Blog

İraq hökuməti İslamabadda keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər çərçivəsində ABŞ nümayəndələri ilə ikitərəfli görüş keçirməkdən imtina etdiyini açıqlayıb. Bu qərar beynəlxalq diplomatik dairələrdə müəyyən suallar doğurub və diqqətlə izlənilir.

Məlumata görə, İraq nümayəndə heyəti hazırda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) xarici işlər nazirləri şurasının iclasında iştirak etmək üçün İslamabaddadır. ABŞ nümayəndələrinin də eyni vaxtda Pakistanda olduğu bildirilir ki, bu da iki tərəf arasında görüş üçün əlverişli şərait yaradırdı.

Bu addım, iki ölkə arasında onsuz da mürəkkəb olan münasibətlər fonunda baş verir. İraqın daxili siyasi vəziyyəti, eləcə də regiondakı gərginliklər bu qərarın arxasında duran əsas səbəblərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Diplomatik müşahidəçilər hesab edirlər ki, İraqın bu cür açıq şəkildə görüşdən imtina etməsi, Bağdadın ABŞ-ın regiondakı siyasətinə qarşı narazılığının göstəricisi ola bilər. Bu, həmçinin İraqın öz xarici siyasətində daha müstəqil mövqe tutmaq istəyinin ifadəsi kimi də şərh edilir.

Görüşün ləğvi ABŞ-İraq münasibətlərində yeni bir gərginlik dövrünün başlanğıcı ola bilər. Bu hadisənin regionun digər ölkələri və beynəlxalq tərəfdaşlar tərəfindən necə qarşılanacağı yaxın günlərdə aydınlaşacaq.

Qeyd edək ki, İraq son illərdə həm ABŞ, həm də İranla balanslı münasibətlər qurmağa çalışır. Lakin regiondakı geosiyasi dəyişikliklər və daxili təzyiqlər bu balansı qorumağı çətinləşdirir.

Bu diplomatik addım, İraqın suverenliyini vurğulamaq və ya müəyyən siyasi mesajlar ötürmək məqsədi daşıya bilər. Hadisələrin inkişafı diqqətlə izləniləcək və beynəlxalq arenada geniş müzakirələrə səbəb olacağı gözlənilir.

İranın yarı-rəsmi xəbər agentliyi “Tasnim” ABŞ-lı analitik Metyu Levittin son bəyanatlarına sərt reaksiya verib. Agentlik Levittin iddialarını açıq-aşkar yalan adlandıraraq, onların heç bir əsası olmadığını vurğulayıb.

Metyu Levitt Vaşinqton Yaxın Şərq Siyasəti İnstitutunun əməkdaşı olaraq, əsasən terrorçuluqla mübarizə, kəşfiyyat və İranın regional fəaliyyətləri mövzusunda təhlilləri ilə tanınır. Onun tez-tez İranın nüvə proqramı, bölgədəki təsir imkanları və müxtəlif qruplara dəstəyi ilə bağlı iddialar irəli sürdüyü məlumdur.

“Tasnim” agentliyi yayımladığı məqalədə Levittin son açıqlamalarının Tehranın siyasətinə kölgə salmaq məqsədi daşıdığını bildirib. Agentlik, bu cür bəyanatların həqiqəti əks etdirmədiyini və beynəlxalq ictimaiyyəti yanlış istiqamətləndirməyə yönəldiyini qeyd edib.

İranın rəsmi dairələrinə yaxınlığı ilə tanınan “Tasnim”, Levittin iddialarını “qərəzli və uydurma” adlandıraraq, onların heç bir dəlilə söykənmədiyini vurğulayıb. Agentlik, ABŞ-ın bəzi dairələrinin İrana qarşı davamlı informasiya müharibəsi apardığını və bu cür bəyanatların da bu strategiyanın bir hissəsi olduğunu iddia edib.

Bu cür qarşılıqlı ittihamlar regionda onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Analitiklər hesab edir ki, ABŞ-İran münasibətlərindəki gərginlik fonunda bu cür açıqlamalar tərəflər arasında etimadsızlığı dərinləşdirir və diplomatik həll yollarını çətinləşdirir.

“Tasnim”in bu sərt reaksiyası, Tehranın öz siyasətlərinə qarşı irəli sürülən iddialara qarşı durmaqda qətiyyətli olduğunu göstərir. Bu hadisə, həm də beynəlxalq mediada informasiya müharibəsinin nə qədər aktiv şəkildə davam etdiyinin bir göstəricisidir.

