Blog

  • Kremlin əsrarəngiz iqtisadi möcüzəsi: Putin qəzəbləndi, Rosstat rəqəmləri ‘düzəltdi’

    Kremlin əsrarəngiz iqtisadi möcüzəsi: Putin qəzəbləndi, Rosstat rəqəmləri ‘düzəltdi’

    Rusiyanın rəsmi statistika qurumu “Rosstat”ın son addımı beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi suallar doğurub. Belə ki, qurum əvvəllər açıqladığı iqtisadi göstəriciləri, xüsusilə də Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) rəqəmlərini “düzəliş” adı altında dəyişdirib. Bu dəyişiklik, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin ölkə iqtisadiyyatının vəziyyətindən narazılığını ifadə etməsindən qısa müddət sonra baş verib.

    Əvvəlki hesabatlarda iqtisadi geriləmə və ya durğunluq qeyd edildiyi halda, yenilənmiş rəqəmlər qəfildən artım tempi göstərir. Bu cür kəskin dəyişikliklər, xüsusən də siyasi iradənin açıq şəkildə ifadə olunmasından sonra, Rosstatın müstəqilliyi və açıqladığı məlumatların etibarlılığı barədə şübhələri artırır.

    Analitiklər hesab edirlər ki, bu cür “düzəlişlər” Kremlin Qərb sanksiyalarına baxmayaraq Rusiya iqtisadiyyatının dayanıqlı olduğunu nümayiş etdirmək cəhdlərinin bir hissəsi ola bilər. Daxili auditoriya üçün bu, “uğur hekayəsi” kimi təqdim edilərək əhalinin əhval-ruhiyyəsini yüksəltməyə xidmət edir.

    Lakin beynəlxalq iqtisadi dairələr Rosstatın bu addımına olduqca təmkinlə yanaşır. Bir çox mütəxəssis, rəqəmlərin bu şəkildə manipulyasiyasının uzunmüddətli perspektivdə ölkənin investisiya cəlbediciliyinə və beynəlxalq nüfuzuna mənfi təsir göstərəcəyini vurğulayır.

    Bu hadisə Rusiya dövlətinin informasiya və statistika üzərindəki nəzarətinin bir daha təsdiqi kimi qiymətləndirilir. Azad və şəffaf məlumat mübadiləsinin olmadığı bir mühitdə, rəsmi rəqəmlərə olan inamın azalması qaçılmazdır.

    Nəticə etibarilə, “Putin qəzəbləndi, iqtisadi artım başladı” ifadəsi, sadəcə bir başlıqdan daha çox, Rusiyada iqtisadi idarəetmənin siyasi motivlərlə necə sıx bağlı olduğunu göstərən bir simvola çevrilir.

  • Azərbaycanda kimlərə ömürlük həbs cəzası verilə bilməz? – Hakim AÇIQLADI

    Azərbaycanda kimlərə ömürlük həbs cəzası verilə bilməz? – Hakim AÇIQLADI

    Azərbaycanda cinayət qanunvericiliyində müəyyən şəxslər üçün ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzasının tətbiq edilməməsi ilə bağlı mühüm məqamlar mövcuddur. Bu barədə məhkəmə sisteminin nümayəndəsi tərəfindən verilən açıqlama hüquqi ictimaiyyətdə geniş marağa səbəb olub. Hakim, Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində bu cəzanın tətbiqində nəzərdə tutulan istisnaları şərh edib.

    Hakim bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzasının tətbiqində bir sıra istisnaları nəzərdə tutur. Bu istisnalar qanunvericiliyin humanizm prinsiplərinə əsaslanır və müəyyən kateqoriyadan olan şəxslərin hüquqlarını qorumağa yönəlib. Qanunvericilikdəki bu müddəalar beynəlxalq hüquq normaları ilə də uzlaşır.

    Əsas istisnalardan biri yetkinlik yaşına çatmayanlardır. Qanuna görə, cinayət törədərkən 18 yaşı tamam olmamış şəxslərə ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzası təyin edilə bilməz. Onlara qarşı tətbiq ediləcək ən ağır cəza müəyyən müddətə azadlıqdan məhrumetmədir ki, bu da onların islah olunması və cəmiyyətə reinteqrasiyası şansını artırır.

