WordPress Blog

Blog

  • Trampdan Sərt İttiham: İrana Milyardlarla Dollar Pul Köçürülüb

    Trampdan Sərt İttiham: İrana Milyardlarla Dollar Pul Köçürülüb

    Donald Trampın İranla bağlı sərt ittihamları gündəmi silkələməyə davam edir. Keçmiş ABŞ prezidenti, İran rejiminə milyardlarla dollar pul köçürüldüyünü iddia edərək, bu vəsaitlərin terrorçuluğa dəstək üçün istifadə olunduğunu bildirib. Bu açıqlama, ABŞ-ın İran siyasəti ilə bağlı uzun müddətdir davam edən mübahisələri yenidən alovlandırıb.

    Trampın sözləri, əsasən, Barak Obama administrasiyası dövründə İranla imzalanan nüvə sazişi (JCPOA) çərçivəsində dondurulmuş aktivlərin azad edilməsi və nağd pul köçürmələri ilə bağlıdır. O dövrdə ABŞ hökuməti, razılaşmanın bir hissəsi olaraq İrana milyardlarla dollar dəyərində nağd pul çatdırdığını təsdiqləmişdi. Lakin Tramp və onun tərəfdarları bu addımı kəskin tənqid edərək, bunun Tehranın regional təsirini artırmasına şərait yaratdığını iddia edirdilər.

    Keçmiş prezidentin bu iddiaları, həm daxili, həm də beynəlxalq arenada geniş rezonans doğurur. Trampın fikrincə, bu pul köçürmələri İranın nüvə proqramını maliyyələşdirməsinə və Yaxın Şərqdəki müxtəlif qruplara dəstək verməsinə imkan verib. O, bu siyasəti “fəlakətli” adlandıraraq, öz administrasiyası dövründə İrana qarşı “maksimum təzyiq” kampaniyası yürütdüyünü vurğulayır.

    Trampın İranla bağlı mövqeyi, onun prezidentliyi dövründə ABŞ-ın nüvə sazişindən çıxması və İrana qarşı sərt sanksiyaların tətbiqi ilə xarakterizə olunub. O, Tehranın regional sabitliyi pozduğunu və beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirmədiyini dəfələrlə bəyan edib. Hazırkı bəyanat da bu uzunmüddətli tənqid xəttinin bir hissəsidir.

    Bu cür açıqlamalar, xüsusilə ABŞ-da qarşıdan gələn seçkilər fonunda böyük əhəmiyyət kəsb edir. Tramp, öz seçki kampaniyalarında tez-tez keçmiş administrasiyanın xarici siyasətini tənqid edərək, özünü daha sərt və milli maraqları qoruyan bir lider kimi təqdim edir. İran məsələsi də bu kampaniyanın mərkəzi elementlərindən biridir.

    Analitiklər Trampın bu iddialarının tarixi kontekstini və siyasi motivlərini araşdırarkən, onun İranla bağlı siyasətinin gələcəkdə də ABŞ-ın xarici siyasət gündəmində mühüm yer tutacağını proqnozlaşdırırlar. Bu, həm də regionda gərginliyin artmasına səbəb ola biləcək potensial riskləri özündə ehtiva edir.

  • Hörmüz Boğazı İranın “Axilles Dabanı”: Qlobal Enerji Təhlükəsizliyi Təhdid Altında

    Hörmüz Boğazı İranın “Axilles Dabanı”: Qlobal Enerji Təhlükəsizliyi Təhdid Altında

    Hörmüz Boğazı, Fars Körfəzi ilə Oman Körfəzini birləşdirən və dünya neft ticarətinin təxminən üçdə birinin keçdiyi strateji əhəmiyyətli bir su yoludur. Bu dar keçid, bölgədəki bir çox ölkənin, xüsusilə də İranın iqtisadi və hərbi strategiyasında mərkəzi rol oynayır. Boğazın coğrafi mövqeyi ona həm böyük üstünlüklər, həm də ciddi zəifliklər verir.

