İran İslam Respublikası Amerika Birləşmiş Ştatları ilə danışıqlar aparmaq üçün qətiyyətli mövqe sərgiləyir: Tehran bu dialoqun yalnız Pakistan ərazisində baş tutmasını şərt qoyur. Rəsmi Tehran, regionda artan gərginlik fonunda ABŞ ilə birbaşa danışıqlara hazır olduğunu bildirsə də, danışıqların yeri ilə bağlı qırmızı xətt çəkib. Bu, beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi müzakirələrə səbəb olub.
İranın bu mövqeyi, əvvəlcədən müəyyən edilmiş vasitəçilik cəhdlərini və digər ölkələrin təkliflərini rədd etməsi deməkdir. Pakistanın danışıqlar üçün məkan olaraq seçilməsi təsadüfi deyil. İslamabad həm Tehran, həm də Vaşinqtonla müəyyən səviyyədə diplomatik əlaqələrə malikdir və tarixi olaraq regionda vasitəçilik rolunu oynamağa cəhd edib. İranın bu addımı, danışıqlar prosesinə öz şərtlərini diktə etmək və potensial təzyiqlərdən yayınmaq istəyi kimi qiymətləndirilir.
ABŞ rəsmiləri dəfələrlə İranla danışıqlara açıq olduqlarını bəyan etsələr də, Tehranın bu cür qəti şərti Vaşinqton üçün yeni bir dilemma yaradır. ABŞ-ın danışıqlar üçün hər hansı bir yeri qəbul edib-etməyəcəyi, yaxud İranın bu tələbini yumşaltmaq üçün diplomatik təzyiqlərə əl atacağı hələlik bəlli deyil. Regionda artan hərbi gərginlik və nüvə proqramı ətrafındakı mübahisələr danışıqların təcili ehtiyacını vurğulayır.
Bu vəziyyət, Körfəz regionunda və daha geniş mənada Yaxın Şərqdə siyasi dinamikanı yenidən formalaşdıra bilər. Digər regional güclər və beynəlxalq vasitəçilər də İranın bu şərtinə qarşı öz mövqelərini müəyyənləşdirmək məcburiyyətində qalacaqlar. Pakistanın bu danışıqlarda oynaya biləcəyi rol, onun beynəlxalq nüfuzunu artıra bilər, lakin eyni zamanda böyük məsuliyyət də gətirir.
Tehranın bu qətiyyətli mövqeyi, danışıqların formatı və gündəliyi ilə bağlı gələcək müzakirələrə necə təsir edəcəyi maraq doğurur. ABŞ və İran arasında birbaşa dialoqun baş tutması üçün hələ çox maneələr var, lakin İranın Pakistan şərti, diplomatik prosesdə yeni bir fəsil açır və tərəflərin kompromisə nə qədər hazır olduğunu göstərəcək.
Leave a Reply