Lakin Pentaqon rəsmiləri bu yığnağın müdafiə xarakterli olduğunu və ABŞ maraqlarını qorumaq məqsədi daşıdığını vurğulayırlar. Onlar regionda sabitliyi təmin etmək üçün bütün lazımi addımların atılacağını bildirirlər.

Regionda müşahidə olunan bu hərbi aktivlik beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurur. Bir çox ölkələr tərəfləri təmkinli olmağa və gərginliyi azaltmağa çağırır.

Qeyd edək ki, ABŞ və İran arasında münasibətlər son illərdə gərgin olaraq qalır. Bu hərbi yığnaq isə gərginliyin daha da artmasına səbəb ola bilər.

Niderlandlı jurnalist Just Vervaart cəmi 5 avro dəyərində olan sadə bir izləmə cihazı ilə vəzifədə olan bir hərbi gəmiyə sızaraq, hərbi əməliyyatlar üçün ciddi bir təhlükəsizlik boşluğunu aşkar edib.

Sözcü qəzetinin verdiyi məlumata görə, bu hadisə Niderlandın hərbi təhlükəsizlik sistemindəki çatışmazlıqları gözlər önünə sərib. Jurnalist, 263 Türk Lirəsinə bərabər olan bu ucuz cihazı döyüş gəmisinin yerləşdiyi hərbi bazaya daxil olan bir nəqliyyat vasitəsinə yerləşdirib.

Cihaz, gəminin bazadan çıxaraq beynəlxalq sulara daxil olana qədər hərəkətlərini dəqiq şəkildə izləməyə imkan verib. Bu, göstərir ki, kəşfiyyat orqanları və ya düşmən qüvvələr oxşar ucuz vasitələrdən istifadə edərək mühüm hərbi aktivlərin yerini asanlıqla müəyyən edə bilərlər.

Vervaartın bu addımı, hərbi obyektlərin fiziki və elektron təhlükəsizliyinin nə qədər həssas olduğunu vurğulamaq məqsədi daşıyırdı. Onun təcrübəsi, xüsusilə NATO üzvü olan bir ölkə üçün ciddi narahatlıq doğurur.

Mütəxəssislər, bu cür sadə və əlçatan texnologiyaların potensial təhlükəsini illərdir vurğulayırlar. Hadisə, hərbi təhlükəsizlik protokollarının yenidən nəzərdən keçirilməsinin vacibliyini bir daha sübut edir.

Niderland müdafiə nazirliyinin bu hadisəyə necə reaksiya verəcəyi maraqla gözlənilir. Aşkar olunan bu boşluğun aradan qaldırılması üçün təcili tədbirlərin görülməsi gözlənilir.