    Digər mühüm kateqoriya isə qadınlardır. Azərbaycan qanunvericiliyi qadınlara, xüsusilə hamilə qadınlara və azyaşlı uşağı olan qadınlara ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzasının tətbiqini qadağan edir. Bu müddəa qadınların sosial və bioloji rollarını nəzərə alaraq, onların xüsusi müdafiəsini təmin edir və cəzanın humanist prinsiplərini önə çəkir.

    Bu istisnalar yalnız milli qanunvericilikdə deyil, həm də bir çox beynəlxalq hüquq normaları və konvensiyaları ilə uyğunluq təşkil edir. Məqsəd, cəzanın ağırlığını nəzərə alaraq, müəyyən şəxslərin xüsusi vəziyyətlərini dəyərləndirmək və onlara bəşəri yanaşmanı təmin etməkdir. Bu, ədalət anlayışının daha geniş çərçivədə şərh edilməsini göstərir.

    Hakim qeyd edib ki, bu müddəalar Azərbaycanın hüquq sisteminin humanitar prinsiplərə sadiqliyini nümayiş etdirir. Cinayətkarlığa qarşı mübarizə aparılarkən, həm də şəxslərin fundamental hüquqları və cəmiyyətdəki xüsusi vəziyyətləri nəzərə alınır ki, bu da müasir hüquq dövlətinin əsas meyarlarından biridir.

  • Azərbaycanın Yaşıl Enerji Hədəfləri: Neft Hasilatının Azalması Narahatlıq Yaratmayacaq

    Azərbaycanın Yaşıl Enerji Hədəfləri: Neft Hasilatının Azalması Narahatlıq Yaratmayacaq

    Azərbaycan Respublikası özünün enerji strategiyasında əsaslı dəyişikliklər etməyə hazırlaşır. Ölkənin zəngin karbohidrogen ehtiyatları ilə yanaşı, bərpa olunan enerji mənbələri potensialı da böyükdür və bu potensialın reallaşdırılması gələcək iqtisadi inkişafın əsas sütunlarından biri kimi qiymətləndirilir.

    Mütəxəssislər bildirirlər ki, əgər Azərbaycan “yaşıl enerji” sahəsində ciddi nailiyyətlər əldə edə bilsə, neft hasilatının azalması ilə bağlı hər hansı bir narahatlıq yaşamayacaq. Bu, ölkənin enerji təhlükəsizliyini gücləndirməklə yanaşı, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və yeni inkişaf vektorlarının müəyyənləşdirilməsi üçün də əsaslı zəmin yaradacaq.

    Yaşıl enerjiyə keçid təkcə ekoloji faydalar deyil, həm də mühüm iqtisadi dividentlər vəd edir. Bu sahədə investisiyaların artırılması yeni iş yerlərinin açılmasına, yüksək texnologiyaların tətbiqinə və ixrac potensialının genişləndirilməsinə səbəb olacaq. Azərbaycan artıq beynəlxalq tərəfdaşlarla birgə layihələr həyata keçirməklə bu istiqamətdə ilk addımlarını atıb.

    Günəş və külək enerjisi kimi bərpa olunan mənbələrdən səmərəli istifadə ölkənin enerji balansında neft və qazın payını azaltmağa, eyni zamanda, daxili tələbatı ödəməyə və hətta enerji ixracatçısı statusunu qorumağa imkan verəcək. Bu strateji yanaşma Azərbaycanı qlobal enerji keçidinin aparıcı oyunçularından birinə çevirə bilər.

    Hökumət tərəfindən bu sahəyə ayrılan diqqət və qəbul edilən dövlət proqramları yaşıl enerji sektorunun sürətli inkişafını təmin etmək məqsədi daşıyır. Bu addımlar ölkənin dayanıqlı inkişaf hədəflərinə çatmasında mühüm rol oynayacaq və gələcək nəsillər üçün daha təmiz və firavan bir mühit yaradacaq.

