ABŞ-ın İranla danışıqların ikinci mərhələsinə hazırlaşması beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib. Uzun müddətdir davam edən gərginliklərin fonunda bu danışıqlar regionda sabitliyin bərpası üçün yeni ümidlər yaradır. Vaşinqtonun bu addımı Tehranla münasibətləri normallaşdırmaq və nüvə proqramı ətrafındakı narahatlıqları aradan qaldırmaq niyyətini əks etdirir.
Qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ və İran arasında münasibətlər onilliklərdir ki, mürəkkəb və gərgin olaraq qalır. Əvvəlki nüvə sazişinin (JCPOA) ləğvindən sonra vəziyyət daha da gərginləşmişdi. İndi isə hər iki tərəfin diplomatik yolla həll yolları axtarması regionda yeni bir səhifə aça bilər.
Danışıqların ikinci mərhələsində əsasən İranın nüvə fəaliyyətlərinin məhdudlaşdırılması, beynəlxalq nəzarətin gücləndirilməsi və ABŞ tərəfindən tətbiq olunan sanksiyaların yüngülləşdirilməsi məsələləri müzakirə olunacağı gözlənilir. Bu, həmçinin Yaxın Şərqdəki regional münaqişələrin həlli üçün də bir tramplin rolunu oynaya bilər.
Lakin danışıqlar prosesi bir sıra çətinliklərlə üzləşə bilər. Hər iki tərəfin daxili siyasi təzyiqləri, qarşılıqlı etimadsızlıq və əvvəlki razılaşmaların pozulması təcrübəsi danışıqların uğurlu nəticələnməsini əngəlləyə biləcək amillərdəndir. Tehranın regional siyasəti də Vaşinqton üçün narahatlıq mənbəyi olaraq qalır.
Bu danışıqların region ölkələrinə, xüsusilə də Körfəz ölkələrinə təsiri böyük olacaq. Saziş əldə olunarsa, bu, regionda gərginliyi azalda, iqtisadi əməkdaşlığı artıra və potensial münaqişələrin qarşısını ala bilər. Əks halda, danışıqların uğursuzluğu vəziyyəti daha da gərginləşdirə bilər.
Beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusilə də Avropa ölkələri və BMT, bu danışıqları yaxından izləyir və diplomatik həllin tərəfdarıdır. Onlar hesab edirlər ki, İranın nüvə proqramı ilə bağlı hərtərəfli və davamlı bir razılaşma qlobal təhlükəsizlik üçün vacibdir.
Yaxın gələcəkdə danışıqların necə inkişaf edəcəyi və hansı nəticələrlə yekunlaşacağı hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır. Lakin hər iki tərəfin masaya oturmaq istəyi, ən azından, ümidverici bir əlamətdir və diplomatik həll yolunun hələ də açıq olduğunu göstərir.
Leave a Reply