Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) Baş direktoru Rafael Qrossi İranın nüvə proqramı ilə bağlı beynəlxalq ictimaiyyətə ciddi xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İranla nüvə proqramına nəzarət mexanizmi olmadan əldə olunacaq hər hansı sülh sazişi sadəcə bir illüziya olacaqdır.
Qrossinin bu açıqlaması İranın uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsini artırması və MAQATE müfəttişlərinin ölkədəki fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlər fonunda gəlib. Beynəlxalq təşkilat uzun müddətdir ki, Tehranın nüvə fəaliyyətlərində şəffaflığın olmamasından narahatlığını dilə gətirir.
2015-ci ildə imzalanmış Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (JCPOA) kimi tanınan nüvə sazişinin çöküşü və ABŞ-ın bu razılaşmadan birtərəfli qaydada çıxması vəziyyəti daha da gərginləşdirib. İran, öz növbəsində, sazişin bəzi öhdəliklərini pozaraq uranın zənginləşdirilməsini kritik səviyyələrə çatdırıb.
MAQATE rəhbərinin sözləri, regionda və beynəlxalq səviyyədə nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınması üçün effektiv və yoxlanıla bilən bir mexanizmin vacibliyini bir daha vurğulayır. Bu cür nəzarət olmadan, İranın nüvə imkanlarının inkişafı qlobal təhlükəsizlik üçün ciddi risklər yaradır.
Qrossi, nüvə proqramı ilə bağlı gərginliyin azaldılması və potensial münaqişələrin qarşısının alınması üçün diplomatik həll yollarının tapılmasının zəruriliyini qeyd edib. Lakin o, bu həllərin mütləq şəkildə güclü bir yoxlama və nəzarət sistemi ilə müşayiət olunmasının şərt olduğunu bildirib.
Beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusilə də nüvə sazişinin digər tərəfləri, İranı beynəlxalq öhdəliklərinə riayət etməyə və MAQATE ilə tam əməkdaşlıq etməyə çağırır. Lakin hazırkı vəziyyət, Qrossinin xəbərdarlıq etdiyi kimi, uzunmüddətli sülhün əldə olunmasının nə qədər çətin olacağını göstərir.
Leave a Reply