İranın prezidentliyə namizədi Məsud Pezeskian, Tehran və Vaşinqton arasında uzun illərdir davam edən gərgin danışıqların niyə irəliləyiş əldə edə bilmədiyini açıqlayıb. O, iki ölkə arasındakı razılaşmazlığın dərin səbəblərinə toxunaraq, mövcud vəziyyətin mürəkkəbliyini vurğulayıb. Pezeskianın sözləri, regionda və beynəlxalq arenada böyük maraqla qarşılanıb.
Pezeskianın analizlərinə görə, əsas maneələrdən biri, hər iki tərəfin bir-birinə qarşı dərin etimadsızlığı və fərqli prioritetləridir. İran tərəfi ABŞ-ın sanksiya siyasətini və daxili işlərinə müdaxiləsini qəbuledilməz hesab edərkən, ABŞ isə İranın nüvə proqramı və regional fəaliyyətlərindən narahatlığını dilə gətirir. Bu qarşılıqlı ittihamlar və şübhələr danışıqlar masasında konstruktiv dialoqun qurulmasına mane olur.
Nüvə sazişi (JCPOA) ətrafındakı fikir ayrılıqları da razılaşmazlığın mərkəzində dayanır. ABŞ-ın sazişdən birtərəfli qaydada çıxması və İrana qarşı sərt sanksiyaları bərpa etməsi, Tehranın nüvə fəaliyyətlərini genişləndirməsinə səbəb olmuşdur. Pezeskian qeyd edib ki, sanksiyaların ləğvi və ya yumşaldılması olmadan İranın tam əməkdaşlığa qayıtması çətin görünür.
Həmçinin, Yaxın Şərqdəki regional münaqişələr və geosiyasi maraqlar da iki ölkə arasındakı gərginliyi artırır. Suriya, Yəmən, İraq və Livan kimi ölkələrdəki hadisələr, İran və ABŞ-ın bir-birinə əks mövqelər tutmasına səbəb olur. Bu regional rəqabət, diplomatik səylərə kölgə salır və razılaşma imkanlarını azaldır.
Pezeskian vurğulayıb ki, irəliləyiş əldə etmək üçün hər iki tərəf güzəştə getməli və qarşılıqlı hörmət əsasında yeni bir dialoq platforması yaratmalıdır. O, İranın öz milli maraqlarını qoruyaraq, beynəlxalq öhdəliklərinə sadiq qalacağını bildirib, lakin ABŞ-dan da eyni dərəcədə konstruktiv yanaşma gözlədiyini ifadə edib.
Bu açıqlamalar, İranın gələcək xarici siyasət kursu ilə bağlı ipucları verir və Pezeskianın prezident seçiləcəyi təqdirdə ABŞ ilə münasibətlərə necə yanaşacağına dair fikirlər formalaşdırır. Analitiklər, onun bu mövqeyinin danışıqlara yeni bir təkan verə biləcəyini, lakin dərin etimadsızlığın aradan qaldırılmasının zaman alacağını düşünürlər.
Leave a Reply