Category: Dünya

Cənubi Koreyanın paytaxtı Seulda hər həftəsonu qurulan nəhəng küçə bazarı adi alış-veriş təcrübəsindən tamamilə fərqli bir dünya təqdim edir. Bu bazar sadəcə bir ticarət yeri deyil, on minlərlə insanın iştirak etdiyi əsl “xəzinə ovu”na çevrilir.

Şəhərin mərkəzində, təxminən 30 blokluq nəhəng bir ərazini əhatə edən bu bazar, ziyarətçilərə inanılmaz dərəcədə ucuz qiymətlərlə dəyərli əşyalar tapmaq şansı verir. Burada hər kəs öz “xəzinəsini” axtarır.

Təsəvvür edin ki, 650 dollar dəyərində olan elektron cihazlar cəmi 20 dollara satılır. Bu, bazarda rast gəlinən saysız-hesabsız möhtəşəm sövdələşmələrdən yalnız biridir. Köhnə əşyalardan tutmuş, nadir kolleksiya parçalarına qədər hər cür məhsulu burada tapmaq mümkündür.

Bu bazar, müasir ticarət mərkəzlərinin monotonluğundan bezənlər üçün əsl cənnətdir. Burada hər küncdə yeni bir sürpizlə qarşılaşmaq olar. Alıcılar arasında həm yerli sakinlər, həm də turistlər var ki, onlar bu unikal təcrübəni yaşamaq üçün bura axışırlar.

“Xəzinə ovu”nun həyəcanı, tapılan hər bir ucuz və dəyərli əşyanın verdiyi sevinc bazarı daha da cəlbedici edir. İnsanlar saatlarla rəfləri, qutuları və yığınları araşdıraraq gizli inciləri tapmağa çalışırlar.

Seulun bu dinamik bazarı, sadəcə alış-veriş etmək deyil, həm də şəhərin mədəniyyətini və canlı ruhunu hiss etmək üçün əla bir fürsətdir. Burada keçirilən hər həftəsonu minlərlə insanın həyatına yeni bir rəng qatır, onlara həm əyləncə, həm də qazanc vəd edir.

Sudanda cərəyan edən dəhşətli humanitar böhran üçüncü ilinə qədəm qoyub. Dünyanın ən böyük insani fəlakətlərindən biri kimi qəbul edilən bu vəziyyət, milyonlarla insanın həyatını alt-üst edərək ölkəni fəlakət astanasına gətirib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, ölkədə davam edən münaqişələr və qeyri-sabitlik nəticəsində təxminən 14 milyon insan evlərindən didərgin düşərək köçkün vəziyyətinə düşüb. Bu insanlar təhlükəsizlik, qida və sığınacaq axtarışında yollardadırlar.

Vəziyyətin ciddiliyi bununla bitmir. Sudan əhalisinin böyük bir hissəsi, yəni 21 milyon insan, hazırda şiddətli aclıqla mübarizə aparır. Qida təhlükəsizliyi böhranı ölkənin hər yerində hiss olunur və xüsusilə uşaqlar arasında kəskin qidalanma çatışmazlığı halları sürətlə artır.

Mütəxəssislər və beynəlxalq müşahidəçilər Sudandakı vəziyyəti təsvir edərkən çox sərt ifadələr işlədirlər. Onlar “Artıq bir dövlət yoxdur” deyərək, ölkədə idarəetmənin, hüquq-mühafizə sisteminin və əsas dövlət xidmətlərinin tamamilə çökməsini vurğulayırlar.

Dövlət qurumlarının iflası, münaqişə tərəfləri arasında razılaşmanın olmaması və beynəlxalq yardımın çatdırılmasında yaranan çətinliklər humanitar vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Mülki əhali bu vəziyyətin ən böyük qurbanı olaraq qalır.

Bu böhranın uzunmüddətli sosial, iqtisadi və siyasi nəticələri olacağı gözlənilir. Sudanın gələcəyi böyük təhlükə altındadır və beynəlxalq ictimaiyyətin təcili və effektiv müdaxiləsi olmadan vəziyyətin yaxşılaşması çətin görünür.