  • İngiltərədə Yerin 1 Kilometr Altında Dünyanın Ən Dərin Ferması Quruldu: Kənd Təsərrüfatında İnqilab

    İngiltərədə Yerin 1 Kilometr Altında Dünyanın Ən Dərin Ferması Quruldu: Kənd Təsərrüfatında İnqilab

    İngiltərədə elmi və kənd təsərrüfatı sahəsində misilsiz bir layihəyə start verilib. Şeffild Universiteti və Farm Urban şirkətinin əməkdaşlığı ilə ölkənin aktiv mədən sahələrindən biri dünyanın ən dərin yeraltı fermasına çevrilir. Bu təşəbbüs, ərzaq istehsalında yeni bir dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

    Layihə çərçivəsində, torpağın bir kilometr dərinliyində yerləşən köhnə mədən şaxtası müasir texnologiyalarla təchiz edilərək yaşıl məhsulların yetişdirilməsi üçün ideal şərait yaradır. Bu, təkcə dərinliyi ilə deyil, həm də keçmiş sənaye sahəsinin innovativ kənd təsərrüfatı mərkəzinə çevrilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

    Yeraltı fermalar ənənəvi kənd təsərrüfatına nisbətən bir sıra üstünlüklərə malikdir. Burada məhsullar il boyu sabit temperatur və işıqlandırma şəraitində yetişdirilir ki, bu da yüksək məhsuldarlığı təmin edir. Həmçinin, bu metod su sərfiyyatını minimuma endirir və zərərli kimyəvi maddələrdən istifadə etmədən ekoloji təmiz məhsullar əldə etməyə imkan verir.

    Şeffild Universiteti və Farm Urban-ın bu birgə layihəsi, şəhər əhalisinin ərzaq təhlükəsizliyini təmin etmək və məhdud torpaq resurslarından daha səmərəli istifadə etmək üçün qlobal bir model ola bilər. Bu cür innovativ yanaşmalar gələcəkdə qida istehsalının necə aparılacağına dair yeni perspektivlər açır.

    Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu yeraltı ferma, kənd təsərrüfatında tərəqqinin bariz nümunəsidir və digər ölkələr üçün də örnək təşkil edə bilər. O, həmçinin, istifadə olunmayan sənaye sahələrinin yenidən funksionallıq qazanaraq cəmiyyətə fayda verməsinin ən yaxşı yollarından birini nümayiş etdirir.

  • Evlərdə Su İnqilabı: Faturaları Sıfırlayan Yenilikçi Texnologiya Gəlir

    Evlərdə Su İnqilabı: Faturaları Sıfırlayan Yenilikçi Texnologiya Gəlir

    Qlobal su böhranı getdikcə daha kəskin hal alır və bir çox ölkə bu problemin öhdəsindən gəlmək üçün təcili tədbirlər görür. Su qıtlığı, xüsusilə isti iqlimlərdə yaşayan əhalinin gündəlik həyatına ciddi təsir göstərir. Bu vəziyyət dünya miqyasında yeni və dayanıqlı həllər axtarışını sürətləndirir.

    Ənənəvi su qənaəti layihələri, bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə və hətta suyun müəyyən saatlarda paylanması kimi tədbirlər artıq bir sıra bölgələrdə tətbiq olunur. Lakin bu tədbirlər hər zaman problemin köklü həllinə zəmanət vermir və daha radikal yanaşmalara ehtiyac duyulur.

    Məhz bu ehtiyacdan irəli gələrək, evlərin öz suyunu istehsal etməsinə imkan verən yenilikçi bir texnologiya gündəmə gəlib. Bu yeni sistemlər, ev təsərrüfatlarının su təchizatında özünü təmin etməsinə, beləliklə də mərkəzi su şəbəkəsindən asılılığı azaltmasına yönəlib.

    Bu “fəlakət anbarı” tipli maşınlar, müxtəlif texnologiyalardan istifadə edərək, məsələn, havadan su əldə etməklə və ya məişət tullantı sularını təmizləyərək istifadəyə yararlı hala gətirə bilər. Nəticədə, evlər öz su ehtiyaclarını qarşılayaraq, su faturalarını əhəmiyyətli dərəcədə azalda və hətta tamamilə sıfırlaya bilər.