İspaniya Müdafiə Nazirliyi bəyan edib ki, Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) İspaniyanın iştirakı olmadan effektiv fəaliyyət göstərə bilməz. Bu açıqlama alyans daxilində hər bir üzv ölkənin rolunun və töhfəsinin vacibliyini bir daha vurğulayır.

İspaniya NATO-nun əsas sütunlarından biri olaraq uzun illərdir ki, təşkilatın kollektiv müdafiə prinsiplərinə sadiq qalır. Ölkə müxtəlif beynəlxalq sülhməramlı əməliyyatlarda, təlimlərdə və missiyalarda fəal iştirak edərək alyansın güclənməsinə əhəmiyyətli töhfələr verir.

Coğrafi mövqeyi baxımından İspaniya Aralıq dənizi və Atlantik okeanı arasında strateji bir körpü rolunu oynayır. Bu, NATO-nun cənub cinahının təhlükəsizliyi və Şimali Afrika ilə əlaqələr baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ölkənin hərbi dəniz qüvvələri, hava qüvvələri və quru qoşunları NATO-nun operativ imkanlarını genişləndirir.

Madrid alyansın müasir təhlükəsizlik çağırışlarına, o cümlədən terrorizmə, kiberhücumlara və hibrid təhdidlərə qarşı mübarizəsində fəal iştirak edir. İspaniya həmçinin NATO-nun sürətli reaksiya qüvvələrinə və müdafiə planlaşdırmasına mühüm resurslar ayırır.

Nazirliyin bəyanatı, hər bir müttəfiqin fərdi imkanlarının və kollektiv səylərinin NATO-nun ümumi gücünün təməlini təşkil etdiyini göstərir. İspaniyanın müdafiə potensialı və strateji əhəmiyyəti alyansın bütün əməliyyatlarında hiss olunur.

Bu cür açıqlamalar, üzv ölkələrin öz töhfələrini qiymətləndirməsi və alyans daxilində birliyin və əməkdaşlığın davamlılığını təmin etməsi baxımından vacibdir. NATO-nun effektivliyi hər bir üzvün öhdəliklərinə sadiqliyindən və kollektiv müdafiəyə verdiyi dəstəkdən asılıdır.

Türk Dövlətləri Parlament Assambleyası (TÜRKPA) Ermənistanda Türkiyə Respublikasının dövlət bayrağının yandırılması hadisəsini qətiyyətlə pisləyib. Bu addım, regional sülhə və əməkdaşlığa xələl gətirən təxribatçı hərəkət kimi qiymətləndirilib.

Hadisə, Ermənistanın paytaxtı Yerevanda Türkiyəyə qarşı keçirilən etiraz aksiyaları zamanı baş verib. Nümayişçilər tərəfindən Türkiyə bayrağının yandırılması, beynəlxalq hüquq normalarına və diplomatik etika qaydalarına zidd bir hərəkət olaraq geniş tənqidlərə səbəb olub.

TÜRKPA-nın bəyanatında qeyd olunur ki, bu cür hərəkətlər Türkiyə və Azərbaycanla münasibətlərin normallaşması prosesinə ciddi maneələr törədir. Parlament Assambleyası, Ermənistan hökumətini bu kimi halların qarşısının alınması üçün lazımi tədbirləri görməyə çağırıb.

TÜRKPA üzv dövlətlərinin parlamentariləri, bayraq yandırma kimi vandalizm aktlarının qəbuledilməz olduğunu vurğulayaraq, bunun regionda gərginliyi artırmaq məqsədi daşıyan bir addım olduğunu bildiriblər. Onlar, beynəlxalq ictimaiyyəti də bu təxribatçı hərəkətlərə qarşı sərt mövqe tutmağa çağırıblar.

Bu cür hərəkətlər, dövlətlərarası münasibətlərdə hörmət və etimad prinsiplərini pozur. TÜRKPA, Ermənistanı regionda sülh və sabitliyə töhfə verəcək konstruktiv addımlar atmağa dəvət edir, eyni zamanda bütün dövlətlərin suverenliyinə və milli simvollarına hörmətin vacibliyini bir daha xatırladır.

TÜRKPA-nın bəyanatı, Türkiyənin milli simvoluna qarşı törədilən bu təhqiramiz hərəkətin yolverilməz olduğunu bir daha göstərir. Təşkilat, bu cür təxribatların regional əməkdaşlıq ruhuna zidd olduğunu və dərhal dayandırılmalı olduğunu vurğulayır.