Mədənçilik sənayesi dedikdə ağlımıza gələn nəhəng, qara tüstü püskürdən maşınları və tükənməz fosil yanacaq istehlakını unutmağın vaxtı gəlib. Enerji dünyası 2026-cı ildən etibarən misli görünməmiş bir dəyişikliyin astanasındadır.

Bu inqilabın adı “Ada Tipi Enerji”dir. Bu yeni yanaşma, ənənəvi enerji mənbələrindən asılılığı azaltmaqla yanaşı, ekoloji cəhətdən təmiz və dayanıqlı həllər təklif edir. Bu, enerji istehsalında tamamilə yeni bir fəlsəfəni təmsil edir.

Avstraliyalı mədən nəhəngi Fortescue, heç kimin cəsarət edə bilmədiyi bir addım ataraq, bu yeni enerji modelini reallığa çevirməyə hazırlaşır. Şirkət, mədənçilik əməliyyatlarını tamamilə yaşıl enerjiyə keçirməyi hədəfləyir ki, bu da sektorda bir ilk olacaq.

Fortescue-nin bu təşəbbüsü, yalnız mədənçilik sektorunda deyil, bütün dünya enerji sənayesində ciddi dəyişikliklərə yol açacaq. Fosil yanacaqların istifadəsinin azalması ilə karbon emissiyaları əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşəcək və qlobal istiləşmə ilə mübarizəyə böyük töhfə verəcək.

Bu, qlobal istiləşmə ilə mübarizədə mühüm bir irəliləyiş olmaqla yanaşı, gələcək nəsillər üçün daha təmiz və yaşana bilən bir planet vəd edir. “Ada Tipi Enerji” modeli, enerji müstəqilliyini və dayanıqlılığı təmin etmək üçün yeni bir yol açır.

2026-cı ildən etibarən bu yeni dövrün rəsmi olaraq başlayacağı gözlənilir. Bu, bəşəriyyətin enerji istehsalı və istehlakı ilə bağlı düşüncələrini kökündən dəyişdirəcək və neftə olan ehtiyacı minimuma endirəcək bir dönüş nöqtəsi olacaq.

İsrail on minlərlə arının səmanı bürüməsi ilə tarixin ən böyük təbii hadisələrindən birinə şahidlik edir. Qəfildən ortaya çıxan və nəhəng sarı buludları xatırladan bu arı istilası ölkənin cənubunda yerləşən Netivot şəhərində həyatı iflic vəziyyətinə salıb.

Yerli hakimiyyət orqanları vətəndaşlara “evdən çıxmayın” çağırışı edib. Şəhər küçələri boşalıb, insanların təhlükəsizliklərini təmin etmək üçün evlərində qalmaları tövsiyə olunub. Bu fövqəladə vəziyyət, arıların yaratdığı potensial təhlükələr səbəbindən yaranıb.

Məlumata görə, arıların kütləvi şəkildə peyda olması nəticəsində bölgədəki hərbi uçuşlar da dayandırılıb. Bu, vəziyyətin nə qədər ciddi olduğunu və təhlükəsizlik üçün atılan addımların miqyasını göstərir.

Təbii hadisənin dəqiq səbəbləri hələlik tam aydın deyil, lakin mütəxəssislər iqlim dəyişikliyinin və ya digər ekoloji faktorların rolunu araşdırırlar. İsrail səlahiyyətliləri vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq və arıların yaratdığı təhlükəni minimuma endirmək üçün təcili tədbirlər görürlər.

Bu misilsiz təbii hadisə, təbiətin gücünü bir daha nümayiş etdirərək, həm yerli əhalini, həm də dünya ictimaiyyətini təəccübləndirib. Netivot sakinləri vəziyyətin tezliklə normallaşmasını ümid edirlər.

Səudiyyə Ərəbistanının şimalındakı geniş Nefud Çölü yaxınlığında, arxeoloqlar tərəfindən heyrətamiz bir kəşf edilib. Təxminən 7 min il əvvələ aid olduğu güman edilən yüzlərlə nəhəng daş tikili aşkar edilib ki, bunlar yerli olaraq “Mustatil” adlandırılır.