    İran, Hörmüz Boğazına nəzarət etmək qabiliyyəti ilə regional gücünü nümayiş etdirir. Lakin bu nəzarət, həm də ölkənin “Axilles dabanı” hesab olunur. İranın öz neft ixracatı da məhz bu boğazdan keçir və boğazın bağlanması və ya təhlükə altına düşməsi, ilk növbədə İran iqtisadiyyatına ağır zərbə vura bilər. Bu paradoks, Tehranın regional siyasətində diqqətli addımlar atmasına səbəb olur.

    Keçmişdə ABŞ prezidenti Donald Trampın İranla bağlı sərt ritorikası və sanksiya təhdidləri, Hörmüz Boğazı ətrafında gərginliyi daha da artırmışdı. Tramp administrasiyası, İranın neft ixracatını sıfıra endirmək və ölkəni beynəlxalq razılaşmalara məcbur etmək məqsədi güdürdü. Bu təhdidlər, boğazın qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün nə qədər həssas olduğunu bir daha göstərmişdi.

    Hörmüz Boğazının tamamilə bağlanması və ya orada böyük bir müdaxilə, qlobal neft qiymətlərində kəskin artıma, dünya iqtisadiyyatında böyük çətinliklərə və potensial hərbi qarşıdurmalara yol aça bilər. Bu ssenari, dünya dövlətləri tərəfindən ciddi bir təhdid olaraq qəbul edilir və boğazın açıq qalması üçün beynəlxalq səylər davam etdirilir.

    Bölgədəki gərginliklər fonunda, bir sıra ölkələr, o cümlədən ABŞ, Britaniya və Fransa, boğazın təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə hərbi dəniz qüvvələrini yerləşdirmişdir. Bu hərbi mövcudluq, boğazdan keçən ticarət gəmilərinin mühafizəsini təmin etməklə yanaşı, həm də bölgədəki qüvvələr balansını saxlamağa xidmət edir.

    Hörmüz Boğazı ətrafındakı vəziyyət, beynəlxalq münasibətlərin və enerji siyasətinin mürəkkəb bir kəsişmə nöqtəsidir. Bölgədəki hər hansı bir yanlış addım və ya eskalasiya, fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər. Buna görə də, diplomatik həll yolları və dialoq, bu strateji su yolunun sabitliyini qorumaq üçün əsas vasitə olaraq qalır.

  • Zelenski xəbərdarlıq edir: İran-İsrail münaqişəsi Rusiyaya yarayır, ABŞ-ı zəiflədir

    Zelenski xəbərdarlıq edir: İran-İsrail münaqişəsi Rusiyaya yarayır, ABŞ-ı zəiflədir

    Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Yaxın Şərqdəki gərginliyin, xüsusilə də İran və İsrail arasında potensial müharibənin Rusiya üçün strateji üstünlük yaratdığını və ABŞ-ın diqqətini Ukraynadan yayındıraraq onu yorduğunu bildirib.

    Zelenski qeyd edib ki, bu cür münaqişələr Rusiyanın Ukraynadakı təcavüzkar siyasətini davam etdirmək üçün əlverişli şərait yaradır. O, beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinin Yaxın Şərqə yönəlməsinin Rusiyanın öz hərbi əməliyyatlarını daha da gücləndirməsinə imkan verdiyini vurğulayıb.

    ABŞ-ın həm Ukraynaya, həm də Yaxın Şərqə eyni anda dəstək verməsinin Vaşinqton üçün böyük bir yük olduğunu dilə gətirən Zelenski, bu vəziyyətin ABŞ-ın resurslarını tükəndirdiyini və qərar qəbul etmə prosesini çətinləşdirdiyini bildirib.

    Ukrayna lideri vurğulayıb ki, beynəlxalq tərəfdaşlar Ukraynaya dəstəyi azaltmamalıdırlar, çünki bu, Rusiyanın yalnız Ukraynada deyil, bütün regionda təsirini artırmasına səbəb ola bilər. O, müharibənin qlobal təhlükəsizliyə təhdid olduğunu xatırladıb.

    Zelenski, İranın bölgədəki fəaliyyətlərinin və İsrailə qarşı təhdidlərinin Rusiyanın maraqlarına xidmət etdiyini, çünki bu, Qərbin diqqətini parçalayaraq Ukraynaya yönəlmiş dəstəyi zəiflətdiyini qeyd edib. Bu vəziyyət, Kremlin Ukraynaya qarşı müharibədə üstünlük əldə etməsinə şərait yaradır.