    Bu texnologiya yalnız maliyyə baxımından sərfəli deyil, həm də ətraf mühitin mühafizəsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Suyun təkrar emalı və ya alternativ mənbələrdən əldə edilməsi təbii resursların qorunmasına və su israfının qarşısının alınmasına kömək edir.

    Belə sistemlərin geniş tətbiqi gələcəkdə su böhranının təsirlərini yumşaltmaqla yanaşı, ev təsərrüfatlarının daha dayanıqlı və müstəqil olmasına şərait yaradacaq. Bu, həm fərdi evlər, həm də icmalar üçün su təhlükəsizliyini artıracaq mühüm bir addımdır.

  • Avstraliyanın Böyük Sədd Rifində Təəccüblü Kəşf: Cerrah Balıqları Rəng Dəyişməklə Ünsiyyət Qurur

    Avstraliyanın Böyük Sədd Rifində Təəccüblü Kəşf: Cerrah Balıqları Rəng Dəyişməklə Ünsiyyət Qurur

    Avstraliyanın möhtəşəm Böyük Sədd Rifində aparılan son müşahidələr dənizaltı dünyanın sirlərindən birini daha üzə çıxarıb. Tədqiqatçılar, cerrah balıqlarının digər dəniz canlıları ilə ünsiyyət qurmaq üçün qeyri-adi bir metoddan istifadə etdiyini aşkar ediblər: anlıq rəng dəyişmə. Bu kəşf sualtı ekosistemin mürəkkəbliyini bir daha sübut edir.

    Müşahidələr xüsusilə “təmizləmə stansiyaları” adlanan ərazilərdə cəmləşib. Bu stansiyalar, balıqların parazitlərdən və ölü dəri hissəciklərindən təmizlənmək üçün toplandığı yerlərdir. Cerrah balıqları bu mühitdə fəal rol oynayır və digər balıqlarla qarşılıqlı əlaqədə olarkən rəng palitrasını dəyişir.

    Elm adamları cerrah balıqlarının rəng dəyişmələrinin sadəcə kamuflyajdan ibarət olmadığını, əksinə, mürəkkəb bir ünsiyyət dili olduğunu müəyyən ediblər. Onlar bu rəng dəyişikliklərini digər balıqlara “mən təmizləməyə hazıram” və ya “indi məni təmizlə” kimi mesajlar vermək üçün istifadə edirlər. Bu, dəniz canlıları arasında sosial interaksiyanın yeni bir formasını ortaya qoyur.

    Bu təəccüblü davranış, dəniz biologiyası sahəsində yeni araşdırmalara yol açır. Cerrah balıqlarının bu xüsusiyyəti, onların ekosistemdəki rolunu və digər növlərlə əlaqələrini daha yaxşı anlamağa kömək edəcək. Kəşf, həmçinin, dəniz mühitindəki ünsiyyət mexanizmlərinin nə qədər müxtəlif və inkişaf etmiş olduğunu göstərir.

  • Avropanın Ən Ucuz Paytaxtı Skopye Turistlərin Yeni Sevilən Məkanı Olur

    Avropanın Ən Ucuz Paytaxtı Skopye Turistlərin Yeni Sevilən Məkanı Olur

    Skopye, Şimali Makedoniyanın paytaxtı, Avropada səyahət etmək istəyənlər üçün yeni və cəlbedici bir məkan kimi önə çıxır. Cüzdanlara dost qiymətləri ilə tanınan bu şəhər, son zamanlar Avropanın ən ucuz paytaxtı ünvanını qazanaraq, büdcəli səyahət axtarışında olan turistlərin diqqətini cəlb edir.

    Şəhərin bu populyarlığı təkcə münasib qiymətlərlə məhdudlaşmır. Skopye, həmçinin unikal memarlıq üslubu və heykəlləri ilə ziyarətçiləri heyrətləndirir. “Süni” antik binaları və yüzlərlə heykəli ilə şəhər, sanki açıq hava muzeyini xatırladır və hər kəsin marağına səbəb olur.