Bu qədim tikililər, bölgənin tarixinə işıq salan və indiyədək bilinməyən bir mədəniyyətin varlığını sübut edən əhəmiyyətli tapıntılardır. Onların ölçüsü və sayı, bu tikililəri inşa edən qədim cəmiyyətin mürəkkəbliyini göstərir.

İlkin araşdırmalar, bu daş strukturların praktiki bir məqsəddən daha çox, kompleks ritual və mərasimlər üçün istifadə edildiyini ortaya qoyub. Bu, onların gündəlik həyat ehtiyacları üçün deyil, bəlkə də dini və ya sosial funksiyaları yerinə yetirmək üçün inşa edildiyini göstərir.

Mustatillərin funksiyası haqqında dəqiq məlumatlar hələ də araşdırılır, lakin onların 7 min illik tarixi, bölgədəki insan məskunlaşmasının və mədəni inkişafının gözlənildiyindən daha qədim və mürəkkəb olduğunu sübut edir.

Bu kəşf, Səudiyyə Ərəbistanının arxeoloji irsinə yeni bir səhifə əlavə edir və gələcək tədqiqatlar üçün geniş imkanlar açır. Alimlər, bu sirli tikililərin hansı məqsədlə inşa edildiyini və onları quran qədim cəmiyyətlər haqqında daha çox məlumat əldə etməyə çalışırlar.

Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ukrayna Silahlı Qüvvələrini hərbi texnika və pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə təmin etdiyi iddia edilən obyektlərin yerləşdiyi “hədəf siyahısı”nı dərc edib. Bu addım Avropa ölkələri arasında ciddi narahatlıq yaradıb və Kreml tərəfindən birbaşa təhdid kimi qiymətləndirilir.

Açıqlanan siyahıda Böyük Britaniyanın London, Lester və Suffolk kimi böyük şəhərlərindəki obyektlər xüsusi ilə diqqət çəkir. Bu şəhərlər Ukraynaya hərbi yardım göstərilməsində əsas rol oynayan mərkəzlər kimi qeyd olunur.

Siyahı təkcə Böyük Britaniya ilə məhdudlaşmır. Avropanın bir çox digər ölkələrindəki strateji əhəmiyyətli nöqtələr də Rusiya tərəfindən potensial hədəf kimi göstərilib. Bu, Moskvanın Qərbə qarşı artan gərginliyinin yeni bir göstəricisidir.

Kremlin bu hərəkəti beynəlxalq münasibətlərdə gərginliyi daha da artırır. Analitiklər bunu Rusiyanın Ukraynadakı müharibə ilə bağlı Qərb ölkələrinin mövqeyinə təsir etmək cəhdi kimi şərh edirlər.

Avropa paytaxtları Rusiya tərəfindən yayımlanan bu siyahıya reaksiya verərək, öz təhlükəsizlik tədbirlərini nəzərdən keçirirlər. Bu vəziyyət, regionda hərbi eskalasiya riskini artırır və diplomatik həll yollarının tapılmasının vacibliyini bir daha vurğulayır.

Rusiya Müdafiə Nazirliyinin iddiasına görə, bu obyektlər Ukrayna ordusunun döyüş qabiliyyətini gücləndirmək üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir. Siyahının dərc edilməsi, Rusiyanın bu yardımları dayandırmaq üçün hərbi yola əl atmaqdan çəkinməyəcəyi mesajını verir.

Yunanıstanın İsraildən PULS raketatan sistemləri əldə etməsi regionda gərginliyi artırır. Bu addım, Egey dənizində və Türkiyə ilə sərhəd bölgələrində hərbi balansı dəyişdirmə potensialına malikdir.

Əldə edilən məlumata görə, Yunanıstan bu raketatan sistemlərini strateji əhəmiyyətə malik Egey adalarına və Meriç çayı sahillərinə yerləşdirməyi planlaşdırır. Bu dislokasiya, xüsusilə adaların statusu baxımından ciddi narahatlıq doğurur.

