Avropa İttifaqının (AB) yeni qaydaları İngiltərədə böyük narazılığa səbəb olub. Brüsselin “marmelat” üçün təklif etdiyi yeni tərif, Britaniya mədəniyyəti və ənənələri ilə sıx bağlı olan bu məhsulun adını itirmək riskini yaradır. Bu məsələ, Paddington Ayısı və mərhum Kraliça II Elizabetlə eyniləşdirilən ənənəvi İngilis marmeladının gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar doğurub.
AB-nin tənzimləmə cəhdləri adətən qida təhlükəsizliyi və standartlaşdırma məqsədi daşısa da, Britaniyada bu addım “xəyanət” kimi qiymətləndirilib. London dairələri və ictimaiyyət, sadəcə bir qab mürəbbənin necə milli qürur və kimlik məsələsinə çevrildiyini təəccüblə izləyir. İngilislər üçün marmelat sadəcə səhər yeməyi ləzzəti deyil, həm də onların mədəni irsinin ayrılmaz hissəsidir.
Ənənəvi İngilis marmeladı, əsasən, qabıqlı sitrus meyvələrindən hazırlanır və xüsusi acı-şirin dadı ilə seçilir. Bu məhsul əsrlər boyu Britaniya süfrələrinin bəzəyi olub və bir çox ailənin reseptləri nəsildən-nəslə ötürülüb. AB-nin yeni tərifinin bu ənənəvi reseptləri və adlandırma hüququnu necə təsir edəcəyi hələ tam aydın deyil, lakin ilkin reaksiyalar çox sərtdir.
Bu mübahisə, Böyük Britaniyanın AB-dən ayrılmasından sonra iki tərəf arasında yaranan tənzimləmə fərqlərinin daha bir bariz nümunəsidir. Brüsselin standartlaşdırma cəhdləri ilə Londondakı milli kimlik və ənənəni qoruma istəyi toqquşur. İngilis istehsalçıları, əgər “marmelat” adını istifadə edə bilməsələr, beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətlərinin azalacağından və məhsullarının tanınmasında çətinliklərlə üzləşəcəklərindən narahatdırlar.
Vətəndaşlar və siyasətçilər arasında artan narazılıq, bu məsələnin yalnız bir qida məhsulu ilə bağlı olmadığını, daha geniş siyasi və mədəni gərginliyin göstəricisi olduğunu ortaya qoyur. Bir çoxları bunu post-Brexit dövründə AB-nin Britaniya üzərindəki təsirini davam etdirmək cəhdi kimi qiymətləndirir.
Bu vəziyyət, sadə bir məhsulun necə milli bir simvola çevrilə biləcəyini və beynəlxalq münasibətlərdə kiçik görünən detalların böyük reaksiyalara səbəb ola biləcəyini bir daha nümayiş etdirir. İngilis marmeladının gələcəyi ilə bağlı müzakirələr hələ də davam edir və tərəflər arasında kompromis tapılıb-tapılmayacağı maraqla gözlənilir.
Leave a Reply