    Digər Avropa paytaxtları ilə müqayisədə Skopyedə yaşayış, yemək və əyləncə xərcləri xeyli aşağıdır. Bu, turistlərə daha uzun müddət qalmağa və şəhərin təklif etdiyi hər şeyi kəşf etməyə imkan verir. Bir fincan çay içib saatlarla oturmaq belə burada xüsusi bir lüks deyil, əksinə, adi bir haldır.

    Şəhər mərkəzindəki Vardar çayı boyunca uzanan körpülər, tarixi bazarlar və canlı küçələr Skopyenin dinamik ruhunu əks etdirir. Köhnə Bazar (Çarşı) bölgəsi isə Osmanlı dövrünün izlərini daşıyır və ziyarətçilərə fərqli bir mədəni təcrübə yaşadır.

    Skopye, həm tarixi irsini qoruyub saxlayan, həm də müasir inkişafı ilə diqqət çəkən bir şəhərdir. Bu unikal qarışım, onu həm mədəniyyət həvəskarları, həm də rahat və əlverişli tətil axtaranlar üçün ideal bir seçim edir.

    Avropanın gizli incisi sayılan Skopye, büdcə dostu qiymətləri və zəngin mədəniyyəti ilə getdikcə daha çox tanınır. Bu, şəhəri yaxın gələcəkdə Avropanın ən çox ziyarət edilən paytaxtlarından birinə çevrilməyə namizəd edir.

  • Ukrayna PUA-larına Qarşı Rusiyanın ‘Yolka’ Cavabı: Kütləvi İstehsal Başladı

    Ukrayna PUA-larına Qarşı Rusiyanın ‘Yolka’ Cavabı: Kütləvi İstehsal Başladı

    Rusiya-Ukrayna müharibəsində pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) hərbi əməliyyatlardakı rolu getdikcə artır. Ukrayna tərəfindən Rusiyanın ərazisinə tez-tez göndərilən PUA-lar ciddi təhdid mənbəyinə çevrilib. Bu təhdidə qarşı Rusiya yeni və effektiv bir müdafiə sistemi ilə cavab verib.

    “Yolka” adlanan bu yeni silah sistemi, xüsusilə Ukrayna PUA-larını zərərsizləşdirmək üçün hazırlanmışdır. Sistem ilkin olaraq döyüş bölgələrində sınaqdan keçirilmiş və yüksək effektivliyini nümayiş etdirmişdir.

    Sahədəki ilkin tətbiqlər zamanı “Yolka”nın pilotsuz aparatları ardıcıl olaraq məhv etməsi, onun potensialını tam şəkildə ortaya qoyub. Mənbələr, sistemin PUA-ları “patır-patır” düşürdüyünü bildirir ki, bu da onun operativ uğurunu göstərir.

    “Yolka”nın döyüş meydanında əldə etdiyi bu uğurlar, Rusiya hərbi rəhbərliyini sistemin kütləvi istehsalına başlamaq qərarına gətirib. Beləliklə, Ukrayna PUA-larının yaratdığı təhdidə qarşı daha geniş miqyaslı və dayanıqlı bir müdafiə mexanizmi yaradılır.

    Bu addım, müasir müharibədə PUA-lara qarşı mübarizənin nə qədər vacib olduğunu bir daha vurğulayır. “Yolka” sisteminin kütləvi istehsalı, Rusiyanın bu sahədəki müdafiə qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirəcək.

  • DÇ-2026-da İranın yerinə İtaliya? Futbol dünyasında sensasiyalı təklif!

    DÇ-2026-da İranın yerinə İtaliya? Futbol dünyasında sensasiyalı təklif!

    Son günlər futbol ictimaiyyətində böyük rezonans doğuran bir təklif gündəmə gəlib. 2026-cı ildə keçiriləcək Dünya Çempionatında İran milli komandasının İtaliya ilə əvəzlənməsi ideyası geniş müzakirələrə səbəb olub. Bu sensasiyalı təklif, xüsusilə Avropa futbol mütəxəssisləri və bəzi media orqanları tərəfindən irəli sürülüb.