Qeyd edək ki, sözügedən adaların hərbiləşdirilməsi 1923-cü ildə imzalanmış Lozanna müqaviləsinin müddəalarına birbaşa ziddir. Müqavilə bu adaların demilitarizasiyasını nəzərdə tutur və Yunanıstanın bu addımı beynəlxalq hüququn pozulması kimi qiymətləndirilir.

İsraildən alınan PULS raketatan sistemlərinin mənzili 300 kilometrə çatır. Bu, bölgədəki hərbi güc nisbətlərini dəyişdirməklə yanaşı, Türkiyənin təhlükəsizliyi üçün də potensial risklər yaradır.

Ankara uzun müddətdir ki, Yunanıstanın Egey adalarını silahlandırmasına qarşı çıxır və bu hərəkətlərin Lozanna müqaviləsinin pozulması olduğunu bəyan edir. Yeni raket sistemlərinin yerləşdirilməsi bu mübahisəni daha da dərinləşdirəcək.

Bu inkişaf, Şərqi Aralıq dənizində və Egey bölgəsində onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər. Beynəlxalq ictimaiyyətin bu məsələyə necə reaksiya verəcəyi isə hələlik bəlli deyil.

Qrenlandiya adı çəkiləndə ağıla ilk növbədə buzlaqlar, sonsuz ağ örtü və sərt iqlim gəlir. Dünyanın ən böyük adası olan Qrenlandiyanın böyük bir hissəsi həqiqətən də qalın buz təbəqələri ilə örtülüdür. Lakin bu ümumi təsəvvürü tamamilə dəyişdirən, gözlənilməz bir kəşf adanın cənubunda yerləşən sirli bir vadidə ortaya çıxıb.

Bu unikal bölgə, təbiətşünasları və tədqiqatçıları heyrətə salan bir xüsusiyyətə malikdir: buzlaqların əhatəsində, sanki gizli qalmış bir cənnət parçası kimi, ağacların yetişdiyi bir meşə. Bu yaşıl vaha, Qrenlandiyanın sərt qış şərtləri ilə tamamilə ziddiyyət təşkil edir və adanın ekosistemi haqqında bildiklərimizi yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.

Alimlər, bu meşənin mövcudluğunu vadinin mikroiqlim xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirirlər. Ətrafdakı hündür dağlar və buzlaqlar, vadini soyuq küləklərdən qoruyaraq, burada daha mülayim və nəmli bir iqlimin yaranmasına səbəb olur. Bu şərtlər, ağacların inkişafı üçün ideal bir mühit yaradır, nəticədə buzlar arasında gizlənmiş bir yaşıl dünya meydana çıxır.

Bu kəşf, təkcə coğrafi bir maraq deyil, həm də iqlim dəyişiklikləri və keçmiş dövrlərdə Qrenlandiyanın necə bir təbiətə malik olduğu barədə yeni fikirlər ortaya qoyur. Min illər əvvəl adanın daha böyük hissələrinin meşələrlə örtülü ola biləcəyi ehtimalı, bu cür gizli vadilərin daha çoxunun mövcud ola biləcəyi fərziyyəsini gücləndirir.

Qrenlandiyanın buz örtüyü altında belə bir canlı ekosistemin varlığı, təbiətin nə qədər müxtəlif və gözlənilməz ola biləcəyini bir daha sübut edir. Bu meşə, adanın yalnız buz və qardan ibarət olmadığı, həm də yaşıl sirləri qoruduğu fikrini dünya ictimaiyyətinə çatdırır.

Bu unikal meşə, həm turistlər, həm də elm adamları üçün böyük maraq doğurur. Onun qorunması və tədqiqatı, gələcəkdə Qrenlandiyanın təbiət tarixi və iqlim dəyişikliklərinin təsirləri haqqında daha dərin biliklər əldə etməyə kömək edəcəkdir.

Buzlaqların qoynunda gizlənən bu yaşıl möcüzə, təbiətin bizə hər zaman yeni sürprizlər hazırladığını xatırladır. Qrenlandiyanın cənubundakı bu vadi, dünyanın ən sərt iqlimlərindən birində həyatın necə çiçəklənə biləcəyinin canlı bir nümunəsidir.

