Orta əsr Yaponiyasında, 1204-cü ildə müşahidə edilən və nəsillər boyu sirr olaraq qalan qırmızı səma fenomeni nəhayət ki, elmi izahını tapıb. Bu qeyri-adi hadisə o dövrün salnamələrində geniş yer alsa da, onun əsl səbəbi uzun müddət mübahisələrə səbəb olmuşdu.
Okinava Elm və Texnologiya İnstitutunun (OIST) alimləri tərəfindən aparılan əhatəli tədqiqat bu sirri açmaq üçün tarixi qeydlərlə müasir elmi metodları birləşdirib. Tədqiqatçılar, xüsusilə, həmin dövrə aid yazılı mənbələri diqqətlə araşdıraraq, göy üzünün bir anda qızılı rəngə boyanması ilə bağlı təsvirləri analiz ediblər.
Araşdırmanın əsas hissələrindən biri də ağac halqalarının analizi olub. Ağac halqaları, illər boyu Günəş aktivliyi və digər ətraf mühit dəyişiklikləri haqqında dəyərli məlumatlar saxlamaqla tanınır. Bu metod sayəsində, 1204-cü ildə qeyri-adi dərəcədə yüksək karbon-14 səviyyələrinin olduğu müəyyən edilib.
Karbon-14 səviyyələrindəki bu kəskin artım, Yer kürəsinin atmosferinə yüksək enerjili hissəciklərin daxil olmasını göstərir ki, bu da adətən şiddətli Günəş fırtınaları ilə əlaqələndirilir. Bu elmi sübut, tarixi müşahidələrlə mükəmməl şəkildə üst-üstə düşərək, qırmızı səmanın səbəbini ortaya qoyub.
Nəticədə, OIST-in tədqiqatçıları 1204-cü ildə Yaponiyada müşahidə edilən qırmızı səmanın, həqiqətən də, güclü bir Günəş fırtınasının nəticəsi olduğunu qəti şəkildə təsdiqləyiblər. Bu fırtına, Yer kürəsinin maqnit sahəsi ilə qarşılıqlı əlaqədə olaraq, atmosferdəki qazları ionlaşdıraraq möhtəşəm, lakin qorxulu bir işıq şousu yaratmışdı.
Bu kəşf, təkcə orta əsr tarixçiləri üçün deyil, həm də müasir kosmik hava proqnozları və gələcək Günəş fırtınalarına hazırlıq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Keçmişdəki bu cür hadisələrin daha dəqiq anlaşılması, gələcək fırtınaların potensial təsirlərini qiymətləndirməyə kömək edəcək.
Leave a Reply