    Təklifin əsasında İran futbolunda müşahidə olunan bəzi “qeyri-idman” məsələləri, o cümlədən insan haqları pozuntuları və qadınların stadionlara girişinə qoyulan məhdudiyyətlər kimi hallar durur. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu cür halların davam etməsi FİFA-nın prinsiplərinə ziddir və beynəlxalq futbolun ruhuna uyğun deyil.

    İtaliyanın namizədliyi isə heç də təsadüfi deyil. Son iki Dünya Çempionatına vəsiqə qazana bilməyən “Skuadra Adzurra” futbol dünyasının ən böyük və uğurlu millilərindən biridir. İkiqat dünya çempionunun ardıcıl üçüncü dəfə turnirdən kənarda qalması, bəzilərinin fikrincə, futbolun ümumi cazibədarlığına mənfi təsir göstərir və azarkeşlərin marağını azaldır.

    Lakin bu təklifin reallaşması olduqca mürəkkəb bir prosesdir. FİFA-nın qaydalarına görə, bir komandanın turnirdən kənarlaşdırılması və başqası ilə əvəz edilməsi yalnız ciddi intizam pozuntuları və ya beynəlxalq sanksiyalar nəticəsində mümkün ola bilər. Belə bir qərar beynəlxalq hüquq və idman prinsipləri çərçivəsində ciddi əsaslara söykənməlidir.

    Futbol ictimaiyyətində bu təklifə münasibət birmənalı deyil. Bəziləri idmanın siyasətdən kənar qalmasının tərəfdarı olsa da, digərləri insan haqları məsələlərinin idmanda da nəzərə alınmalı olduğunu vurğulayır. İran Futbol Federasiyası isə hələlik bu iddialara rəsmi reaksiya verməyib və mövqe bildirməyib.

    FİFA-dan isə bu barədə hər hansı rəsmi açıqlama gəlməyib. Təklifin sadəcə bir fikir olaraq qalıb-qalmayacağı, yoxsa ciddi müzakirə mövzusu olub-olmayacağı yaxın gələcəkdə aydınlaşacaq. Lakin bir şey dəqiqdir ki, bu mövzu futbol dünyasında hələ uzun müddət müzakirə olunacaq.

  • Nəriman meydanda yox idi: Komandasının böyük qələbəsi

    Nəriman meydanda yox idi: Komandasının böyük qələbəsi

    Dünən keçirilən gərgin idman qarşılaşmasında Nərimanın çıxış etmədiyi halda komandası möhtəşəm qələbə qazanaraq azarkeşlərin böyük sevincinə səbəb oldu. Mühüm oyunda meydanda olmasa da, Nəriman hər an komanda yoldaşlarına dəstək nümayiş etdirdi.

    Məlumata görə, Nəriman zədə səbəbindən bu oyunu kənardan izləmək məcburiyyətində qalıb. Onun yoxluğu komanda üçün müəyyən çətinliklər yaratsa da, digər oyunçular əlavə motivasiya ilə çıxış edərək boşluğu doldurmağı bacardılar.

    Komandanın oyunu yüksək səviyyədə idi. Həm müdafiədə, həm də hücumda nizamlı və effektiv çıxış edən idmançılar rəqibə heç bir şans vermədilər. Matçın əvvəlindən sona qədər üstünlüyü əldə saxlayan komanda layiqli qələbəyə imza atdı.

    Nəriman matçı tribunadan böyük həyəcanla izləyib. Hər qol anında və uğurlu hücumda komandasına alqışlarla dəstək verən Nərimanın üzündə həm qələbə sevinci, həm də meydanda olmamağın verdiyi bir az kədər hiss olunurdu.

    Bu qələbə komandanın mövsümdəki hədəflərinə çatmaq üçün atdığı mühüm addımlardan biridir. Nərimanın tezliklə sağalaraq yaşıl meydanlara qayıtması isə komandanın gələcək uğurları üçün daha böyük ümidlər vəd edir.

    Komanda yoldaşları qələbədən sonra Nərimanı xüsusi olaraq qeyd edərək, bu uğurun həm də onun ruhu və dəstəyi ilə qazanıldığını vurğuladılar. Bu, bir daha komandadaxili birliyin nə qədər güclü olduğunu göstərdi.