    Prezident, dünya liderlərini Yaxın Şərqdəki vəziyyətlə yanaşı, Ukraynadakı müharibənin də ciddi şəkildə nəzarətdə saxlanılmasına çağırıb. O, iki böyük münaqişənin eyni anda davam etməsinin qlobal sabitlik üçün ciddi risklər yaratdığını xəbərdar edib.

    Bu cür regional münaqişələrin beynəlxalq münasibətlər sistemində domino effekti yarada biləcəyini vurğulayan Zelenski, Qərbin bu təhdidləri strateji şəkildə qiymətləndirməli və Ukraynaya davamlı dəstəyini təmin etməli olduğunu bildirib.

    Ukrayna Prezidenti, həmçinin, Rusiya və İran arasında artan hərbi əməkdaşlığın beynəlxalq təhlükəsizliyə yeni təhdidlər yaratdığını və bu əməkdaşlığın regiondakı gərginliyi daha da artırdığını diqqətə çatdırıb.

  • Cibinizdəki Xəzinə: 1952-ci ilin Nadir Britaniya Qəpiyi 12 Milyon Lira Dəyərindədir!

    Cibinizdəki Xəzinə: 1952-ci ilin Nadir Britaniya Qəpiyi 12 Milyon Lira Dəyərindədir!

    Böyük Britaniyada nümizmatika mütəxəssisləri kolleksiyaçıları və sadə vətəndaşları köhnə pullarını yoxlamağa çağırıb. Söhbət 1952-ci ildə Kral VI Corcun vəfatından dərhal əvvəl məhdud sayda zərb edilmiş nadir bir qəpikdən gedir. Bu qəpik hazırda inanılmaz dərəcədə yüksək dəyərə malikdir.

    Numizmatik dünyasında nadirliyi ilə tanınan bu sınaq qəpiyi (proof penny) kolleksionerlər arasında xüsusi maraq doğurur. Onun mövcud bazar dəyəri 200.000 funt-sterlinqə çatır ki, bu da təxminən 12 milyon 160 min Türk Lirasına bərabərdir.

    Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu qəpik Kral VI Corcun hakimiyyətinin son dövrlərinə təsadüf etdiyi üçün çox az sayda istehsal olunub. Bu, onu sadəcə bir metal parçası deyil, həm də tarixi bir əsər və qiymətli bir kolleksiya elementi edir.

    Kolleksiyaçılar və köhnə əşyaları saxlayan şəxslər diqqətli olmalıdırlar. Evinizdəki köhnə qəpikləri yoxlamaqla, bəlkə də bu nadir xəzinələrdən birinə sahib olduğunuzu aşkar edə bilərsiniz. Belə bir tapıntı sahibinə böyük bir sərvət gətirə bilər.

    Bu cür nadir sikkələrin dəyəri onların tarixi əhəmiyyəti, zərb edildiyi say və vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir. 1952-ci ilin bu qəpiyi isə bütün bu meyarları yüksək səviyyədə qarşılayaraq, onu nümizmatika bazarının ən arzuolunan parçalarından birinə çevirir.

  • Meksikanın Teotiuakan piramidasında dəhşətli hücum: Bir ölü, altı yaralı

    Meksikanın Teotiuakan piramidasında dəhşətli hücum: Bir ölü, altı yaralı

    Meksikanın ən simvolik və tarixi abidələrindən biri olan Teotiuakan piramidasının zirvəsində dəhşətli anlar yaşanıb. Naməlum bir şəxsin silahla atəş açması nəticəsində bir nəfər həyatını itirib, altı nəfər isə yaralanıb.

    Hadisə, hər il milyonlarla turisti cəlb edən bu qədim məkanın müqəddəsliyinə kölgə salıb. Teotiuakan, Kolumbdan əvvəlki dövrə aid ən böyük şəhərlərdən biri olaraq tanınır və YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxildir.

    Yerli media orqanlarının verdiyi məlumata görə, hücum piramidanın yuxarı hissəsində baş verib. Təhlükəsizlik qüvvələri dərhal əraziyə cəlb edilib və hadisə ilə bağlı genişmiqyaslı araşdırmalara başlanılıb.

