Blog

Son illər “Telegram” messenceri Rusiyanın informasiya məkanında mərkəzi rol oynayır. Əvvəlki qadağa cəhdlərinə baxmayaraq, platforma nəinki populyarlığını qoruyub, həm də Rusiya daxilindəki siyasi və ictimai müzakirələrin əsas mərkəzinə çevrilib. Bu vəziyyət Kreml üçün ciddi çağırışlar yaratmaqdadır.

Analitiklər “Telegram”ın Rusiyanın siyasi elitası arasında müəyyən parçalanmalara səbəb olduğunu qeyd edirlər. Müxtəlif qruplar və fərdi fiqurlar platformadan öz gündəmlərini irəli sürmək, rəqiblərini tənqid etmək və ya ictimai rəyi formalaşdırmaq üçün aktiv şəkildə istifadə edirlər. Bu, ənənəvi media üzərindəki nəzarətin zəifləməsinə gətirib çıxarır.

Məhz bu dinamikanın fonunda Kreml “Telegram”a qarşı sərt mövqeyindən imtina edərək, “yumşalma” siyasətinə keçid etmək qərarına gəlib. Bu addım, platformanı tamamilə bloklamağın qeyri-mümkün olduğunu və onun təsirini nəzarətdə saxlamaq üçün yeni strategiyaların zəruriliyini anlamağın nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

“Yumşalma” siyasəti, ehtimal ki, “Telegram” kanalları ilə daha birbaşa əlaqə qurmaq, bəzi kanalları öz nəzarətinə almaq və ya onlara müəyyən təsir göstərmək cəhdlərini əhatə edəcək. Kreml bununla həm informasiya axınını idarə etməyə, həm də elita daxilindəki fikir ayrılıqlarının daha geniş ictimaiyyətə yayılmasının qarşısını almağa çalışır.

Bu yeni yanaşma, Rusiyanın informasiya məkanında mühüm dəyişikliklərə yol aça bilər. Bir tərəfdən, istifadəçilər üçün daha açıq bir mühit yarana bilər, digər tərəfdən isə Kreml “Telegram”ın potensialını öz məqsədləri üçün istifadə etməyə çalışacaq.

Ekspertlər bu qərarın risklərini və faydalarını müzakirə edirlər. Bəziləri bunun ağıllı bir strateji addım olduğunu düşünərkən, digərləri “Telegram”ın müstəqil ruhunu tamamilə boğmağın mümkün olmadığını və Kremlin bu platforma üzərində tam nəzarət əldə etməkdə çətinlik çəkəcəyini iddia edir.

Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Naziri Ceyhun Bayramov Rusiya Federasiyası xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin ilə görüşüb. Bu görüş iki ölkə arasında ikitərəfli əlaqələrin müzakirəsi və regionda cərəyan edən proseslər barədə fikir mübadiləsi üçün əhəmiyyətli platforma olub.

Görüş zamanı tərəflər Azərbaycan ilə Rusiya arasında mövcud əməkdaşlıq gündəliyini nəzərdən keçiriblər. Diplomatik dairələrdən verilən məlumata görə, danışıqlar zamanı regional təhlükəsizlik məsələləri, o cümlədən Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin təmin edilməsi yolları əsas müzakirə mövzusu olub.

Ceyhun Bayramov Azərbaycanın bölgədə davamlı sülhün və normallaşmanın tərəfdarı olduğunu bir daha vurğulayıb. O, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin nizamlanması prosesində irəliləyişlərin əhəmiyyətini qeyd edərək, Rusiya tərəfinin bu prosesə verə biləcəyi töhfələri müzakirə edib.

Mixail Qaluzin isə Rusiyanın bölgədəki sülh proseslərinə dəstəyini ifadə edib və tərəflər arasında etimadın artırılması istiqamətində atılacaq addımların vacibliyini vurğulayıb. Görüşdə həmçinin iqtisadi, ticarət və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivləri də nəzərdən keçirilib.

Bu cür yüksək səviyyəli görüşlər Azərbaycan və Rusiya arasında strateji dialoqun davamlılığını təmin edir və bölgədəki gərginliyin azaldılmasına xidmət edir. Tərəflər gələcəkdə də müntəzəm əlaqələrin saxlanılması barədə razılığa gəliblər.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp Roma Papası Fransiski İranda baş verən hadisələrlə bağlı sərt şəkildə tənqid edib. Trampın sözlərinə görə, Papa İranda 42 min etirazçının öldürüldüyünü başa düşmür və bu məsələyə laqeyd qalır.

Tramp bu ittihamları çıxışlarından birində səsləndirərək, beynəlxalq ictimaiyyətin İrandakı insan haqları pozuntularına kifayət qədər diqqət yetirmədiyini vurğulayıb. O, xüsusilə Roma Papasının bu cür ciddi bir məsələyə biganə yanaşmasını qəbuledilməz adlandırıb.

Keçmiş prezidentin iddialarına görə, İran hökuməti etirazları amansızcasına yatıraraq minlərlə insanın həyatına son qoyub. Bu rəqəm, əgər doğru olarsa, son illərin ən böyük insan itkilərindən birini təşkil edir və beynəlxalq təşkilatların diqqətini cəlb etməlidir.

Donald Trampın bu bəyanatı Vatikan və ABŞ arasında diplomatik gərginliyə səbəb ola bilər. Roma Papası adətən dünya miqyasında insan haqları və sülh çağırışları ilə tanınır, lakin Tramp onun İrandakı vəziyyətə münasibətini qətiyyətlə pisləyir.