Bu kəşf, Qrenlandiyanın yalnız buzlaqların evi deyil, həm də gözlənilməz təbii gözəlliklərin və sirli ekosistemlərin də məkanı olduğunu göstərir. Bu yaşıl vaha, adanın imicini dəyişdirərək, onu daha da cəlbedici bir tədqiqat və səyahət məkanına çevirir.

Rumıniyanın qərbində, Arad qraflığı ərazisində, sıx meşəliklərin altında min illərdir gizlənmiş qədim bir qala aşkar edilib. Bu heyrətamiz kəşf, bölgənin tarixinə yeni bir işıq salır və arxeoloqlar arasında böyük marağa səbəb olub.

Arxeoloji qazıntılar nəticəsində tapılan bu qalanın təxminən 5000 il əvvəl inşa edildiyi güman edilir. Bu, onu Rumıniya ərazisindəki ən qədim müdafiə strukturlarından biri edir və Tunc dövrünə aid sivilizasiyalar haqqında dəyərli məlumatlar verə bilər.

Qala, Romanya-Macarıstan sərhədinə yaxın, Arad qraflığının dərin meşəlik ərazisində yerləşir. Təbiətin qoynunda, sıx bitki örtüyü altında uzun müddət gizli qalması, onun bu günə qədər nisbətən toxunulmaz qalmasına kömək edib.

Mütəxəssislər, bu kəşfin o dövrün memarlıq və müdafiə strategiyaları haqqında əhəmiyyətli ipuçları təqdim etdiyini vurğulayırlar. Qalanın tikinti texnikası və istifadə olunan materiallar, qədim cəmiyyətlərin mühəndislik bacarıqlarını nümayiş etdirir.

Arxeoloji qruplar, qalanın ətrafında əlavə araşdırmalar apararaq, onun tam ölçüsünü, funksiyasını və əlaqəli yaşayış məntəqələrini müəyyən etməyə çalışırlar. Bu kəşf, bölgənin tarixi irsinin daha da zəngin olduğunu bir daha sübut edir və gələcək tədqiqatlar üçün böyük potensial vəd edir.

Belçikada illər boyu sirr pərdəsi altında qalan, tərk edilmiş hərbi nəqliyyat vasitələri ilə dolu geniş bir ərazi və qədim yeraltı kanal aşkar edilib. Bu kəşf, ölkənin hərbi tarixinə işıq salan mühüm bir hadisə kimi qiymətləndirilir.

Tapılanlar arasında çox sayda tank, obüs və hərbi yük maşınları var. Bu nəqliyyat vasitələrinin illərdir yeraltı sığınacaqlarda və ətraf ərazilərdə unudulmuş vəziyyətdə qalması, kəşf edənləri təəccübləndirib. Onların necə və nə səbəbdən tərk edildiyi hələlik tam aydın deyil.

Mütəxəssislər, bu hərbi texnikanın İkinci Dünya Müharibəsi dövrünə və ya Soyuq Müharibə illərinə aid ola biləcəyini ehtimal edirlər. Tapıntının genişliyi və tərk edilmiş vəziyyəti, zamanında böyük bir hərbi əməliyyatın və ya logistik mərkəzin mövcudluğuna işarə edir.

Kəşf edilən yeraltı kanalın da bu hərbi nəqliyyat vasitələrinin saxlanmasında və ya daşınmasında rol oynaya biləcəyi düşünülür. Bu cür böyük miqyaslı bir tapıntı, nadir hallarda rast gəlinən tarixi əhəmiyyətə malikdir.

Hazırda ərazidə araşdırmalar davam etdirilir. Tarixçilər və hərbi ekspertlər, bu sirli tapıntının arxasındakı hekayəni üzə çıxarmaq üçün səylərini birləşdiriblər. Bu kəşf, Belçika hərbi tarixinin qaranlıq səhifələrindən birini işıqlandırmağa kömək edəcək.