    Yaralılar yaxınlıqdakı xəstəxanalara çatdırılıb və onlara tibbi yardım göstərilib. Hadisənin motivləri hələlik bəlli deyil, lakin bu cür tarixi bir məkanda baş verən qanlı hadisə ölkə ictimaiyyətində böyük narahatlıq yaradıb.

    Meksika hökuməti, bu cür insidentlərin qarşısını almaq üçün turistik ərazilərdə təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirəcəyini bəyan edib. Teotiuakan piramidası hələlik ziyarətçilər üçün müvəqqəti olaraq bağlanıb.

  • Almaniyada yağış suyu yığanlara sərt cəza: 5000 avro cərimə və həbs təhlükəsi

    Almaniyada yağış suyu yığanlara sərt cəza: 5000 avro cərimə və həbs təhlükəsi

    Almaniyanın məşhur intizamı bu dəfə göydən düşən damlalara göz dikib. Ölkədə bağçasında yağış suyu yığmaq istəyənləri 5000 avroya qədər cərimə və hətta həbs cəzasına qədər uzanan sərt gigiyena qaydaları gözləyir.

    Sözcü qəzetinin məlumatına görə, bu yeni tənzimləmə Almaniya cəmiyyətində geniş müzakirələrə səbəb olub. Ətraf mühitin qorunması və su resurslarından səmərəli istifadə çağırışlarının artdığı bir dövrdə, yağış suyu yığımının bu cür sərt qaydalarla məhdudlaşdırılması təəccüb doğurur.

    Qaydalara əsasən, fərdlər bağçalarında yağış suyunu xüsusi lisenziyalı və gigiyenik standartlara cavab verən sistemlərlə toplamalıdırlar. Əks halda, sadəcə bir qab və ya vedrə ilə su yığanlar ciddi maliyyə cəzaları ilə üzləşə bilərlər.

    Bu tənzimləmələrin əsas məqsədi ictimai sağlamlığı qorumaq və potensial gigiyena problemlərinin qarşısını almaq kimi göstərilir. Lakin bir çoxları bunun həddən artıq sərt və bürokratik bir yanaşma olduğunu düşünür.

    Yağış suyu yığımı adətən bir çox ölkədə ekoloji cəhətdən faydalı və təşviq edilən bir fəaliyyət hesab olunur. Almaniyanın bu addımı isə, su ehtiyatlarının idarə olunmasına dair fərqli bir perspektiv ortaya qoyur.

    Mütəxəssislər hesab edir ki, bu qaydalar kənd təsərrüfatı və ya sənaye məqsədləri üçün deyil, sırf fərdi istifadə üçün su yığanları da əhatə edir ki, bu da vətəndaşlar üçün əlavə çətinliklər yaradır.

  • Çin səhrasında günəş panelləri ekoloji möcüzə yaradır: Tədqiqatlar heyran etdi

    Çin səhrasında günəş panelləri ekoloji möcüzə yaradır: Tədqiqatlar heyran etdi

    Günəş enerjisi istehsalı üçün nəhəng panellərin səhralarda yerləşdirilməsi uzun müddətdir ki, ekoloji narahatlıqlara səbəb olurdu. Bir çoxları bu cür layihələrin səhra ekosisteminə mənfi təsir edəcəyini düşünürdü. Lakin Çindən gələn yeni elmi tədqiqatlar bu fikirləri alt-üst edir.

    Çinin Talatan Səhrasında yerləşən, bir giqavat gücündəki nəhəng Gonghe Fotovoltaik Parkı, dünyanın ən böyük günəş enerjisi komplekslərindən biridir. Bu park, minlərlə hektar ərazini əhatə edən günəş panelləri ilə tanınır.

    Bu unikal mühitdə aparılan elmi araşdırmalar, gözlənilməz və müsbət nəticələr ortaya qoyub. Tədqiqatçılar günəş panellərinin quraşdırıldığı sahələrdəki ekoloji vəziyyəti, toxunulmamış səhra əraziləri ilə müqayisə ediblər.