İranda son illər iqtisadi çətinliklər, siyasi azadlıqların məhdudlaşdırılması və sosial narazılıqlar səbəbindən mütəmadi olaraq etiraz aksiyaları keçirilir. Hökumət bu aksiyaları tez-tez güc tətbiq edərək yatırır, bu da beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən tənqid olunur.

Trampın bu açıqlaması, onun prezidentlik dövründə İrana qarşı sərt siyasət yürütməsi fonunda daha da əhəmiyyət kəsb edir. O, hər zaman İran rejimini regionda sabitliyi pozmaqda və insan haqlarını pozmaqda ittiham edib.

İsrailin müdafiə naziri regionda gərginliyin artdığı bir vaxtda İranla müharibənin başa çatması üçün əsas şərti açıqlayıb. Bu bəyanat, iki ölkə arasında illərdir davam edən soyuq müharibənin və bəzən isti toqquşmaların fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Nazir, Yaxın Şərqdəki mövcud vəziyyəti, xüsusilə də İranın bölgədəki müxtəlif qruplara dəstəyini və nüvə proqramını qeyd edərək, İsrailin təhlükəsizliyinə yönəlmiş təhdidləri vurğulayıb. O, bu təhdidlərin region üçün ciddi risklər yaratdığını bildirib.

Açıqlanan əsas şərtə görə, İran regionda dağıdıcı fəaliyyətlərinə son qoymalı, terror qruplarına dəstəyini kəsməli və nüvə silahı əldə etmək cəhdlərindən tamamilə imtina etməlidir. Yalnız bu addımlar atıldıqdan sonra regionda sabitlik və sülhün bərqərar olması mümkün olacaq.

İsrail rəsmisi vurğulayıb ki, bu tələblər İsrailin öz vətəndaşlarını və suverenliyini qorumaq hüququndan irəli gəlir. O, İranın bölgədəki təsirini azaltmaq və onun aqressiv siyasətinə qarşı beynəlxalq birliyin səylərini gücləndirməyin vacibliyini dilə gətirib.

Beynəlxalq müşahidəçilər bu bəyanatı İsrailin İrana qarşı sərt mövqeyinin davamı kimi qiymətləndirirlər. Lakin Tehranın bu tələblərə necə reaksiya verəcəyi hələlik bəlli deyil. İran dəfələrlə öz nüvə proqramının dinc məqsədlər daşıdığını və bölgədəki fəaliyyətlərinin müdafiə xarakterli olduğunu iddia edib.

Gərginliyin azaldılması və münaqişənin həlli üçün diplomatik səylərin vacibliyi qeyd olunsa da, hər iki tərəfin mövqelərindəki kəskin fərqlər sülh prosesinin çətin olacağını göstərir. Regionda davamlı sülh üçün beynəlxalq birliyin daha fəal rol oynaması gözlənilir.

ABŞ Prezidenti Co Bayden Macarıstanda keçirilən seçkilərlə bağlı sərt açıqlamalar verərək, ölkədəki demokratik proseslərə dair ciddi narahatlığını dilə gətirib. Baydenin sözləri, Macarıstanın hazırkı hökumətinin idarəetmə üsulları və demokratik institutlara yanaşması fonunda beynəlxalq diqqəti bir daha bu ölkəyə yönəldib.

Prezident Bayden, Macarıstandakı seçki mühitinin azad və ədalətli prinsiplərə nə dərəcədə cavab verdiyinə dair şübhələrini ifadə edib. O, demokratiyanın təməl daşları olan söz azadlığı, müstəqil media və vətəndaş cəmiyyətinin fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlərin artmasından narahat olduğunu vurğulayıb. Bu bəyanatlar, Macarıstanın son illərdə Avropa İttifaqı və digər beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlərində gərginliyə səbəb olan məsələləri yenidən gündəmə gətirir.

Baydenin tənqidləri, xüsusilə Baş nazir Viktor Orbanın rəhbərliyi altında Macarıstanın siyasi sistemində müşahidə olunan dəyişikliklərlə bağlıdır. Orban hökuməti, müstəqil məhkəmə sisteminə müdaxilə, media plüralizminin azalması və miqrasiya siyasəti ilə bağlı sərt mövqeyi ilə beynəlxalq arenada tez-tez müzakirə obyektinə çevrilir.

ABŞ Prezidentinin bu açıqlamaları, Vaşinqtonun müttəfiqləri arasında demokratik dəyərlərin qorunmasına verdiyi önəmi bir daha nümayiş etdirir. Bayden administrasiyası, dünya miqyasında demokratiyanın gücləndirilməsini xarici siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimi müəyyən edib və bu çərçivədə Macarıstan kimi ölkələrdəki prosesləri yaxından izləyir.

Bu tənqidlərə Macarıstan tərəfindən veriləcək reaksiya maraqla gözlənilir. Keçmişdə Budapeşt, oxşar beynəlxalq tənqidləri daxili işlərə müdaxilə kimi qiymətləndirmiş və öz suverenlik hüququnu qətiyyətlə müdafiə etmişdir. ABŞ-Macarıstan münasibətlərində bu yeni gərginlik, regiondakı siyasi dinamikaya da təsir edə bilər.

Baydenin bəyanatları, Macarıstandakı seçkilərin nəticələrinin sadəcə daxili bir məsələ olmadığını, həm də Avropa və transatlantik əlaqələr üçün geniş təsirlərə malik olduğunu göstərir. Demokratiyanın və hüququn aliliyinin təminatı, beynəlxalq sabitlik və əməkdaşlıq üçün əsas şərtlərdən biri olaraq qalır.