Son dövrlər Azərbaycanda müşahidə olunan bahalaşma tempi əhalinin real gəlirlərini ciddi şəkildə təhdid edir. İqtisadçı ekspertlər bu vəziyyətin səbəblərini təhlil edərək, vətəndaşların alıcılıq qabiliyyətinin azalmasından narahatlıqlarını ifadə edirlər. Qiymət artımları gündəlik tələbat mallarından tutmuş xidmət sahələrinə qədər geniş spektri əhatə edir ki, bu da sosial gərginliyi artırır.
Ekspertlərin fikrincə, bahalaşmaya təsir edən əsas amillərdən biri qlobal inflyasiya dalğası və idxaldan asılılıqdır. Ölkənin istehlak bazarının böyük hissəsi xaricdən gətirilən məhsullarla təmin olunduğundan, dünya bazarlarındakı qiymət dəyişiklikləri birbaşa daxili bazara yansıyır. Nəqliyyat xərclərinin artması və təchizat zəncirindəki problemlər də bu prosesi sürətləndirir.
Digər tərəfdən, daxili bazarda rəqabət mühitinin yetərincə inkişaf etməməsi və inhisarçılıq meyilləri də qiymət artımlarına zəmin yaradır. Bəzi sahələrdə istehsal xərclərinin artması, xüsusilə də enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin dəyişməsi son məhsulun dəyərinə təsir edir. Bu faktorlar yerli istehsalın xərclərini artıraraq, istehlakçı qiymətlərini yüksəldir.
Gəlirlərin bahalaşma tempi ilə ayaqlaşmamasının əsas səbəbi isə əməkhaqqı və pensiyaların artım sürətinin inflyasiyadan geri qalmasıdır. Əhalinin nominal gəlirləri artsa da, real alıcılıq qabiliyyəti enir. Bu, xüsusilə aztəminatlı ailələr üçün ciddi çətinliklər yaradır və onların yaşayış səviyyəsinə mənfi təsir göstərir.
İqtisadçılar vəziyyətin sabitləşməsi üçün kompleks yanaşmanın vacibliyini vurğulayırlar. Yerli istehsalın dəstəklənməsi, idxaldan asılılığın azaldılması, rəqabət mühitinin gücləndirilməsi və sosial müdafiə tədbirlərinin genişləndirilməsi zəruridir. Həmçinin, əməkhaqqı və pensiyaların inflyasiya səviyyəsinə uyğun indeksasiyası əhalinin real gəlirlərinin qorunması üçün əhəmiyyət kəsb edir.
Bu iqtisadi çağırışlar fonunda hökumətin makroiqtisadi sabitliyi təmin etmək və əhalinin rifahını yaxşılaşdırmaq istiqamətində atacağı addımlar böyük əhəmiyyət daşıyır. Bahalaşma ilə mübarizə yalnız inzibati tədbirlərlə deyil, həm də sistemli iqtisadi islahatlarla mümkün ola bilər.
Leave a Reply