    Nəticələr heyrətamizdir: günəş panellərinin altında və ətrafında ekoloji sağlamlığın, yəni bitki örtüyünün və torpağın vəziyyətinin, toxunulmamış səhra ərazisinə nisbətən 56% daha yüksək olduğu müəyyən edilib.

    Bu müsbət təsirin səbəbləri arasında panellərin yaratdığı kölgə, torpaqdakı nəmliyin buxarlanmasını azaltması və temperaturu tənzimləməsi göstərilir. Bu şərait, səhra bitkilərinin cücərməsi və inkişafı üçün daha əlverişli mühit yaradır, hətta bəzi hallarda yeni bioloji müxtəlifliyin yaranmasına kömək edir.

    Gonghe Fotovoltaik Parkından əldə edilən bu məlumatlar, bərpa olunan enerji layihələrinin səhra ekosistemlərinə yalnız zərər vermədiyini, əksinə, düzgün planlaşdırıldıqda ekoloji bərpaya da töhfə verə biləcəyini göstərir. Bu, gələcək yaşıl enerji strategiyaları üçün mühüm bir dərsdir.

  • Luka Modriç Ardıcıl 10-cu Dəfə İlin Ən Yaxşı Futbolçusu Seçildi!

    Luka Modriç Ardıcıl 10-cu Dəfə İlin Ən Yaxşı Futbolçusu Seçildi!

    Xorvatiyalı yarımmüdafiəçi Luka Modriç növbəti dəfə möhtəşəm bir nailiyyətə imza atıb. “Real Madrid”in ulduzu ardıcıl onuncu dəfə ölkəsində ilin ən yaxşı futbolçusu seçilib. Bu, onun karyerasındakı müstəsna davamlılığın və yüksək səviyyənin bariz göstəricisidir.

    38 yaşlı təcrübəli oyunçu bu mükafatı ilk dəfə 2007-ci ildə qazanmışdı. O vaxtdan bəri, yalnız 2013-cü ildə Mario Mandzukiç bu titulu əldə edə bilmişdi. Modriç isə 2014-cü ildən etibarən fasiləsiz olaraq hər il Xorvatiyanın ən yaxşı futbolçusu adını qoruyub saxlayır.

    Luka Modriç “Real Madrid”lə çoxsaylı Çempionlar Liqası kubokları qazanıb və 2018-ci ildə Xorvatiya millisi ilə Dünya Kubokunda finala yüksələrək bütün dünyanı heyran etmişdi. Həmin il o, “Qızıl Top” mükafatına da layiq görülmüşdü ki, bu da onun şəxsi kolleksiyasındakı ən parlaq nailiyyətlərdən biridir.

    Onun meydandakı liderlik keyfiyyətləri, oyun quruculuğu bacarığı və yorulmaz enerjisi illərdir ki, həm klub, həm də milli komanda üçün əvəzolunmaz olaraq qalır. Modriç futbol dünyasında nadir rast gəlinən bir uzunömürlülük və stabillik nümayiş etdirir.

    Bu mükafat, Modriçin hələ də futbolun zirvəsində olduğunu və yaşına baxmayaraq, meydanda göstərdiyi performansla gənc oyunçulara nümunə olmağa davam etdiyini bir daha sübut edir. Onun adı artıq futbol tarixinə qızıl hərflərlə yazılıb.

  • Zaur Axundovun Kluba Dəstəyi Təhlükədə: “Tək Qalmışam” Açıqlaması Gərginlik Yaradıb

    Zaur Axundovun Kluba Dəstəyi Təhlükədə: “Tək Qalmışam” Açıqlaması Gərginlik Yaradıb

    Azərbaycan idman ictimaiyyətində tanınmış simalardan olan Zaur Axundovun son açıqlaması böyük müzakirələrə səbəb olub. Onun “Kluba himayədarlığım sual altındadır, tək qalmışam” sözləri, rəhbərlik etdiyi futbol klubunun gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar doğurub.

    Axundovun bu bəyanatı, klubun maliyyə dayaqlarının nə dərəcədə kövrək olduğunu bir daha gözlər önünə sərir. “Himayədarlıq” adətən klubun əsas maliyyə təminatçısı olmaq deməkdir ki, bu da bir çox Azərbaycan klubları üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Bir şəxsin təkbaşına bu yükü daşıması uzun müddət davamlı olmaya bilər.

    “Tək qalmışam” ifadəsi, Zaur Axundovun klubun idarəetməsində və ya maliyyələşdirilməsində digər tərəfdaşlardan lazımi dəstəyi görmədiyini göstərir. Bu vəziyyət, klubun yalnız bir mənbədən asılı olduğunu və həmin mənbənin dəstəyinin azalması və ya kəsilməsi halında ciddi problemlərlə üzləşəcəyini vurğulayır.

    Hazırda Axundovun himayədarlığında olan klubun adı açıqlanmasa da, bu açıqlama bütün Azərbaycan futbol klubları üçün bir xəbərdarlıq siqnalı olmalıdır. Bir çox yerli klublar hələ də stabil və diversifikasiya olunmuş maliyyə modellərinə sahib deyil, əsasən bir və ya bir neçə sponsorun dəstəyi ilə fəaliyyət göstərirlər.

    Bu cür asılılıq, sponsorun şəxsi və ya biznes vəziyyətindəki dəyişikliklər zamanı klubun fəaliyyətini tamamilə iflic edə bilər. Nəticədə, klublar oyunçularla müqavilələri yerinə yetirməkdə çətinlik çəkir, maaşlar gecikir və komandanın ümumi performansı aşağı düşür.

    Məsələnin həlli üçün Azərbaycan Futbol Federasiyası (AFFA) və digər aidiyyəti qurumlar klubların maliyyə dayanıqlılığını artırmaq üçün yeni strategiyalar hazırlamalıdırlar. Sponsorluq imkanlarının genişləndirilməsi, marketinq fəaliyyətlərinin gücləndirilməsi və azarkeş cəlb etmə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi vacibdir.

    Zaur Axundovun bu açıqlaması, Azərbaycan idmanında klubların maliyyə problemlərinin nə qədər dərin olduğunu bir daha ortaya qoyur. Ümid edək ki, bu gərgin vəziyyət klubun gələcəyi üçün müsbət həll yollarının tapılmasına təkan verəcəkdir.

  • Prezident Pezeşkian ABŞ-a sərt mesaj verdi: “İran təslim olmayacaq!”

    Prezident Pezeşkian ABŞ-a sərt mesaj verdi: “İran təslim olmayacaq!”

    İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ rəsmilərinin son açıqlamalarına kəskin reaksiya verərək, Tehranın xarici təzyiqlər qarşısında əsla təslim olmayacağını bəyan edib.

    Dövlət başçısı sosial mediada yayımladığı mesajında, ölkəsinin milli maraqlarını qorumaq və suverenliyini müdafiə etmək əzmində olduğunu vurğulayıb. Pezeşkian, ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalar və siyasi təzyiqlərə baxmayaraq, Tehranın öz mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini qəti şəkildə bildirib.

    Prezidentin açıqlaması, Vaşinqtondan gələn və İranın nüvə proqramı, regional fəaliyyətləri ilə bağlı narahatlıqları ifadə edən bəyanatlara cavab olaraq verilib. Bu açıqlamalar, iki ölkə arasındakı gərginliyin yeni bir mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.

    Pezeşkian, İran xalqının müqavimət ruhunu və azadlıq iradəsini xüsusi qeyd edərək, heç bir xarici qüvvənin ölkəsinin daxili işlərinə qarışmasına icazə verilməyəcəyini diqqətə çatdırıb. O, İranın öz müstəqil siyasətini davam etdirəcəyini və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiq qalacağını vurğulayıb.

    Bu mesaj, regionda onsuz da kövrək olan sülh və sabitlik üçün əlavə çağırışlar yaradır. Beynəlxalq ictimaiyyət, Tehran və Vaşinqton arasındakı dialoqun bərpasının vacibliyini qeyd edir.

    İran Prezidentinin bu sərt mövqeyi, ölkəsinin xarici siyasətindəki dəyişməz prinsipləri bir daha təsdiqləyir və gələcək diplomatik münasibətlər üçün ciddi siqnal hesab olunur.